"Xelq'ara imamlar mejlisi" ge 2 neper Uyghur pexriy ezaliqqa qobul qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020-09-24
Élxet
Pikir
Share
Print
"Xelq'ara imamlar mejlisi" ge qobul qilin'ghan 2 neper Uyghur (soldin) turghunjan alawudun we alimjan boghda ependiler.
"Xelq'ara imamlar mejlisi" ge qobul qilin'ghan 2 neper Uyghur (soldin) turghunjan alawudun we alimjan boghda ependiler.
RFA/Ekrem

2 Neper Uyghur islam dunyasidiki diniy alimlarning eng chong ittipaqi bolghan "Xelq'ara imamlar mejlisi" ge qobul qilindi.

D u q rehberlirining bergen melumatlirigha asaslan'ghanda, merkizi iraqning baghdat shehiride bolghan "Xelq'ara imamlar mejlisi" 17-séntebir d u q bilen bolghan hemkarliq kélishimini maqullighan. 21-Séntebir bu kélishimning esletmisini ashkara élan qilghan. Kélishimge "Xelq'ara imamlar mejlisi" ning mes'ulliridin imam mohemmed al-buda'iri bilen d u q re'isi dolqun eysa ependi imza qoyghan. Mezkur kélishimde Uyghurlarning kishilik heq-hoquqliri, diniy, medeniyet we insaniy erkinlikliri üchün öz'ara hemkarliship ish élip bérish idiyeliri ilgiri sürülgen.

"Xelq'ara imamlar mejlisi" oxshash bolmighan irq, millet, mezhep we goruhlargha tewe bolghan 49 dölet we rayondin 1000 din artuq imam eza bolup kirgen, dunyaning herqaysi jaylirida 800 din artuq tarmaq organliri bolghan hökümetsiz diniy teshkilat iken. Mezkur teshkilat "Eqil-paraset we nesihet yolliri bilen yaxshiliqni teshebbus qilish, musulmanlar arisida söz we mertiwining yükseklikini ishqa ashurush, barliq ashqun idiyeler, xata qarashlargha ilmiy yosunda qarshi turush, islamiy bilimni toghra tarqitish, barawer mewjut bolup turush medeniyitini berpa qilish. . ." qatarliqlarni xizmet pirinsipi qilghan iken.

Mezkur teshkilatning rehberliri xitayning Uyghur élidiki jaza lagérliri siyasitige we insaniyetke qarshi éghir jinayetlirige pütkül musulman dunyasi qulaq yopuruwalghan, hélihem süküt qiliwatqan bir zamanda d u q ni özlükidin izdep, özlirining Uyghurlargha yar-yölekte bolushni xalaydighanliqi bildürgen hemde d u q ning re'is wekili, "Sherqiy türkistan ölimalar birliki" ning mu'awin re'isi turghunjan alawudun ependi bilen d u q diniy ishlar komitétining wekili, "Sherqiy türkistan ölimalar birliki" petiwa bölümining mudiri alimjan bughda ependini pexriy ezaliqqa qobul qilghan.

Turghunjan alawudun ependi bu heqte toxtalghanda "Xelq'ara imamlar mejlisi" bilen d u q hemkarliq kélishimi imzalashtin ilgiri ikki terep öz'ara birqanche qétim téléfon we tor söhbitide bolup pikir almashturghanliqini, mezkur teshkilatning héchqandaq hökümetke tewe bolmighan, mötidil islamiy idé'ologiyege ige xelq'araliq bir organ ikenlikini tilgha aldi. U sözide mezkur teshkilatning islam dunyasigha, jümlidin ereb dunyasigha sherqiy türkistan mesilisini tonutush üchün tirishchanliq körsitidighanliqi toghrisida wediler bergenlikini eskertti.

"Xelq'ara imamlar mejlisi" ge pexriy eza bolup kirgen alimjan boghda ependi bu heqte toxtalghanda, mezkur teshkilatqa eza bolushtiki meqset we bu teshkilattin paydilinip, bundin kéyin islam dunyasida élip baridighan pa'aliyetliri toghrisida qarashlirini ipade qilip ötti.

Melum bolghinidek, hazirgha qeder héchbir musulman döliti xitayning Uyghur diyarida yürgüzüwatqan qirghinchiliqlirigha qarita öz hökümiti namidin keskin, ochuq ipade bildürüp baqmidi. Hetta musulmanlarning xelq'aradiki eng chong teshkilati hésablan'ghan "Dunya islam hemkarliq teshkilati" mu bügün'ge qeder közini yumuwélip kelmekte. Belki se'udi erebistan, iran qatarliq özlirini islam dunyasining pasibani sanaydighan döletler xitayning milliy qirghinchiliq siyasitini ashkara qollap kelmekte. Bu sewebtinmu xelq'arada musulman döletlirining sükütlirige qarshi eyibleshler barghanséri kücheymekte. Mushundaq bir weziyette, "Xelq'ara imamlar mejlisi" ning otturigha chiqip Uyghurlar mesilisini islam dunyasigha, jümlidin ereb dunyasigha anglitish iradisige kelgenliki, ularning ikki neper Uyghur diniy zatni öz teshkilatlirining pexriy ezaliqigha qobul qilghanliqi alqishqa sazawer zor hadise hésabliniken.

Turghunjan alawudun ependi bu xususta yene pikir bayan qilip, Uyghurlarning nöwette héchqandaq mezhep, irq, millet ayrimay özlirige hésdashliq qilidighan barliq küchler bilen hemkarliship, milliy iradilirini emelge ashurushqa mohtaj ikenlikini eskertti.

Toluq bet