Gollandiyediki Uyghurlar igilik tiklesh yollida ézdenmekte

Ixtiyariy muxbirimiz pida'iy
2013.05.13
gollandiye-uyghur-igilik.jpg Uyghur gollandiyening béyfirweyk dégen yérige jaylashqan asiya uslubidiki tijaret merkizide medeniyet-kültür buyumlirini tonutush sheklide kolléktip halda bazar achti. 2013-Yili 11-may.
RFA/Pidaiy

Uyghurlar gollandiyening asiya tüsidiki unéwirsal soda baziri béyfirweyk bazarida, ikki künlük medeniyet-soda tijariti qilip, musteqil igilik tiklesh yolliridiki izdinishlirini chongqurlashturmaqta.

Gollandiyediki muhajirliq tarixining qisqiliqigha baqmay, panahliq yolliri bilen hayatlirini dawam qiliwatqan gollandiyediki Uyghurlar, musteqil yashash we iqtisadta yüksilish meqsiti bilen mulazimet kesipliride halal ter töküp yashashtin bashqa, tijaret yolliri arqiliqmu igilik tiklesh yollirida izdiniwatidu.

Ular bu qétim 11‏- we 12‏-may shenbe-yekshenbe ikki kün, gollandiyening béyfirweyk dégen yérige jaylashqan asiya uslubidiki tijaret merkizidin ikki künlük yer hel qilip, Uyghur medeniyet - kültür buyumlirini tonutush sheklide kolléktip halda bazar achti.

Her hepte axiridiki shenbe-yekshenbe künlirila échilidighan bu bazardiki tijaretchilerning köpinchisi chet'ellik sodigerler bolup, bu yerge kelgen kishi dukanlarning awatliqi, mallarning köplüki, xéridarlirining bas-basliqi qatarliq yawropadin perqliq halettiki keypiyati bilen herqandaq bir ziyaret qilghuchini ixtiyarsiz halda, asiya elliridiki melum bir bazargha kep qalghandekla hés qilduridu.

Üch mingdin artuq tijaretchige nan bérip, yilda 4-5 milyondin artuq xéridar kütüwélinidighan mezkur bazarda, Uyghur yémekliri, kiyim-kéchekliri, qol hünerliri, gilem we sowghat buyumliri qatarliq Uyghur medeniyitini namayan qilidighan mehsulatlar tizilghan bolup, sekkiz yüz kwadrat métirliq bir zalning yérimi Uyghurlargha mexsus ajritilghan. Zalning kérish éghizida “Uyghur medeniyiti bilen tonushuwéling” dégen yoghan lewhe ésilghan. Bir terepke Uyghurche dastixan qilinip, körpiler sélin'ghan.

Bu bazarning tarixi heqqide wikipédi'adiki melumatlarda körsitilishiche, “Bewerwijke baza'ar béyférweyk baziri 1980‏-yili 13‏-séntebirde échilghan. 500 Din artuq tijaretchi bilen bashlan'ghan bu bazar, tunji künila 14000 ziyaretchini kütüwalghan. 2005‏-Yilighiche 50 milyondin artuq ziyaretchi kelgen. Baj we ijare heqlirining örlep kétishi seweblik, 2006‏-yilidin bashlap chékinish yüz bergen. Yéqinqi ikki yil ichide yene töwenlep, bir qisim chong zallar bosh qalghan. Gollandiyediki Uyghurlar izdinishi netijiside mushu pursettin paydilinip, bu yerge intayin töwen heq bilen bazar échish pursiti qazan'ghan.

Ilgiri bu yerde yekke tijaret bilen shughullan'ghan we yaki dukanlarda yardemchi bolup ishligen Uyghurlar bolsimu, meblegh, yol we til qatarliq amillarning yétersizlikidin chékinip chiqqan idi. Bu yerdiki dölet yardem puli kishilik turmushning eng töwen sewiyisi bir qisim himmetlik-tewekkülchi Uyghurlarni türlük yollarni izdinishke mejbur qilghan.

Ziyaritimizni qobul qilghan bir tewekkülchi Uyghur özining bu ikki künlük tirishchanliqidin alghan hés tuyghulirini ipadilep, gerche pewqul'adde payda alalmighan bolsimu, Uyghur medeniyiti tonutush üchün bir kishilik hesse qoshalighanliqi bilen xushal bolghanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.