Ürümchi da'irilirining cheklimisi seweblik gösh bahasi yenimu örlishi mumkin

Muxbirimiz gülchéhre
2013.05.14
Uyghur-elidiki-gosh-qassap-baziri-305 2009 - Yili 11-iyul, ürümchide bir uyghur yigit qoy göshini kötürüp kochidin ötmekte.
AFP

Ürümchidin chiqidighan gézitlerge 11-may küni, ürümchi sheherlik hökümetning “Ürümchi sheher miqyasida öz meyliche, charwa-mal we öy qushlirini qalaymiqan boghuzlash qilmishini cheklesh toghrisidiki uqturushi” chaplandi.

Mezkur uqturushqa qarighanda, buningdin kéyin ijazet almay turup, orunlar we shexsler neq meydanda boghuzlap sétishni öz ichige alghan mal boghuzlash pa'aliyiti bilen shughullinishqa bolmaydiken, da'iriler pütün sheher miqyasida shexslerning öy haywanliri, öy qushlirini boghuzlashta, belgilen'gen nuqtilarda boghuzlash belgilimisini qattiq ijra qilidiken. Xitay da'irilirining mezkur charini yolgha qoyushidiki seweb néme ? buning musulman istémalchilar we qassapliq kespi bilen shughulliniwatqanlargha qandaq tesir élip kelmekte ? mezkur mesililer heqqide muxbirimiz gülchéhre igiligen melumatlar diqqitinglarda bolsun.

Yéqindin buyan, öy qushlirida qush zukimi tarilishi, kala we bashqa charwa mallarda aqsil késili, éghiz-tuyaq yallughi késellikliri tarqilishi shundaqla bazarda saxta zeherlik göshlerning tarqilishi bilen xitay da'iriliri yémeklik bixeterlikide bir qatar jiddiy we qattiq charilerni qollinishqa mejbur boldi. Yéqinda ürümchi sheherlik hökümetmu charwa we öy qushlirini öz aldigha boghuzlashni cheklesh toghrisida mexsus belgilime yolgha qoyushqa bashlighan.

Merkizi sheher gézitining 11-may sanida buninggha da'ir bésilghan hökümet uqturushida, ürümchide charwa we öy qushlirini öz meyliche boghuzlash qilmishi qattiq cheklen'gendin sirt, sheher bashqurush tarmaqlirining ijazitini almay turup ürümchi shehiride öy qushliri we charwa béqishqa bolmaydiken.

Da'iriler buningdin kéyin belgilen'gen nuqtilarda boghuzlash belgilimisini qattiq ijra qilidighan bolup, hetta musulmanlarning qanunda belgilen'gen bayrimi yeni roza héyt we qurban héyt mezgilidimu xitay hökümet da'iriliri nuqta qilip belgiligen sorunlarda mal boghuzlashqa bolidiken. Da'iriler belgilimini qattiq ijra qilidighanliqini agahlandurghan bolup, mezkur belgilimige xilapliq qilghuchilarni pash qilish téléfon nomurlirinimu élan qilghan.

Biz uqturushqa chaplan'ghan bu ehwal melum qilish téléfonidin birige téléfon qilduq, emma mes'ul xadim, bu belgilimini chiqirishtiki sewebni chüshendürüshni ret qildi.

Ürümchidiki melum halal öy qushliri dukinining xojayini, yéqindin buyan toxu qatarliq öy qushlirida qush zukam bayqilip mal bahasi örligendin sirt, bazarning azlap qalghanliqini, dukanning ziyan'gha méngiwatqanliqini we bu uqturushtin kéyin bazarning yenimu kasatlishidighanliqidin endishe qiliwatqanliqini bildürdi.

Ürümchidiki hökümet teripidin échilghan musulmanlar qushxanisida gösh tijariti bilen shughulliniwatqan bir Uyghur, da'irilerning bu uqturushni chiqirishigha yéqindin buyan charwa mallarda we öy qushlirida késel tarqalghanliqini seweb qilip körsetkenlikini, yene bir tereptin bazardiki öz aldigha boghuzlap sétiwatqan göshlerning da'irilerning tekshürüshidin ötmigenliki, baj tölenmigenliki üchün bixeterlikige kapaletlik qilish teslikini bildürdi.

Bu tijaretchi gerche bu xil cheklesh zörür bolghandimu, bir tereptin gösh bahasining örlishige seweb bolsa, yene bir tereptin peqet qassapliq qilip jan béqiwatqan nurghun Uyghurlargha tes bolidighanliqini bildürdi.

Ürümchi da'irilirining alaqidar uqturushida yene, ahalilerge “Özini qoghdash iqtidarini östürüp, yémeklik bixeterliki éngini kücheytip, belgisi mukemmel bolmighan gösh mehsulatlirini sétiwalmasliq, ishletmeslik kérek” dep eskertken. Emma ürümchidiki Uyghur ahaliliridin igilishimizge qarighanda, nöwette gösh bazirida nurghun oxshimaydighan süpettiki gösh mehsulatliri bolup, Uyghurlar yenila bazarda qassaplar özi boghuzlighan mallargha bekrek ishench qilidiken.

Ziyaritimizni qobul qilghan gösh mehsulatliri tijaretchisimu, da'irilerning bu xil cheklesh bilenla hazirqi ürümchi gösh mehsulatliri baziridiki qalaymiqanchiliqni tüzitip bolalmaydighanliqini, hökümet istémalchilarning menpe'itini oylighan bolsa, muhimi gösh baziridiki Uyghur élining sirtidin kéliwatqan bixeterlikige kapaletlik qilishmu tes bolghan gösh mehsulatlirini bashqurushni kücheytishning zörür ikenlikini otturigha qoydi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.