Уйғур елиниң гөшини хитайға йөткәштин келип чиққан мәсилиләр

Уйғур елидин игилигән учурлиримизға қариғанда, бу йил уйғур елидә мал баһаси омумйүзлүк өрлигәндин сирт, кала, қой гөшлириниң баһасиниң өрлиши пәвқуладдә юқири болмақта.
Мухбиримиз гүлчеһрә
2013.01.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
urumchi-kocha-uyghurlar-305.jpg Үрүмчидики мәлум бир кочида йүргән уйғурлар. 2012-Йил 7-январ.
Photononstop

Уйғур елиниң йәрлик гөш мәһсулатлири хитай өлкилиригә көпләп йөткиливатқан болуп, буниң билән уйғур елидә истемалчи аммини гөш билән тәминләштә келип чиқиватқан тәңпуңсизлиқ вә еһтияҗни толуқлаш үчүн даириләр вә бәзи содигәрләр, әксичә хитай өлкиләрниң келиш мәнбәси ениқ болмиған гөш мәһсулатлирини елип кирмәктә. Хитайниң чағини йеқинлишиши билән гөш базиридики бу қалаймиқанчилиқ техиму гәвдиләнмәктә шундақла гөш түридики йемәклик бихәтәрлики мусулман аммини әндишигә салмақта икән.

Хитайлар, “шинҗаңниң қой, калилириниң гөши алаһидә пайдилиқ вә қуввәтлик. Чүнки уларниң йәйдиғини дорилиқ өт-чөп, ичидиғини минерал су” дейишиду. Мана әмди уйғур елиниң кала, қой гөшлириму худди уйғур елиниң нефити вә башқа мәдән байлиқлиридәк байқилип таза базар тапқандәкму туриду, йәни йеқинқи икки, үч йилда уйғур елиниң йәрлик қой вә кала гөши мәһсулатлириниң хитай өлкилиригә йөткилиши уйғур елиниң хитай өлкилири билән болған сода түрлиридики әң тез вә кәң болуватқан бир түргә айланған.

Гәрчә қисмән гөш мәһсулатлири содигәрлири һәмдә чарвичилар “уйғур елиниң гөшини хитайға йөткәш” содисидин пайда алғандәк көрүнгән билән, нөвәттә бу уйғур елиниң базарлирида гөш йетишмәслик, гөш баһасиниң пәвқуладдә өрә болуши вә буниңға әгишип гөшкә еһтияҗлиқ нурғун саһә вә истемалчиларниң зиянға учраш мәсилилири көрүлмәктә. Зияритимизни қобул қилған бир уйғур ашхана хоҗайининиң билдүрүшигә қариғанда, гөш баһаси өрә болғанлиқтин истемалчиларниң еһтияҗини қамдаш үчүн даириләр йеқиндин буян әрзан баһалиқ тоң гөшләр билән базарни тәминлигән.

Йәрлик гөш мәһсулатлириниң баһасиниң өрә болуши сәвәблик кавапханисини тақашқа мәҗбур болуватқан бир дукандар зияритимизни қобул қилип, базарға әрзан баһада селиниватқан тоң гөшләрниң мәнбәсидин гуман қилидиғанлиқини, гөш мәһсулатлири базарлири, қушханиларниму хитай өлкилиридин киргүзүлгән келиш мәнбәси ениқ болмиған гөш мәһсулатлириниң қаплап кәткәнликини билдүрди.

Бу дукандар йәнә һазир үрүмчидә барлиқ чоң-кичик ресторан һәмдә кавапханиларда бөрәк кавипи вә бөрәк қорумилири барлиқини, әмма союлуватқан қойниң үрүмчидики қой бөрикигә болған еһтияҗни қандақ қамдап келиватқанлиқиға гуман билән қарайдиғанлиқини билдүрүп истемалчиларни агаһ болушқа чақирди.

Уйғурларниң пәрәзлиригә қариғанда, кала вә қой гөши мәһсулатлири чағанғичә йәнә өрләйду. Бәзи хәвәрләрму буниңдин бәлгә бәрмәктә.

Йәни хитай хәлқ ториниң 15-январ тарқатқан хәвиригә қариғанда, пүтүн хитайда кала гөшиниң баһаси йеқинқи мәзгилдин буян көрүнәрлик өрлигән болуп, бултур 12-айниң оттурилириғичә кала гөшиниң баһаси охшаш мәзгилдикигә қариғанда 35% юқири өрлигән. Хәвәрдә хитай чарвичилиқ җәмийитиниң каличилиқ шөбә башлиқи шу шяңҗуңниң сөзини нәқил елишичә, хитай бойичә кала гөшиниң җиддий өрлиши мәмликәт бойичә беқиливатқан гөш калисиниң азийип кәткәнликини көрситидикән.

Шундақла хәвәрдә тәһлил қилинишичә, кала гөши хитайда хели бир мәзгилгичә техиму қис болиду, бундин кейин кала гөшини көпәйтиштә қийинчилиқ техиму чоң, униң үстигә бу мәсилә истемал базириға тәсир көрситиду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.