Istanbulda dunya iqtisadining asiya tinch okyan'gha qéyishi we xitay dégen témida yighin ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2015.04.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
turkiye-erkin-ekrem-iqtisad.jpg Dunya iqtisadining asiya tinch okyan'gha qéyishi we xitay dégen témida ötküzülgen yighindin körünüsh. 2015-Yili 4-aprél, istanbul.
RFA/Arslan

4-Aprél shenbe küni istanbulda, “Dunya iqtisadining asiya tinch okyan'gha yötkilishi we xitay” dégen témida yighin ötküzüldi.

Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining orunlashturushi bilen her ayda bir qétim ötküzülüwatqan istratégiye yighinining bu qétimliqi istanbul zeytinburnu sheherlik hökümetning qaradéngiz yighin zalida ötküzülgen bolup, yighin'gha istanbulda yashawatqan Uyghurlardin köp sanda kishi qatnashti.

Yighin “Küchiyiwatqan xitay néme qilalaydu?” dégen témida bolup 1-qismi: “Dunya iqtisadining asiya tinch okyan'gha yüzlinishi we xitay” dégen témida uyushturuldi.

Bu yighinda enqere hajettepe uniwérsitétining oqutquchisi shundaqla istratégiye chüshenchiler institutining mutexessisi doktor erkin ekrem teklip bilen qatniship léksiye berdi.

U sözide, dunya iqtisadining asiya tinch okyan'gha yüzliniwatqanliqini, buninggha egiship dunyadiki küchlük döletlerning diqqitining asiya tinch okyan rayonigha merkezlishiwatqanliqini bildürdi.

Doktor ekrin ekrem xitay, amérika, hindistan we yaponiyening herbiy küchliri we iqtisadiy küchlirini statistikiliq sanliq melumatlar bilen sélishturup ötti. U sözide yene, asiya tinch okyan déngizidiki otturigha chiqiwatqan mesililerning eng muhimining xitay bilen asiya tinch okyan rayonidiki, yaponiye, filippin, malayshiya, biruni, wiyétnam we tayland qatarliq dölet otturisida déngiz arallirini talshish mesilisi ikenlikini, bu mesilide xitay öz aldigha bir déngiz chégrasi sizip mewjut chégra siziqlirini buzup tashlighandin kéyin, bu rayondiki döletler bilen xitay otturisidiki munasiwetlerde sürkilish yüz bériwatqanliqini bildürdi.

Doktor erkin ekrem sözide yene asiya tinch okyan rayonliridiki döletler bilen xitay otturisida déngiz aral talishish mesililirige egiship Uyghur mesilisini ilgiri sürüshke bir yürüsh pursetler kéliwatqanliqini, emma bu pursetlerdin qandaq paydilinish yaki paydilinalmasliq Uyghurlargha baghliq ikenlikini ipadilidi.

Yighin axirida doktor erkin ekrem yighin ehlining sorighan so'allirigha jawab berdi.

2 Sa'et dawam qilghan yighin qizghin keypiyat ichide axirlashti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.