Канасава ханим: “бир милләт ирқий қирғинчилиқ билән йоқитилмақчи болғанда, һәргиз қарап туралмаймиз!”

Ихтиярий мухбирмиз азиғ
2022.06.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Канасава ханим: “бир милләт ирқий қирғинчилиқ билән йоқитилмақчи болғанда, һәргиз қарап туралмаймиз!” Японийәдики “чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири” тәшкилатиниң паалийәтчилиридин көрүнүш. 2022-Йили июн, японийә.
RFA/Azigh

Хитайниң уйғур елидики ирқий қирғинчилиқ сияситиниң күнсери еғирлишиши вә уйғурларға қаритилған мәҗбурий әмгәк зәнҗириниң барғанчә көләмлишиши демукратик дөләтләрдики кишилик һоқуқ тәшкилири вә кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң қаттиқ әйиблишигә учримақта. Тәшкилатлар вә кишилик һоқуқ паалийәтчиллири һәр хил намайиш вә тәшвиқат паалийәтлирини тәшкилләп, өзи турушлуқ дөләтләрдики хәлқниң диққитини уйғур мәсилисигә тартиш үчүн тиришчанлиқ көрсәтмәктә.

Японийәдики “чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири” тәшкилатиниң паалийәтчилири йиқиндин буян һәрхил намайиш вә тәшвиқат паалийәтлирини тәшкилләп, япон хәлқиниң уйғур мәсилисигә болған сәзгүрликини ашурушқа тиришмақта.

японийәдики “чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири” тәшкилатиниң паалийәтчилиридин көрүнүш. 2022-Йили июн, японийә.

“чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири тәшкилати” ниң мудири канасава ханим зияритимизни қубул қилип, қирғинчилиқтики уйғурларға үмидвар болушни ейтти вә мундақ деди: “бәлким, көпинчә японлар бу паҗиәни билмәслики мумкин. Бир милләт ирқий қирғинчилиқ билән йәр йүзидин йоқитилмақчи болуватқанда, биз һәргиз буниңға қарап туралмаймиз. Шәрқий түркистан узундин буян йипәк йоли арқилиқ японийә интизар болуватқан бир район, һалбуки японлар у йәрдики хәлқниң ирқий қирғинчилиққа учраватқанлиқини билмәйду. Бу йәнә келип хитайниң тибәт, җәнубий моңғулийә вә хоңкоңдики бастурушлирини өз ичигә алған, сәл қарашқа болмайдиған җиддий бир мәсилә. Инсан болуш сүпитимиз билән кишиләрниң наһәқ азаб-оқубәт чекишини, тили, мәдәнийити, аилиси вә һаятидин мәһрум қелишини қобул қилалмаймиз.”

Канасава ханим вә башқа японийәлик кишилик һоқуқ паалийәтчилири уйғур ирқий қирғинчилиқи билән мунасивәтлик иҗтимаий таратқу вастилирида һәрхил видейоларни ишләп тарқитиватқан болуп, улар ишлигән видейолар кишиләрниң қизғин алқишиға еришкән.

японийәдики “чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири” тәшкилатиниң паалийәтчилиридин көрүнүш. 2022-Йили июн, японийә.

Канасава ханим бу тоғрилиқ тохтилип, мундақ деди: “уйғурлар учраватқан тәсәввур қилиш қийин болған зулумлар вә бесимларни япон хәлқигә аңлитиш үчүн, коча паалийәтлирини елип бериватимиз. Видейони достлирим билән биллә кишиләрниң диққитини уйғур мәсилисигә тартиш үчүн тарқаттим. Кишиләргә уйғурларниң япун хәлқиниң дости һәм иттипақдиши икәнликини билдүрүш, реаллиқни тоғра әкс әттүрүш вә япунлуқларниң диққитини уйғурлар учраватқан паҗиәләргә қаритишни мәқсәт қилдуқ.”

Австралийә истиратегийәлик сиясәт тәтқиқат мәркизи өткән йили 3-айда бир доклат елан қилған болуп, мәзкур доклатта уйғурларни қул ишчи қилип ишлитиш мәсилисигә четилидиған 82 даңлиқ маркиниң тизимлики көрситилгән иди. Йоқуриқи 82 даңлиқ марка ширкәтлири ичидә 11 японийә ширкитиниң уйғурларни қул ишчи орнида ишлитидиған хитай завутлириға тайинидиғанлиқи мәлум болған.

Япунийәлик кишилик һоқуқ тәшкилатлири уйғур мәҗбурий әмгәк мәсилисигә четилған япун ширкәтлирини қаттиқ әйиблмәктә вә һөкүмәттин буниңға конкирет тәдбир елишни тәләп қилмақта.

Зияритимиз давамида канасава ханим уйғур мәҗбурий әмгәк мәсилиси үстидә тохтилип, мундақ деди: “мәҗбурий әмгәк һәр бир кишиниң шәхсий турмуши, уларниң аилә-тавабиатлири, қошнилири вә мәһәллилириниң һаяти вә тумуш шәклигә көрүнәрлик дәриҗидә тосқунлуқ қилиду. Мәҗбурий әмгәк кичик балиларни ата-анилиридин, шундақла бова-момилири вә әнәниви мәдәнийәтни сиңдүридиған мәһәллилиридин айривитиду. 21-Әсирдә бу мәсилиниң техичә мәвҗут икәнлики кишини һәйран қалдуридиған вә қаттиқ биарам қилидиған һадисә. Мениңчә, мәҗбурий әмгәкни түгитиш үчүн көп тәрәплик тиришчанлиқ көрситилиши керәк.”

Япунийә уйғур җәмийити идарә һәйитиниң даимий әзаси савут мәмәт зияритимизни қубул қилип, японийәдики уйғур паалийәтлириниң көлими вә буниң япун пуқравий тәшкилатлири вә сиясий саһәсигә көрсәткән тәсири тоғрисида тәпсилий мәлумат бәрди.

Канасава ханимниң ейтишичә, “чүчо (сәһәр) кишилик һоқуқ мәсилилири тәшкилати” еғир кишилик һоқуқ мәсилилири, җүмлидин уйғур, җәнубий моңғулийә, тибәт, хоңкоң катарлиқ хәлқләр вә районлар һәққидә япон хәлқигә мәлумат бериш вә һәл қилиш чариси тепиш; шималий корийәдәк диктатор дөләтләр тәрипидин тутқун қилинған яки зиянкәшликкә учриғучилар һәққидә япон хәлқиниң тонушни өстүрүш үчүн хизмәт қилидиған бир кишилик һоқуқ тәшкилати икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт