Лос-анжелис шәһиридә уйғурлар дияридики зулумға қарши бирләшмә намайиш өткүзүлди

Мухбиримиз әзиз
2019-09-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уларниң милйонлап лагерға қамилиши һәққидики хәвәрләр дуняға көпләп мәлум болғандин кейин 21-әсирдә йеңидин оттуриға чиқиватқан бу зор паҗиәгә қарита һесдашлиқ вә ярдәм интилишлириму көпләп вуҗудқа келишкә башлиди. 8-Сентәбир күни калифорнийәдики лос-анжелис шәһиридә «йәһудийларниң дуняни көзитиш тәшкилати» уюштурған «уйғурлар үчүн намайиш: тутқунға хатимә берәйли!» темисидики аммиви намайиш паалийити әнә шу хил һәрикәтләрниң бири, дейишкә болиду.

Бу қетимқи намайиш лос-анжелис шәһиридики уйғурларниң бир қетимлиқ ортақ тиришчанлиқиниң нәтиҗиси сүпитидә вуҗудқа чиққанлиқи һәққидә пикир қилған нурниса қурбан ханим өз нөвитидә бу қетимқи намайишниң актип иштиракчилириниң биридур. Униң баян қилишичә, лос-анжелис шәһиридики уйғурлар нөвәттә уйғурлар учраватқан зулумни һәр саһә кишилиригә җанлиқ аңлитиш үчүн көп хил паалийәтләрни қилған. Бу қетимқи намайишму әнә шуниң бир қисми сүпитидә тәшкилләнгән.

Шуниңдин кейин лос-анжелис шәһиридики уйғурлар ән дурбин ханимниң ярдими билән юқири дәриҗилик һөкүмәт хадимлири билән учрашқан һәмдә уйғурлар һәққидики қанун лайиһәсигә имза қоюш һәққидә сөһбәтләшкән.

«Йәһудий дуняни көзитиш тәшкилати» ниң һимайичилиқ ишлири директори, доктор ән дурбин ханим уйғурлар мәсилисигә йеқиндин көңүл бөлүп келиватқан кишиләрниң бири. У өзиниң өткүр язмилири билән уйғурларниң һазир қандақ қисмәтләргә дуч келиватқанлиқини җамаәтчиликниң диққитигә сунуш билән биргә, америка һөкүмитини бу хил инсанийәткә қарши җинайәткә хатимә бериштә техиму бәрдәм болушқа чақирип келиватқанлиқи мәлум. Болупму у өзиниң уйғурлар дияридики лагерлар һәққидә язған йеқинқи бир парчә обзорида 19-әсирдики германийәлик йәһудий шаир һенерих һейни язған шеирлардин «қәйәрдә китаблар көйдүрүлидикән, шу йәрдики инсанларму худди ашу тәқдиргә дуч келиду» дегән қурларни арийә елиш арқилиқ 1933-йили берлинда китаблар көйдүрүлгәнликини, аридин нәччә йил өткәндин кейин болса ‹йәһудийлар қирғинчилиқи' башланғанлиқини, нөвәттә уйғурлар дуч келиватқан әһвалниң толиму хәтәрлик вә тәхирсиз икәнликини тәкитлигән иди. У бу һәқтики зияритимизни қобул қилғанда өзлириниң немә үчүн бу қетимлиқ тәшкиллиши һәққидә тохтилип мундақ деди:

«Уйғурларниң әһвалиға йеқинқи бирнәччә айдин бери көп диққәт қилип келиватимиз. Биз дәсләп буниң бир қетимлиқ мәдәнийәт қирғинчилиқи икәнлики һәққидики анализ доклатини тәйярлап тор бетимиздә елан қилған идуқ. Гәрчә бизниң җәмийитимизниң нами йәһудий нами билән аталсиму биз дуняниң һәрқайси җайлиридики зор көләмлик зулум вә қирғинчилиққа йеқиндин мәсул болушни таллап кәлгәнмиз. Биз һечқандақ бир инсанлар түркүминиң ашу хил түркүмгә мәнсуп болуп қалғанлиқи үчүнла зулумға вә қирғинчилиққа учришиға қарши туримиз. Чүнки тарихтики ‹йәһудийлар қирғинчилиқи' дәвридә биз бир пүтүн йәһудийлар һеч инсан бәрдашлиқ берәлмигүдәк өчмәнлик вә инсанийәткә қарши җинайәтниң қурбаниға айлинип кәткән идуқ. Һазир бу әһвал уйғурларниң бешиға келиватиду. Мундақчә ейтқанда йәһудийлар учриған ‹ахирқи һәл қилиш чариси' шәклидики бир милләтни йоқ қиливетиш усули уйғурларға тәтбиқлиниватиду. Шуңа мәйли уйғурлар болсун яки башқа милләтләр болсун һәрқандақ вақитта, һәрқандақ җайда, һәрқандақ әһвалда шу милләт түркүмигә мәнсуп болғанлиқи үчүнла йоқитиш обйектиға айлинип қалса биз бу ишқа арилишимиз.»

Бу хилдики аммиви сорунда өткүзүлгән намайишниң уйғурлар дуч келиватқан иҗтимаий паҗиәләрни авам хәлққә билдүрүштә қандақ роли болуши мумкинлики һәққидә сориғинимиз дурбин ханим буниң дәл өзлириниң тәшкилати йәтмәкчи болған нишанларниң бири икәнликини билдүрүп мундақ деди:

«Җәмийитимиз авамни тәрбийәләш, һимайичилиқ (буни адәттә йәрлик һөкүмәттики сайланған хадимлар давам қилип келиватиду) вә әмили паалийәт дегәндәк үч түрлүк принсип асасида иш көрүп келиватиду. Һәрқандақ зор көләмлик зулум вә қирғинчилиққа мәнсуп һадисиләр йүз беридикән, биз һәрқачан буниңға мунасип кәлгүдәк истратегийәләрни түзүп чиқиватимиз. Бу җәһәттин алғанда уйғурлар үчүн хитай тәвәсидә буниңға қарши мәзмунда бирәр паалийәт қилиш имкани мәвҗут әмәс. Шуңа биз бу қетимқи намайиш паалийитини тәшкилләш арқилиқ алди билән өзимиз туруватқан мушу җайда авам хәлққә бу һәқтә азрақ болсиму мәлумат беришни ойлаштуқ. Шуниң билән биргә мушу җайдики сайлам арқилиқ барлиққа кәлгән юқири дәриҗилик йәрлик әмәлдарларға уйғурлар һәққидә һемайичилиқ тәшвиқати қилип, уларни һазир америка дөләт мәҗлисидә имза қоюшни күтүп туруватқан қанун лайиһәлиригә имза қоюшқа дәвәт қиливатимиз.»

Нурниса ханимниң билдүрүшичә, намайиш толиму һаяҗанлиқ вә юқири кәйпиятта давам қилған. Мушу қетимлиқ намайишқа лос анжелис шәһириниң өзидин вә йирақ-йеқин җайлардин машинилиқ яки айропилан арқилиқ иштирак қилған уйғур муһаҗирлириниң пидакарлиқи уйғурлардики өмлүк роһини йәнә бир қетим җанлиқ намайән қилған.

Мәлум болушичә, һәрқайси җайлардики йәһудий тәшкилатлири уйғур давасини хәлқараға билдүрүштә актип паалийәтләрдә болуватқан болуп, ислам дунясиниң уйғурлар мәсилисигә сүкүт қилишидин зор пәрқ қилмақта икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт