Los-anzhélis shehiride Uyghurlar diyaridiki zulumgha qarshi birleshme namayish ötküzüldi

Muxbirimiz eziz
2019-09-09
Élxet
Pikir
Share
Print

Ularning milyonlap lagérgha qamilishi heqqidiki xewerler dunyagha köplep melum bolghandin kéyin 21-esirde yéngidin otturigha chiqiwatqan bu zor paji'ege qarita hésdashliq we yardem intilishlirimu köplep wujudqa kélishke bashlidi. 8-Séntebir küni kaliforniyediki los-anzhélis shehiride "Yehudiylarning dunyani közitish teshkilati" uyushturghan "Uyghurlar üchün namayish: tutqun'gha xatime béreyli!" témisidiki ammiwi namayish pa'aliyiti ene shu xil heriketlerning biri, déyishke bolidu.

Bu qétimqi namayish los-anzhélis shehiridiki Uyghurlarning bir qétimliq ortaq tirishchanliqining netijisi süpitide wujudqa chiqqanliqi heqqide pikir qilghan nurnisa qurban xanim öz nöwitide bu qétimqi namayishning aktip ishtirakchilirining biridur. Uning bayan qilishiche, los-anzhélis shehiridiki Uyghurlar nöwette Uyghurlar uchrawatqan zulumni her sahe kishilirige janliq anglitish üchün köp xil pa'aliyetlerni qilghan. Bu qétimqi namayishmu ene shuning bir qismi süpitide teshkillen'gen.

Shuningdin kéyin los-anzhélis shehiridiki Uyghurlar en durbin xanimning yardimi bilen yuqiri derijilik hökümet xadimliri bilen uchrashqan hemde Uyghurlar heqqidiki qanun layihesige imza qoyush heqqide söhbetleshken.

"Yehudiy dunyani közitish teshkilati" ning himayichiliq ishliri diréktori, doktor en durbin xanim Uyghurlar mesilisige yéqindin köngül bölüp kéliwatqan kishilerning biri. U özining ötkür yazmiliri bilen Uyghurlarning hazir qandaq qismetlerge duch kéliwatqanliqini jama'etchilikning diqqitige sunush bilen birge, amérika hökümitini bu xil insaniyetke qarshi jinayetke xatime bérishte téximu berdem bolushqa chaqirip kéliwatqanliqi melum. Bolupmu u özining Uyghurlar diyaridiki lagérlar heqqide yazghan yéqinqi bir parche obzorida 19-esirdiki gérmaniyelik yehudiy sha'ir hénérix héyni yazghan shé'irlardin "Qeyerde kitablar köydürülidiken, shu yerdiki insanlarmu xuddi ashu teqdirge duch kélidu" dégen qurlarni ariye élish arqiliq 1933-yili bérlinda kitablar köydürülgenlikini, aridin nechche yil ötkendin kéyin bolsa 'yehudiylar qirghinchiliqi' bashlan'ghanliqini, nöwette Uyghurlar duch kéliwatqan ehwalning tolimu xeterlik we texirsiz ikenlikini tekitligen idi. U bu heqtiki ziyaritimizni qobul qilghanda özlirining néme üchün bu qétimliq teshkillishi heqqide toxtilip mundaq dédi:

"Uyghurlarning ehwaligha yéqinqi birnechche aydin béri köp diqqet qilip kéliwatimiz. Biz deslep buning bir qétimliq medeniyet qirghinchiliqi ikenliki heqqidiki analiz doklatini teyyarlap tor bétimizde élan qilghan iduq. Gerche bizning jem'iyitimizning nami yehudiy nami bilen atalsimu biz dunyaning herqaysi jayliridiki zor kölemlik zulum we qirghinchiliqqa yéqindin mes'ul bolushni tallap kelgenmiz. Biz héchqandaq bir insanlar türkümining ashu xil türkümge mensup bolup qalghanliqi üchünla zulumgha we qirghinchiliqqa uchrishigha qarshi turimiz. Chünki tarixtiki 'yehudiylar qirghinchiliqi' dewride biz bir pütün yehudiylar héch insan berdashliq bérelmigüdek öchmenlik we insaniyetke qarshi jinayetning qurbanigha aylinip ketken iduq. Hazir bu ehwal Uyghurlarning béshigha kéliwatidu. Mundaqche éytqanda yehudiylar uchrighan 'axirqi hel qilish charisi' sheklidiki bir milletni yoq qiliwétish usuli Uyghurlargha tetbiqliniwatidu. Shunga meyli Uyghurlar bolsun yaki bashqa milletler bolsun herqandaq waqitta, herqandaq jayda, herqandaq ehwalda shu millet türkümige mensup bolghanliqi üchünla yoqitish obyéktigha aylinip qalsa biz bu ishqa arilishimiz."

Bu xildiki ammiwi sorunda ötküzülgen namayishning Uyghurlar duch kéliwatqan ijtima'iy paji'elerni awam xelqqe bildürüshte qandaq roli bolushi mumkinliki heqqide sorighinimiz durbin xanim buning del özlirining teshkilati yetmekchi bolghan nishanlarning biri ikenlikini bildürüp mundaq dédi:

"Jem'iyitimiz awamni terbiyelesh, himayichiliq (buni adette yerlik hökümettiki saylan'ghan xadimlar dawam qilip kéliwatidu) we emili pa'aliyet dégendek üch türlük prinsip asasida ish körüp kéliwatidu. Herqandaq zor kölemlik zulum we qirghinchiliqqa mensup hadisiler yüz béridiken, biz herqachan buninggha munasip kelgüdek istratégiyelerni tüzüp chiqiwatimiz. Bu jehettin alghanda Uyghurlar üchün xitay teweside buninggha qarshi mezmunda birer pa'aliyet qilish imkani mewjut emes. Shunga biz bu qétimqi namayish pa'aliyitini teshkillesh arqiliq aldi bilen özimiz turuwatqan mushu jayda awam xelqqe bu heqte azraq bolsimu melumat bérishni oylashtuq. Shuning bilen birge mushu jaydiki saylam arqiliq barliqqa kelgen yuqiri derijilik yerlik emeldarlargha Uyghurlar heqqide hémayichiliq teshwiqati qilip, ularni hazir amérika dölet mejliside imza qoyushni kütüp turuwatqan qanun layihelirige imza qoyushqa dewet qiliwatimiz."

Nurnisa xanimning bildürüshiche, namayish tolimu hayajanliq we yuqiri keypiyatta dawam qilghan. Mushu qétimliq namayishqa los anzhélis shehirining özidin we yiraq-yéqin jaylardin mashiniliq yaki ayropilan arqiliq ishtirak qilghan Uyghur muhajirlirining pidakarliqi Uyghurlardiki ömlük rohini yene bir qétim janliq namayen qilghan.

Melum bolushiche, herqaysi jaylardiki yehudiy teshkilatliri Uyghur dawasini xelq'aragha bildürüshte aktip pa'aliyetlerde boluwatqan bolup, islam dunyasining Uyghurlar mesilisige süküt qilishidin zor perq qilmaqta iken.

Toluq bet