Мюнхенда ана тил муәллиминиң көчәтлири мевә беришкә башлиди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2016-12-14
Share
germaniye-miyunxen-uyghur-ana-til.jpg Мюнхенда өсүп йетиливатқан уйғур пәрзәнтлири ана тил оқутқучиси нурниса муәллим билән.
RFA/Gulchehre

Һиҗрәттә яшаватқан уйғурлар пәрзәнтлиртини ана тилида тәрбийиләшниң йоллирини издәп кәлмәктә, уйғурлар зич олтурақлашқан мюнхен шәһиридә нурниса ханим, бу җайдики уйғур пәрзәнтлирини тәрбийиләп келиватқан пидакар оқутқучиларниң бири, бу оқутқучиниң хаслиқи балиларға яқидиған чөчәк, нахша усуллар, рәсим сизиш, шеир-қошақларни йезишқа охшаш өзгичә рәңдар шәкилләр, хас метод вә меһрибанлиқ билән оқутуш елип берип, германийидә туғулуп өсуватқан уйғур балиларни,ана тилида тәрбийиләштин башқа йәнә уларда миллий үрп-адәт вә миллий характер йетилдүрүшкиму әһмийәт берип кәлмәктә, бу хил оқутуш усули мевә беришкә башлиған болуп, йеқинда нурниса ханим 10 нәпәр уйғур балилири билән мийонхинда өткүзүлгән хәлқаралиқ балилар чүчәклири фестивалиға қатнишип, зор алқишқа еришкән. Бу хош хәвәрләрниң тәпсилатни мухбиримиз гүлчеһрә йәткүзүду.

Германийидә уйғур сәнити, мәдәнийити бойичә тәтқиқат вә иҗадийәт паалийәтлири билән тонулған нурниса ханим йиллардин буян йәнә түрлүк риқабәт вә қийинчилиқларға қаримай, миюнхенда туғулуп вә өсүп йетиливатқан уйғур пәрзәнтлиригә ана тил, уйғур өрп-адәт вә мәдәнийәтлиридин дәрс берип кәлмәктә. Йиллардин буян нурниса ханим уйғур пәрзәнтлирини ана тил вә мәдәнийити билән тәрбийиләш биләнла қалмай, балиларниң өгәнгәнлири асасида уйғур мәдәнийәт сәнитини германийидә тонуштурушқиму сәһнә һазирлаш үчүн алақә вә орунлаштуруш ишлириниму елип бармақта. Униң тиришчанлиқи нәтиҗисидә, германийидики түрлүк милләт вә мәдәнийәтни қоғдаш тәшкилатлири түрлүк мәдәний вә иҗтимаий паалийәтләрдә уйғур балилириниңму өз ана тили вә мәдәнийитини тонуштурушиға алаһидә пурсәтләр яритип бәрмәктә.

Зияритимзини қобул қилған нурниса ханимниң мәлумат беришичә, нурниса ханим өзи оқутуп келиватқан 6 яштин 12 яшқичә болған 13 нәпәр оқуғучи балилар билән 4-декабир миюнхендики гастайиш чоң кутупханисида өткүзүлгән 4-нөвәтлик хәлқаралиқ балилар чөчәклири фестивалиға қатнишип, герман вә уйғур тилида "түлкиниң тәқсимати" қатарлиқ уйғур хәлқ чөчәклирини образлиқ сәһниләштүрүп көрсәткән. Бу фестивал германийидики һәр қайси милләтләрниң тил вә мәдәнийәтлирини сақлап қелишни мәқсәт қилип қурулған, миюнхендики морген чәтәлликләр учур алақә мәркизи қатарлиқ орунлар уюштурған болуп, 12 милләт балилири айрим-айрим өз тиллирида программилар орунлиған.

Болупму, мәйданда чирайлиқ миллй кийимлири, чимән доппилири билән қияпәт җәһәттиму пәрқлиқ гәвдиләнгән уйғур өсмүр балиларниң нурниса ханим вә усул устази халисә ханимлар йетәкчиликидә орундиған уйғур усуллири вә уйғур чөчәклири тамашибинларниң алаһидә зоқини қозғиған вә һәммидин юқири алқишқа еришкән.

Бу, миюнхендики уйғур балиларниң иккинчи қетим бу фестивалға қатнишиши икән. Нурниса ханим йеқинда йәнә, мәдәнийәт ишлиридики тиришчанлиқи үчүн баварийә һөкүмити тәрипидин алаһидә төһпә мукапатиға еришкән.

Бу қетимқи хәлқаралиқ чөчәк фестивалиға қатнашқан балиларниң ата-анилиридин миюнхенда яшаватқиниға 10 йилдин ашқан әланур ханим, илгири өзиму миюнхендики уйғур дәрникидә уйғур ана тилида дәрс бәргән болуп, уйғур балилири вә нурниса ханимниң миллий қияпәт вә ана тилида образлиқ вә көп хил шәкилләрдә көрсәткән номурлириниң бу паалийәттә тамашибинларниң алаһидә зоқини қозғиғанлиқини, нурниса ханим вә балиларниң тиришчанлиқидин көп мәмнун болғанлиқини, уйғур җамаитиниңму нурниса ханимдин миннәтдар икәнликини вә йәниму қоллаш керәкликини тәкитлиди.

Нурниса ханим зияритимиз ахирида бизгә йәнә бир хуш хәвәр йәткүзди. Йәни, миюнхенда һөкүмәт иҗтимаий доклат программисиниң ярдими билән уйғур вә герман тилида тунҗи уйғур балилар чөчәклири китаби чиқиш алдида болуп, нурниса ханим апторлуқида рояпқа чиқиш алдида турған китабқа " уйғурларниң тәклимакан һайванлири қандақ? " дәп нам берилгән. Бу уйғур чөчәклири китабиға балиларниң рәңлик сизма рәсимлири қистурулған, уйғурларниң кимлики һәққидә қисқичә тонуштурушларму киргүзүлгән. Балилар хизмити, болупму тәрбийә хизмити миннәтсиз сөйгү вә меһрибанлиқ, сәбир тәләп қилидиған җапалиқ хизмәт. Балиларға амрақлиқини йошуралмиған нурниса ханим өзиниң балиларниң хушаллиқидин бәхт тапидиғанлиқини"мән балилар билән биллә болсам солған гүл қайта ечилғандәк болимән" дәп образлиқ тәсвирләйду.

Германийидә йиллардин бери һәрхил мәдәний, әдәбий вә сәнәт номурлирини тәшкилләп, орунлап келиватқан нурниса ханим сөзидә, балиларға ана тил тәрбийиси бериш муһим болғандәк уларда миллий характер йетилдүрүш, өзиниң алаһидиликини сақлаш билән тәң, өзлири яшаватқан җәмийәткә қандақ сиңиш вә маслишиш иқтидарини йетилдүрүшму, интайин муһим дәп қарайдиғанлиқини вә бу һәқтә тиришчанлиқ көрситиватқанлиқи шундақла өзлириниң бу җәһәттики тәҗрибилири һәмдә нәтиҗилирини тонуштуруп өтти вә йәнә чәтәлләрдә яшаватқан уйғурларниң пәрзәнтлиригә ана тил вә мәдәнийәт тәрбийиси елип бериштә нурғун риқабәт мәвҗутлуқини, буниң үчүн барлиқ уйғурларниң күч қетиши керәкликини тәкитләп, "мениң қилғанлирим пәқәт дәрядин бир қанчә тамчә су" дәйду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт