Yaponlarning nobél mukapatigha köp érishishi dunyaning diqqitini tartmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2014-10-16
Share
nobel-fizika-mukapati.JPG 2014-Yilliq nobél fizika mukapatigha érishken uch neper yaponiyelik alim.
RFA/Qutluq

1895-Yili nobél mukapati shiwétsiyede tesis qilinip tarqitilishqa bashlighandin buyan, 1949-yilidin bashlap yaponlar bu mukapatqa érishishke bashlighan. 2014-Yilighiche bolghan ariliqta yaponlardin jem'iy yigirme ikki kishi nobél mukapatigha érishken.

Buning ichide fizika penliri boyiche 10 kishi, ximiyede yette kishi, edebiyatta ikki kishi, dorigerlikte ikki kishi, tinchliq mukapatigha bir kishi érishken.

Bu yilliq nobél fizika mukapatigha bolsa üch neper yapon birla waqitta ériship dunya jama'etchilikide jümlidin yaponiye jem'iyitide küchlük inkas qozghidi.

Köpligen kishiler yaponlarning ijadkarliqigha qayil bolush bilen birge, kichikkine bir aral dölitide alemshumul alimlarning yétiship chiqiwatqanliqigha we ularning ilim-pen'ge qoshuwatqan töhpilirige oxshimighan qarashlarda baha berdi.

Ma'arip sahesidiki musteqil tetqiqatchilardin noriko xanim ziyaritimizni qobul qilip, bu heqte toxtilip mundaq dédi:
-Méningche, yaponlarning yéngiliq yaritish, ijadkarliq éngi tolimu küchlük, ularning alahide netijilerge érishishi, tetqiqatchilirimizning harmay tirishishi, köplep tejribe élip bérishi shundaqla tetqiqatlarda meghlubiyetlerge bash egmeslikidin dep oylaymen.

Ziyaritimizni qobul qilghan tokyodiki melum bir tébbiy uniwérsitétning oqughuchisi yuda yaponlarning köplep nobél mukapatigha érishishidiki sewebler heqqide özining qarashlirini bayan qilip mundaq dédi:
-Bu qétimqi nobél fizika mukapatigha üch neper yaponiyelikning érishishi, elwette yapon ma'aripining netijisi. Yaponiyede toluq ottura mekteplerge ötüsh we shundaqla aliy mektepke kirish imtihanlirining qattiq bolushidin ibaret bu xil özgiche ma'arip tüzümi oqughuchilarning tirishchanliqini, ijadkarliqini ashurup, izdinish qabiliyitini östüridu. Yaponiyede shundaqla tebi'iy pen'ge köprek köngül bölinidu dep qaraymen.

Biz yaponlarning nobél mukapatigha érishishidiki bezi sewebler shundaqla yéqin kelgüside Uyghurlardinmu bu mukapatqa layiq sahiblarning chiqish mumkinchilikliri heqqide kyushu uniwérsitétining doktor aspiranti muxterjan abdurahman bilen téléfon söhbiti élip barduq.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet