Алматадики уйғур гимназийәсидин алтә оқуғучи “алтун бәлгә” гә еришти

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016.06.21
altama-uyghur-gimnaziye-altun.jpg 153-Мәктәп-гимназийә мудири шавкәт өмәроф(оттурида) мукапат саһиблири мадина шүкүр, айимгүл турғанова, илкнура озхан, дилнур абуләзиз, бәдинур айзези, карина әрмидиновалар билән. 2016-Йили 17-июн, алмата.
RFA/Oyghan

17-Июнда алмута шәһириниң достлуқ мәһәллисигә орунлашқан абдулла розибақийеф намидики 153-мәктәп-гимназийәдә униң учумкарлириға шаһадәтнамә тапшуруш мурасими болуп өтти.

Униңда сөзгә чиққан “алмута көврүк иншаатлири завути” ниң мудири әхмәтҗан шәрдиноф, җумһурийәтлик “уйғур авази” гезитиниң баш муһәррири ершат әсмәтоф, қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик етно-мәдәнийәт мәркизиниң иҗраий мудири зухруллам қурванбақийеф, “инайәт” җәмийәтлик бирләшмиси рәиси һакимҗан арупоф вә башқилар мәктәп учумкарлирини тәбрикләп, уларға ақ йол тилиди. Сөзлигүчиләр шундақла гимназийәниң бу йилқи бир туташ миллий имтиһан тапшуруштики йәткән утуқлирини юқири баһалиди.

Игилишимизчә, мәктәпни тамамлап, алий оқуш орунлириға чүшкүчиләргә мәмликәтниң билим вә пән министирлиқи тәстиқлиған бир туташ миллий имтиһан тапшуруш вәзиписи йүклиниду. Бу өз нөвитидә мәктәп мәмурийитидин чоң җавабкарлиқни, муәллимләрдин сапалиқ билим беришни, оқуғучилардин болса, алаһидә тиришчанлиқини тәләп қилиду.

Гимназийә мудириниң орунбасари вә бир туташ миллий имтиһан бойичә техникилиқ катип рәна мәхпированиң пикричә, бир туташ миллий имтиһан қазақистанда он икки йил давамида оқуғучиларниң билимини тәкшүрүшниң асасий шәкиллириниң бири болуп қалмақта. Шу җүмлидин мәзкур мәктәп-гимназийәму оқутуш уйғур тилида йүргүзүлидиған мәктәпләр арисида бир туташ миллий имтиһанға биринчиләрдин болуп қатнашқан, шундақла униң тәшәббускарлиридин бири болған.

У мәктәпниң бир туташ миллий имтиһанға қатнишип, юқири паалийәт елип бериватқиниға тоққуз йил толғанлиқини, йилдин-йилға оқуғучиларниң билим сапасиниң көтүрүлүватқанлиқини, өткән йили бу нәтиҗиләрниң юқири болуп, әвезоф наһийиси бойичә 1-орунға, алмута шәһири бойичә онлуқниң ичигә киргәнликини ейтти.

У мундақ деди: “бу йилиму нәтиҗилиримиз юқири болди, йәни оттура көрсәткүчимиз 111,14 пайни тәшкил қилди. Алтә оқуғучимиз “алтун бәлгә” вә үч нәпәр оқуғучи “алаһидә үлгилик шаһадәтнамә” гә тәвсийә қилинип, барлиқи өз билимини толуқи билән дәлилләп чиқти. Мәктипимиз әвезоф наһийиси бойичә 2-орунни, алмута шәһири бойичә 4-орунни игилиди. Бу, әлвәттә, оқуғучиларниң қабилийитигә бағлиқ болуши билән бир қатарда көпинчә шу қабилийәт игилирини тонуп билгән устазларға бағлиқ икәнлики талашсиз. Шундақла оқуғучиларниң барлиқи алий оқуш орунлириға чүшүш имтиһанлирини бириктүрүшни көзлигән бу синақта 100 дин ошуқ бал топлап, дөләт һесабиға оқуш үмидкарлириниң қатариға қошулди. Йәнә бир алаһидә тәкитләп өтидиған нәрсә, “алтун бәлгә” раһибилири ана тилида алған сүпәтлик билимини мана шу бир туташ миллий имтиһан билән дәлилләп келиватиду. Бу оқуғучилар үчүнла әмәс, бәлки устазлар вә мәктәп мәмурийити үчүнму синақ болди.”

Р. Мәхпирова мәктәп вә шу оқуғучиларни тәйярлиған устазларниң бу синақтин сүрүнмәй өтүпла қоймай, бәлки дөләт тәрипидин қоюлған тапшуруқларниму юқири дәриҗидә орунлап, ата-аниларниң үмидини ақлиғанлиқини, буниң барлиқиниң устазниң җапалиқ әмгикиниң арқисида қолға кәлгәнликини илгири сүрди.

Оқуғучиларни бир туташ миллий имтиһанға тәйярлашта немиләр тәләп қилиниду, немиләргә көңүл бөлүш керәк?

Буниңға гимназийәниң бир туташ миллий имтиһан бойичә рәһбири хизмитини атқуруп келиватқан нузугум җәлилова төвәндикичә җаваб бәрди: “мушу вақит ичидә бир туташ миллий имтиһанда дәрс бериватқан муәллимләр топини өз кәспини сөйидиған, шу кәсипкә вападар, виҗданлиқ устазлар командиси десәм мубалиғә болмас. Сәвәби оқуғучини униңға һәртәрәплимә тәйярлаш бу чидамлиқни, вақитни, мукәммәл һәртәрәплимә нәзәрийиви билимни тәләп қилидиған җәрян. Мән бу җәрянни тренерланиң өз тәнһәрикәтчилирини мусабиқиләргә тәйярлиғанға охшитимән. Алаһидә тамақлиниш, уйқу қаидиси вә башқилар. Бир туташ миллий имтиһан шундақла һәр бир оқуғучиға шәхсий яндишишни тәләп қилидиған җәрян. Муәллимләрниң һәр бир оқуғучи билән шәхсий иш елип беришиға, әлвәттә, мәктәп мәмурийитиму толуқ шараитлар яритип келиватиду. Бу йәрдә гимназийә мудириниң орунбасари вә бир туташ миллий имтиһан бойичә техникилиқ катип рәна мәхпированиң атқурған ролини алаһидә тәкитләшкә болиду, чүнки униң оқуғучилар вә ата-анилар билән үзлүксиз иш елип бериши өз нәтиҗисини бәрди.”

Н. Җәлилова бу йәрдә әнә шу муәллимләргә пикирдаш болуп, уларни һәртәрәплимә қоллап-қуввәтләп келиватқан ата-аниларниңму төһписи барлиқини билдүрди.

Радийомиз зияритини қобул қилған пешқәдәм маарипчи, педагог доктор йемелян һошуроф алмута шәһири вә алмута вилайитидә уйғур тилида билим беридиған тәҗрибилик мәктәпләрниң йоқ әмәсликини оттуриға қойди. У мәзкур гимназийәниң бир туташ миллий имтиһанда мундақ утуқларға йетиштики сәвәбини чүшәндүрди.

У мундақ деди: “153-мәктәпниң мудири бәш-алтә йил болди, асасән, имтиһанға киридиған пәнләр бойичә мәмликәтлик вә рус тилида кадирларни пухта тәйярлиғанниң нәтиҗисидә, балиларниң көпи юқири оқуш орунлириға чүшүп, өзлириниң пухта билиминиң бар икәнликини көрситиватиду. Бу йилиму йил күни бойичә имтиһанға қатнашқан балиларниң оттура бали 111 болди. Бу қазақистанда әң яхши көрсәткүч. Омумән бу мәктәпниң ишиниң нәтиҗисини биз башқа мәктәпләргә мисал ретидә кәлтүрүватимиз.”

Мәлум болушичә, шавкәт өмәроф башқуруватқан бу мәктәпни әла баһаларға тамамлиған мадина шүкүр, айимгүл турғанова, илкнура озхан, дилнур абуләзиз, бәдинур айзези, карина әрмидиноваға “алтун бәлгә” тапшурулуп, уларға алаһидә һөрмәт билдүрүлди.

Мурасимда сөзлигүчиләр ана тилида билим еливатқан уйғур балилириниңму башқа тиллиқ мәктәпләрдин һеч қелишмай, юқири нәтиҗиләрни қолға кәлтүрүшкә қабил икәнликини алаһидә тәкитлиди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.