Уйғур тили сәвийә синаш имтиһани қандақ арқа көрүнүштә оттуриға қоюлуватиду?

Ихтиярий мухбиримиз қутлан
2013.07.29
jongguo-maarip-tor-beti-uyghur-tili-yighini.jpg Уйғур тили сәвийә синаш имтиһани (в й с к) ни йолға қоюш һәққидә йеқинда үрүмчидә өткүзүлгән мутәхәссисләрдин пикир елиш йиғини. Таратқулар арқилиқ уйғур аптоном райониға кәң тәшвиқ қилинған бу йиғин мәйданиға пәқәтла хитай тилида лозунка есилған.
Jongguo maarip tori

Мәлум болушичә, шинҗаң малийә-иқтисад университети билән җуңго тил истратегийиси тәтқиқат мәркизи бирликтә түзгән уйғур тили сәвийә синаш имтиһани (в й с к) лайиһиси йеқинда үрүмчидә мутәхәссисләрниң баһалап бекитишигә сунулған.

Мәзкур йиғин хитайдики таратқулар арқилиқ кәң көләмдә хәвәр қилинған һәмдә “уйғур тили сәвийә синаш имтиһаниниң йолға қоюлуши җуңгодики аз санлиқ милләтләр районлирида қош тиллиқ маарипниң һәқиқий йосунда йолға қоюлғанлиқи, аз санлиқ милләтләр тил мәдәнийитиниң қоғдалғанлиқи вә тәрәққият капалитигә еришкәнликиниң ипадиси” дәп тәшвиқ қилинған.

Бу йиғин хитай маарип министирлиқи вә уйғур аптоном районлуқ маарип назарити тәрипидин уюштурулған болуп, униңға дөләт тил комитети, җуңго йезиқ илмий җәмийити, уйғур аптоном районлуқ тил-йезиқ комитети, шинҗаң университети вә нәнҗиң университетидин тәклип қилинған 20 нәччә мутәхәссис қатнашқан. Диққәткә сазавәр йери шуки, уйғур тили бойичә дөләтлик сәвийә синаш имтиһанини йолға қоюш һәққидә уйғур аптоном районида өткүзүлгән бу йиғин мәйданиға пәқәтла хитай тилида лозунка есилған. Илгири үрүмчидики мәлум алий мәктәптә оқутқучилиқ қилған, һазир явропада яшаватқан пәзиләт ханим зияритимизни қобул қилип, нөвәттә хитай таратқулирида давраң селиниватқан уйғур тили сәвийә синаш имтиһани (в й с к) һәққидә мәлумат бәрди.

Җуңго маарип тори тарқатқан хәвәрләргә қариғанда, уйғур тили сәвийә синаш дәриҗә имтиһани хитайда моңғул тили вә җуаңзу тилидин кейин үчинчи болуп йолға қоюлған аз санлиқ милләтләрниң дөләт дәриҗилик сәвийә синаш имтиһани һесаблинидикән. Хитайдики таратқулар бәс-бәстә буни “18-қурултайда оттуриға қоюлған аз санлиқ милләтләрниң тили вә мәдәнийитини қоғдаш, гүлләндүрүш чақириқиниң ишқа ешишидур” дәп көрсәткән.
Пәзиләт ханим уйғур тили сәвийә синаш имтиһаниниң қандақ арқа көрүнүштә оттуриға қоюлуватқанлиқи һәққидә тохтилип өз қарашлирини оттуриға қойди.

Мәлумки, уйғур аптоном районида хитай тили сәвийә синаш имтиһани (һ с к) йолға қоюлған он нәччә йилдин буян, хитай тили 8-дәриҗә имтиһани маарип вә илмий саһәдә хизмәт қиливатқан уйғурлар үчүн өз хизмитини сақлап қелиш-қалалмаслиқтики бирдин-бир шәрткә айланған. Һәтта хитайчә оқуған уйғурларму бу өткәлдин мустәсна болалмиған. Әмма хитайлар үчүн, җүмлидин уйғур оқуғучиларға дәрс беридиған хитай оқутқучилар үчүн һечқандақ тил шәрти қоюлмиған. Пәзиләт ханим нөвәттә уйғур аптоном районида уйғурлар билән хитайларниң мунасивити җиддийләшкән бир пәйттә, уйғур тили сәвийә синаш имтиһанини йолға қоюш тәшвиқатиниң оттуриға чиққанлиқиниң әмәлийәттә хәлқараға бир ташқи көрүнүш ясаштин башқа нәрсә әмәсликини, униң һазирқи қош тиллиқ маарип намида йәккә тиллаштурулған маарип шараитида һечқанчә үнүм һасил қилалмайдиғанлиқини илгири сүрди.

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.