Д у қ уйғур тилиниң чәклинишигә қарши хәлқаралиқ имза топлаш паалийитини башлиди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2017-09-04
Share
uyghur-tili-imza-toplash.jpg Қәләмкәшләр җәмийәтлириниң бирләшмә йиғинида уйғур зиялийлиридин др. Долқун қәмбири(солдин иккинчи) әпәнди нутуқ сөзлимәктә. 2017-Йили 29-авғуст, шиветсийә.
RFA/Ekrem

Д у қ хәлқарадики 100 дин артуқ кишилик һоқуқ тәшкилатлирини хитайниң уйғур тилини әмәлдин қалдуруш сияситигә қарши имза қоюш сәпәрвәр қилиш паалийитини башлиди.

Хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики мәктәпләрдә 1-сентәбирдин башлап уйғур тилини чәкләп, хитай тилида оқутушни йолға қоюш сиясити алдинқи айда ашкариланғандин кейин, чәтәлләрдики уйғур җамаити, сиясий тәшкилатлар вә хәлқара органларниң бу мәсилигә қарита күчлүк диққити қозғалған иди.

Д у қ баш катипи, вакаләтсиз милләтләр тәшкилатиниң муавин рәиси долқун әйса әпәнди бу мунасивәт билән алдинқи һәптә б д т вә явропа парламентиниң мунасивәтлик рәһбәрлири билән җиддий учришип, уйғурларниң әндишә һәм наразилиқлирини билдүргән һәмдә д у қ намидин дәрһал сәпәрвәрлик қозғап, хәлқарадики 100 дин артуқ кишилик һоқуқ тәшкилатлири ортақ имза қойған бир наразилиқ баянатини б д т һәмдә явропа парламентиға йоллап, хитайниң бу сияситигә қарши үнүмлүк бир қарар мақуллашни қолға кәлтүрмәкчи болған.

Бүгүн бу һәқтә зияритимизни қобул қилған долқун әйса әпәнди, хитайниң ашкара һалда йолға қоюватқан техиму әшәддий ассимилятсийә вә бастуруш сиясәтлиригә қарши бу сәпәрвәрлик паалийәтлирини қанат яйдуруштики мәқсәт тоғрисида өз чүшәнчилирини баян қилип өтти.

Алдинқи һәптә, шиветсийәниң малмө шәһиридә чақирилған тунҗи нөвәтлик уйғур, тибәт, моңғул, шивет қәләмкәшләр җәмийәтлириниң бирләшмә йиғинида уйғур зиялийлиридин др. Долқун қәмбири әпәндиму нутуқ сөзләп, хитайниң 1949-йилидин һазирға қәдәр көп қетим йезиқ өзгәртиш сиясәтлирини йолға қойғанлиқини, бу арқилиқ уйғур тили, мәдәнийити тәрәққияти үчүн зор тосалғулар пәйда қилғанлиқини әскәртип өткән иди.

28-31 Авғуст күнлири ечилған хәлқара қәләмкәшләр тәшкилатлириниң шу қетимқи йиғинида сөзгә чиққан долқун әйса әпәнди хитай һөкүмитиниң уйғурлар үстидин йүргүзүп кәлгән түрлүк зулум сиясәтлирини паш қилиш билән биргә, 1-сентәбирдин башлап уйғур мәктәплиридә уйғур ана тилиниң чәклинидиғанлиқ мәсилиси үстидә нуқтилиқ тохтилип, йиғин әһлиниң җиддий диққитини тартқан.

Д у қ диний ишлар комитети мудири, явропа шәрқий түркистан бирлики тәшкилати рәиси турғунҗан алавудун әпәнди бу һәқтә тохтилип, бу имза паалийитиниң уйғурлар үчүн зор әһмийәткә игә икәнликини тилға алди. У сөзидә, бу һәрикәтниң хәлқарада тәсир қозғайдиғанлиқини вә хитайниң әпти-бәширисини ачидиғанлиқини билдүрди.

Долқун әйса әпәндиниң билдүрүшичә, 100 дин артуқ кишилик һоқуқ тәшкилатлири ортақ имза қойған наразилиқ баянатини б д т һәмдә явропа парламентиға йоллап қарар алдуруш паалийитини давам қилдуруш билән биргә, бу айниң 11-күнидин башлап б д т ниң җәнвәдики баш штабида д у қ намидин йәнә бир йүрүш паалийәтләр елип берилидикән.

Нөвәттә, д у қ алдимиздики 2 ай ичидә 4 чоң паалийәткә һазирлиқ қиливатқан болуп, буниң бири, шиветсийәниң ситокһолм шәһиридә 10-айда өткүзүлидиған уйғур рәһбәрлирини демократийә, кишилик һоқуқ, қануний билимләр билән тәрбийиләш курси, иккинчиси, б д т 11-сентәбирдин башлап елип берилидиған һәптә давамлишидиған паалийәтләр, үчинчиси, явропа парламентида 10-айда елип берилидиған йиғин, төтинчиси, 11-айда өткүзүлидиған д у қ ниң 6-нөвәтлик пәвқуладдә қурултийи.

Долқун әйса әпәнди бу хизмәтләрниң тәйярлиқ ишлириниң җиддий давам қиливатқанлиқини билдүрди.

Мәлум болушичә, юқириқи 4 чоң паалийәттин сирт, д у қ ниң бу йил ахириғичә явропа әллиридә йәнә көплигән хәлқаралиқ йиғилишлири давам қилидикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт