Явропа иттипақи “магнитиский қануни” ни йолға қоймақчи

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-12-08
Share
явропа иттипақи “магнитиский қануни” ни йолға қоймақчи Явропа кеңишиниң рәиси чарлиз мишел(Charles Michel) вә ғува арқа көрүнүштә явропа комиссийониниң рәиси урсула вон дер лейен(Ursula von der Leyen) явропа кеңиши бинасида германийә баш министири ангела меркел(Angela Merkel) билән өткүзүлгән торда мухбирларни күтүвелиш йиғинида. 2020-Йили 14-сентәбир, бирюссел, белгийә.
AP

Узун талаш-тартишлардин кейин, явропа иттипақи ташқи ишлар министирлиқи “магнитиский қануни” ни йолға қоюшни қарар қилди.

“германийә долқунлири” радийосиниң 7-декабирдики “явропа иттипақи дуня миқясидики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини җазалайду” намлиқ хәвиригә асасланғанда, 7-декабир күни явропа иттипақи ташқи ишлар министирлиқи ички йиғин чақирип, явропа иттипақиниң йеңи кишилик һоқуқ түзүми сүпитидә “магнитиский қануни” ни йолға қоюш тоғрилиқ қарар қобул қилған. Мәзкур қарарниң роһиға бинаән кишилик һоқуқ дәпсәндичилики билән алақидар болған шәхсләр, ширкәтләр, тәшкилатлар дуняниң нәридә болушидин қәтий нәзәр мал-мүлкини тоңлитиш, явропаға саяһәт қилишини чәкләш қатарлиқ җазаларға учрайдикән.

Мәлум болғинидәк, русийә қирим йерим арилини бесивалғанда, беларусийә кишилик һоқуқ актиплирини халиғанчә қолға алғанда, хитай җаза лагерлирини тәсис қилип, милйонлиған уйғурни қамап қийниғанда, хоңкоңға “дөләт хәвпсизлики қануни” ни мәҗбурий теңип әркинлик җәңчилирини тутуп солиғанда, түркийә мухбирларни түрмиләргә ташлиғанда явропа иттипақида буниңға қарши тәдбир қоллиниш чуқанлири баш көтүргән болсиму, қайси қанунға бинаән қандақ җаза йүргүзүш бир мәсилә болуп оттуриға чиққан.

Хәвәргә асасланғанда, явропа иттипақида “магнитиский қануни” ни йолға қоюш пилани аз дегәндә икки йиллиқ талаш-тартишни баштин көчүргән. Мәзкур қанунниң асасий нишани нөвәттә хитай, русийә, беларусийә, түркийә болуп қалидиғанлиқи үчүн явропа иттипақиниң ташқи ишлар министирлиқида пикир бирлики шәкилләндүрүш қейинға тохтиған. Түркийәдәк шималий атлантик окян әһди тәшкилатиға әза дөләткә вә явропа иттипақи билән зор миқдардики иқтисадий һәмкарлиқи болған хитайға бу җаза тәдбирини қоллиниш асанға тохтимайдикән. Бирақ, немила болмисун явропа иттипақиниң бундин кейин кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә қарши тәдбир елиши бу қанун билән зор дәриҗидә қулайлиққа еришкән болидикән.

Явропа иттипақи ташқи ишлар министирлиқиниң “магнитиский қануни” тоғрисида рәсмий қарар қобул қилғанлиқини “зор бир иҗабий қәдәм” дәп атиған д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә тохталғанда, алди билән бу қанунниң рояпқа чиқиши үчүн д у қ ниң йиллардин буян көрсәткән тиришчанлиқлирини әскәртип өтти. У сөзидә, мәзкур қанунниң хитайға бәлгилик дәриҗидә бесим пәйда қилидиғанлиқини тилға алди.

Һазир явропа иттипақиниң министирлар кеңишигә рәһбәрлик қиливатқан германийә федератип җумһурийитиниң ташқи ишлар министири хайко маас бу һәқтә тохтилип мундақ дегән: “қийин-қистақ, адәм әткәсчилики вә кишилик һоқуқ дәпсәндичиликидә мәсулийити болуп җазаға учримай кәлгәнләр әмди явропа базарлириға халиғанчә кирип чиқалмайду”.

Явропа парламентиниң әзаси, явропа-хитай мунасивәтлири комитетиниң рәиси райинхард бүтикофер “бу җаза тәдбирини алди билән хитайниң шинҗаң өлкисидики компартийә рәһбири чен чуәнгоға қоллиниш лазим. Униң уйғур азсанлиқлирини рәһимсизләрчә бастурушта мәсулийити бар” дегән.

Райинхард бүтикофер дүшәнбә күни парламентта қилған сөзидә йәнә “бир қорал пәқәт ишлитилгәндила андин униң қиммити намаян болиду. Бизниң бу йеңи кишилик һоқуқ қоралимиз қачан ишлитилиду? буниң чоқум ениқ бир җаваби болуши лазим. Әң яхшиси дәрһал ишлитиш керәк” дегәнләрни тилға алған.

Д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәнди бу һәқтә тохталғанда, уйғурларни бастурушта мәсулийити болған хитай әмәлдарлириниң мәзкур қанун бойичә тездин җазаға учришини үмид қилидиғанлиқини билдүрди.

Бирақ, явропа иттипақиниң йеңи кишилик һоқуқ қорали болған “магнитиский қануни” рәсмий йолға қоюлуши үчүн 2021-йилиниң дәсләпки пәслидә парламентниң тәстиқидин өтүши лазим икән. явропа иттипақиға әза 27 дөләтниң һәммиси қошулғандила андин күчкә игә болидикән. Бу қанунниң дәсләпки муддити 3 йил қилип берилгән болуп, парламентниң тәстиқи билән униң муддити узартилидикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт