Mehmet jelepchi: “Malaysiya da'irliri Uyghur qirghinchiliqi heqqidiki teleplirimizge ijabiy jawab berdi”

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2023.03.06
omer-qanat-malaysiya-1.jpg Ömer qanat ependi bashchiliqidiki 4 kishilik hey'et malaysiyadiki partiyelerning rehberliri we bir qisim ammiwi teshkilatlarning mes'ulliri bilen muhim uchrishishlarda boldi. 2023-Yili 3-mart.
RFA/Erkin Tarim

3-Martta dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitéti re'isi, Uyghur kishilik hoquq qurulushi diréktori ömer qanat ependi bashchiliqidiki 4 kishidin terkib tapqan hey'et malaysiyadiki “Amanah” partiyesining rehberliri, “Islam” partiyesi mu'awin re'isi we parlamént ezaliri “Milliy ittipaq” partiyesining tashqi ishlargha mes'ul rehberliri we bir qisim ammiwi teshkilatlarning mes'ulliri bilenmu muhim uchrishishlar élip barghan. Bu uchrishishlarda nuqtiliq halda ulardin islam döletliri ichide muhim roli bolghan malaysiyaning Uyghur irqiy qirghinchiliqini axirlashturush üchün heriketke ötüshi toghrisida bir qisim teleplerni otturigha qoyghan. Ular, bu teleplerge ijabiy jawab bergen.

1-Martta bolsa mezkur hey'etni zamaniwiy malaysiyaning atisi dep atalghan, sabiq bashministir meshhur we tejribilik siyasetchi doktor mahatir mohemmed ependi öz ishxanisida qobul qilghan. Körüshüshte ömer qanat ependi malaysiya hökümiti bilen parlaméntining Uyghur qirghinchiliqini toxtitish üchün heriketke ötüshini telep qilghan. Dunya Uyghur qurultiyining awstraliyediki wekili, awstraliye Uyghur jem'iyitining bayanatchisi mehmet jelepchi ependi d u q hey'itining malaysiya dölitining atisi dep atalghan sabiq bashministir mahatir mohemmed ependi bilen bolghan körüshüshte Uyghurlargha wakaliten uninggha qoyghan teleplerni anglighandin uning bergen jawabi heqqide toxtaldi. U, mundaq dédi: “Sabiq bashministir doktor mahatir mohemmed, Uyghur mesilisige bir chare tépish jehettin mesilini otturigha qoyushta erkinlik, milliy we diniy kimlikni qoghdashtek mesililerni otturigha qoyushimizning zörür ikenlikini tewsiye qildi. Shundaqla Uyghur dewasining hazir toghra yolda ikenlikini bayan qildi”.

Ömer qanat ependi bashchiliqidiki 4 kishilik hey'et malaysiyadiki partiyelerning rehberliri we bir qisim ammiwi teshkilatlarning mes'ulliri bilen muhim uchrishishlarda boldi. 2023-Yili 3-mart.

Mehmet jelepchi ependi d u q hey'itining malaysiya hökümiti, parlaménti we siyasiy partiye mes'ullirigha sun'ghan telepliri toghrisida melumat bérip mundaq dédi: “Biz Uyghur mesilisini malaysiya parlaméntida otturigha qoyush, lagér shahitlirimizning lagérlardiki échinishliq ehwalni malaysiya parlaméntida anglitishqa purset yaritip bérish, xitay hökümet rehberliri bilen bolghan uchrishishlarda Uyghur mesilisini otturigha qoyushi, malaysiya parlaméntida bir Uyghur dostluq guruppisi qurushni telep qilduq”.

Memet jelepchi ependi yene malaysyaning Uyghur mesilisini islam dunyasigha élip chiqishi qatarliq mesililernimu otturigha qoyghanliqini bildürüp mundaq dédi:

“Biz malaysiyaning b d t da Uyghur dewasi toghriliq otturigha qoyulghan tekliplerni qollishi we bashqa musulman döletlirinimu bu jehettin righbetlendürüshini, démokratik 10 döletke oxshash malaysiyaningmu Uyghur irqiy qirghinchiliqini étirap qilishini, shundaqla malaysiyada we dunyaning bashqa jaylirida xewp astida qalghan Uyghur muhajirlirigha yardem qilishi we xatirjem bir döletke yötkilishige yardem bérishini telep qilduq”.

Mehmet jelepchi ependi özlirining malaysiya hökümiti, malaysiya parlaméntidiki her qaysi siyasiy partiye mes'ulliri we parlamént ezalirining d u q hey'iti sun'ghan yuqirqi teleplerge ijabiy jawab bergenlikini bildürdi. U, mundaq dédi: “Biz körüshken‚milliy ittipaq‛we‚islam‛partiyesining parlamént ezaliri bolsa, Uyghur mesilisining parlaméntta muzakire qilinishini emelge ashurush üchün qolliridin kelgenni qilmaqchi boluwatqanliqini we malaysiyaning birleshken döletler teshkilatida Uyghur mesilisi toghriliq aktip rol oynishi üchün teshwiqat qilmaqchi ikenlikini bayan qildi. Biz bilen söhbet yighini ötküzgen bir qisim partiye mes'ulliri malaysiya parlaméntida bir Uyghur dostluq guruppisi qurushni oylawatqanliqini éytti. Bularning hemmisi dégüdek mesilini hel qilish üchün asasen birleshken döletler teshkilatida, ASEAN we islam döletliri teshkilatidek xelq'araliq sorunlarda Uyghur mesilisining otturigha qoyulushining muhim ikenlikini tekitleshti”.

D u q hey'iti malaysiyada ziyaret élip bériwatqan künlerde ömer qanat ependi yazghan “Uyghurlargha qarita sadir qiliniwatqan jinayetni toxtitish üchün malaysiya némilerni qilip béreleydu?” mawzuluq maqalisi “Malaysyakini” namliq tor gézitide élan qilin'ghan. Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan ömer qanat ependi, d u q hey'itining malaysiyagha élip barghan bir heptilik ziyaritining muweppeqiyetlik ötkenlikini, malaysiya axbaratiningmu yer bergenlikini ilgiri sürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitéti re'isi ömer qanat, dunya Uyghur qurultiyi ichki ishlar komitétining mudiri bextiyar böre ependi, awstraliye Uyghur jem'iyitining bayanatchisi mehmet jelepchi ependi we awstraliye Uyghur jem'iyiti mu'awin re'isi gülmire zunun qatarliqlardin terkib tapqan hey'etni 24-féwral küni malaysiya parlaménti re'isi johari abdul ependi parlamént binasidiki ishxanisida qobul qilghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.