Бир қисим лагер тутқунлириниң қәшқәр йеңишәһәр қомушкөлдики руйи тоқумучилиқ завутида ишилитиливатқанлиқи ашкариланди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2019-11-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитайниң мәлум ширкитиниң завутида лагердики уйғурларни мәҗбурий әмгәккә селиватқан көрүнүши. 2018-Йили 17-өктәбир, хотән.
Хитайниң мәлум ширкитиниң завутида лагердики уйғурларни мәҗбурий әмгәккә селиватқан көрүнүши. 2018-Йили 17-өктәбир, хотән.
CCTV via AP Video

Мухбиримизниң лагерлар һәққидә елип барған ениқлашлири давамида қәшқәрниң йеңишәһәр вә йеңисар наһийәлиридә лагердики бир қисим тутқунларниң йеңишәһәрдики савху, йәни қомушкөл дегән җайға селинған руйи тоқумичилиқ фабирикисида ишлитиливатқанлиқи вә тутқунларниң тәрбийәлиниш әһвалиға қарап һәптидә, айда яки 3 айда бир қетим өйигә қайтидиғанлиқи ашкариланди.

Қәшқәр йеңишәһәрдә сиясий-қанун саһәсидики хадимлардин бири өзи вақитлиқ вәзипә өтәватқан бир кәнттә лагерға әкитилгәнләрдин 14 кишиниң нөвәттә руйи тоқумичилиқ завутида ишлитиливатқанлиқини ашкарилиди. 

Өткән йили хитай «хәлқ тори» дики бир хәвәрдә руйи тоқумучилиқ гуруһиниң йеқинқи мәзгилләрдә қәшқәр йеңишәһәрдә завут қуруп, қәшқәрниң ишсизлиқ мәсилисини бәлгилик дәриҗидә һәл қилғанлиқи, аһалиләрниң бу завутлардин мәмнун икәнлики илгири сүрүлгән иди. Әмма мәзкур хадимниң баянлиридин мәлум болушичә, у мәсул кәнттин бу завутқа ишқа орунлаштурулғанлар кәчлири аилисигә қайтиш һоқуқидин мәһрум болған болуп, улар өз әһвалиға, йәни аталмиш «тәрбийәлиниш» җәрянидики өзгириш әһвалиған қарап, бәзилири һәптидә, бәзилири айда, бәзилири үч айда бир өйлиригә қайтидикән.
Илгирики ениқлашлиримиз давамида қәшқәр вәзийитидин хәвәрдар кишиләр нөвәттә қәшқәрдики завутларда нормал ишчиларниң иш һәққиниң 5 миң йүән әтрапида икәнлики, әмма лагердин әкилип ишлитиливатқанларниң көпинчисиниң һәқсиз, аз бир қисиминиң болса төвән маашлиқ икәнликини мәлум қилған. Мәзкур хадим бу ишчиларниң айда 2 миң йүән мааш еливатқанлиқини тилға алди. 

«Бәйду» учур амбирида тонуштурулишичә, шәндоңниң руйи тоқумичилиқ гуруһи хитайда тоқумичилиқта алдинқи қатардики 5 ширкәтниң бир болуп, бу ширкәтниң уйғур районидики тармиқи 2010 ‏-йиллири шихәнзидә иш башлиған. Бу ширкәт 2014‏-йилиға кәлгәндә қәшқәрдә завут қурған. Хитай «хәлқ тори» ниң өткән йил 17‏-декабирдики бир хәвиридә баян қилинишичә, мәзкур ширкәтниң «йеңишәһәр руйи тоқумичилиқ ширкити» намидики тармиқи 2017‏-йили 3‏-айда иш башлиған. Қәшәқәр йеңисардики бир кәнт секритари өз кәнтидин нөвәттә 202 кишиниң лагерда икәнлики, булардин 13 кишиниң руйидики тоқумичилиқ фабрикисида ишләйдиғанлиқини ашкарилиди. Бу секритарму завутқа әкитилгәнләрниң әң балдур болғанда һәптидә бир қетим өйгә қайтидиғанлиқини баян қилди. 

Вәзийәттин хәвәрдар кишиләрниң баян қилишичә, руйи тоқумичилиқ фабрикиси йеңишәһәрниң бағча йезиси тәвәликидики савху, йәни қомушкөл дегән сазлиққа селинған. Әмма бу завутниң мәхсус лагер орнида ишлитиливатқанлиқи вә яки лагерға алақисиз кишиләрниңму барлиқи һазирчә мәлум әмәс. 

«Хәлқ тори» ниң мәзкур хәвиридә йеңишәһәрдики руйи тоқумичилиқ ширкити қурулған 2017‏-йилдин буян 5000 чә кишини иш билән тәминлигәнликини илгири сүргән. Бу учур қомушкөлдики руйи тоқумичилиқ завутниң мәхсус лагер орнида ишлитиливатқанлиқидәк еһтималлиқини ишарәтлимәктә.

Толуқ бәт