Америка әмгәк ишлири министири евген скалийә: «мәҗбури әмгәк арқилиқ ишләпчиқирилған мәһсулатларға америка базирида орун йоқ»

Мухбиримиз нуриман
2020-10-02
Share
xitay-mehsulati-mejburiy-emgek-chach.jpg Ню-йорк портидики америка таможна вә чегра қоғдаш (CBP) хадимлири хитайдин киргән, уйғур районидики түрмә яки җаза лагердикиләрниң әмгики билән ясалған дәп гуман қилинған ялған чач вә қошумчә буюмларни тәкшүрмәктә. 2020-Йили 29-июн.
AFP

30-Сентәбир америка хәлқара әмгәк ишлири бюроси «балилар әмгики яки мәҗбурий әмгәк арқилиқ ишләпчиқирилған мәһсулатлар тизимлики» намлиқ йүз нәччә бәтлик бир доклат елан қилған. Мәлум болушичә бу доклат һәр икки йилида бир қетим елан қилинидикән.

Доклатта 2005-йилидин 2020-йили 30-сентәбиргичә болған арилиқта америкаға хитай, камбодижа қатарлиқ 77 дөләттин импорт қилинған балилар әмгики яки мәҗбурий әмгәк арқилиқ ишләпчиқирилғанлиқи дәлилләнгән 155 хил мәһсулатниң тизимлики сунулған.

Америка хәлқара әмгәк ишлири бюросиниң тор бетидә мундақ дейилгән: «америка хәлқара әмгәк ишлири бюроси бу тизимлик арқилиқ асаслиқи дуняниң һәрқайси җайлиридики мәҗбурий әмгәк вә балилар әмгикигә болған тонушни ашуруп, у хил әмгәкләргә қарши туруш истратегийәлирини күчәйтишни мәқсәт қилиду. Бу доклатни һечқандақ бир дөләтни җазалаш үчүн ишләткили болмайду, бәлки мәҗбурий әмгәк мәсилисини һәл қилиш үчүн тиришиватқанлар арисида техиму истратегийәлик вә қаратмилиқи болған һәмкарлиқни илгири сүрүштә түрткилик рол ойнайду.»

Америка хәлқара әмгәк ишлири бюросиниң ташқи ишларға мәсул хадими егән райт бу һәқтә тохтилип мундақ деди: «биз бу доклат арқилиқ шәхсләрниң вә карханиларниң уйғурларниң мәҗбурий әмгики арқилиқ ишләпчиқирилған мәһсулатларға болған тонушини өстүрүшини үмид қилимиз. Бу доклат һәр қайси ширкәт вә карханиларға, улар импорт қилған мәһсулатлар ишләпчиқирилидиған йәрләрдә немә иш болуватқанлиқини ейтип бериду. Бизниң билишимизчә милйондин артуқ уйғур вә башқа етник милләтләр йиғивелиш лагерлирида тутуп туруп мәҗбури әмгәккә селиниватиду».

Америка хәлқара әмгәк ишлири бюроси елан қилған мәзкур доклатта мәҗбурий әмгәк категорийәсигә киргүзүшниң шәртлирии ениқ көрситилгән болуп, булар: биринчидин, әмгәкчиләр пүтүшкән хизмәт билән, қобул қилинған хизмәтниң охшимаслиқи. Иккинчидин, әмгәкчиләрниң кимликлирини мусадирә қеливелиш. Үчинчидин, әмгәкчиләрниң ишләштин башқа таллиши болмаслиқи, йәни мәҗбурий исмена қошуп ишләш. Төтинчидин, әмгәкчиләр иш һәққини алалмаслиқ яки иш һәққи даим тутуп қелиниш. Бәшинчидин, хизмәтниң характери алдин дейишкән билән охшимаслиқ. Алтинчидин, әмгәкчиләр җисманий яки җинсий зораванлиққа учраш. Йәттинчидин, әмгәкчиләрниң хизмәт орнидин айрилиш яки сирттикиләр билән алақә қилиш әркинлики болмаслиқ. Сәккизинчидин, әмгәкчиләрниң хизмитидин истепа бериш һоқуқи болмаслиқи қатарлиқлар.

Доклатта мәҗбурий әмгәкни йолға қоюватқан дөләтләрни дәриҗиси бойичә тизғанда хитай биринчи орунға тизилған болуп, җәмий 17 хил мәһсулатниң мәҗбурий әмгәк арқилиқ ишләпчиқирилғанлиқи ениқланған. Бу 17 хил мәһсулатлар: сүний гүл, қурулуш буюмлири, роздество байрими безәклири, көмүр, пахта, електрон мәһсулатлири, поҗаңза (порох), белиқ, аяғ, кийим, пәләй, чач мәһсулатлири, тирнақ мәһсулатлири, тоқумичилиқ буюмлири, йип, шохла мәһсулатлири вә оюнчуқларни өз ичигә алидикән.

Егән райт мундақ деди: «бу доклат икки йилда бир қетим елан қилинидиған болуп, хитайдики ширкәтләр һәққидә 2009-йилидин буян доклат елан қилинип келинмәктә. Бу йилқи тизимликкә хитай ширкәтлириниң лагерларға соланған уйғурларни мәҗбурий ишлитиш арқилиқ ишләпчиқирилғанлиқи дәлилләнгән пәләй, йип, пахта кийимләр, чач мәһсулатлири вә шохла мәһсулатлири қатарлиқ түрләр қошулди».

Америка әмгәк ишлири министири евген скалийә доклатта мундақ дегән: «әмгәк күчлириниң бәхт-саадити министирлиқимизниң вәзиписиниң ядроси. Шуңлашқа биз униңға капаләтлик қилиш үчүн тиришимиз. Балилар әмгәк күчи, мәҗбурий әмгәк, адәм әткәсчиликиниң әмгики арқилиқ ишләпчиқирилған мәһсулатларға америка базирида орун йоқ.»

Мәлум болушичә алдинқи һәптә «уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләш қануни» лайиһиси мақулланған болуп, 30-сентәбир йәнә америка авам палатасида виргинийә шитати вәкили җеннифир вәкистон оттуриға қойған «уйғур мәҗбурий әмгикини ашкарилаш қануни» лайиһәсиму һ.Р. 6270 Авам палатасида мақуллуқтин өткән.

Икки партийәниң бирдәк қоллиши билән мақулланған бу қанун лайиһәси америка пай базириға селинған ширкәтләрниң мәҗбурий әмгәк билән тәминләш зәнҗирини актиплиқ билән тәкшүрүшини тәләп қилидикән. Һәмдә аксийә, йәни пай сода комитетидин һәр йили импорт қилинған уйғур районидики мәҗбурий әмгәк арқилиқ яки шу райондики материялларни мәнбә қилған мәһсулатларни ашкарилашни тәләп қилидикән.

Қанун лайиһәси мақулланғандин кейин җеннифир вәкистон ханим мундақ дегән: «мән оттуриға қойған бу бу қанун лайиһәси рәис мәкговеринниң ‹уйғур мәҗбури әмгәк қанун лайиһиси' билән бир йөнилиштә болуп, юқири аваз билән мақулланди. Бу америка иқтисад вә пул-муамилә системисиниң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә йол қоймайдиғанлиқини ипадиләйду».

Бу қанун дуня миқясида уйғур мәҗбурий әмгәк күчи билән ясалған таварларниң импорт қилинишини ахирлаштурушта кишилик һоқуқ өлчимини йолға қойған тунҗи қанун һесаблинидикән.

Австралийә истратегийәлик сиясәт институтиниң май ейида елан қилған доклатида хитайниң 2017-2019-йиллар арисида 80 миңдин артуқ уйғурни 83 дуняви даңлиқ маркиларни ишләпчиқиридиған завут-фабрикиларда ишлитиватқанлиқини ашкарилиғаниди.


Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.