Antoniy bilinkin: “Bachélétning ziyariti jeryanida xitayning rayondiki weziyetning toluq we musteqil közitilishige yol qoymighanliqidin epsuslanduq”

Muxbirimiz irade
2022.05.29
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Közetküchiler: “Amérika tashqiy ishlar ministiri antoniy bilinkinning Uyghurlar bilen körüshüshi xitaygha bérilgen muhim ségnaldur” Amérika tashqi ishlar ministiri antoniy billinkén xitayning Uyghur rayonidiki jaza lagérliridin hayat qalghan Uyghurlar bilen körüshti. 2021-Yili 6-iyul, washin'gton.
AFP

Amérika tashqiy ishlar ministiri antoniy bilinkin 28-may küni b d t kishilik hoquq aliy komissari mishél bachélétning xitaydiki ziyariti heqqide mexsus bayanat élan qildi. U yazma bayanatida mishél bachlétning bu qétimliq ziyariti hemde xitay hökümitining bu ziyaretke cheklime qoyush urunushlirini eyibligen.

Bayanatta mundaq déyilgen: “Biz xitayning kishilik hoquqni depsende qiliwatqanliqi heqqidiki endishilirimizni xitay hökümitining özige biwaste dégen we mushundaq pozitsiyede bolghan döletlerni qollighan iduq. Halbuki, xitay da'irilirining bu qétimliq ziyaretke cheklime qoyup, irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayet hélihem dawamlishiwatqan shinjangda, kishilik hoquq weziyitining toluq we musteqil közitilishi hem bahalinishigha yol qoymighanliqidin epsuslanduq. Biz yene yoqap ketken nechche yüzligen Uyghurning iz-dériki bolmighan, bir milyondin artuq kishining qamilish sewebi heqqide hazirghiche héchqandaq chüshenche bérilmigen bir shara'itta, shinjangdiki puqralarning rayondiki ehwallar üstidin shikayet qilmasliq we ochuq-ashkara sözleshmeslik heqqide agahlandurulghanliqidin xewer tépip, qattiq qayghurduq.”

Amérika tashqiy ishlar minsitiri antoniy bilinkin bayanatida, b d t kishilik hoquq aliy komissari mishél bachélét xanimning rayondiki ziyariti mezgilide, chet ellerdiki Uyghur we bashqa millet kishilirining yurtlirida lagérgha qamalmighan, emma chet elge chiqishigha yol qoyulmaywatqan a'ile ezaliri bilen körüshüshige ruxset qilinishi kéreklikini tekitligen. Bayanatta yene mishél bachélét xanimning Uyghur élidin xitay ölkilirige mejburiy yötkiliwatqan emgek küchliri bilenmu körüshtürülmigenlikige diqqet qilghanliqi bildürülgen.

Antoniy bilinkin bayanatida mundaq dep tekitligen: “Amérika xitaydiki kishilik hoquq weziyitidin qattiq qayghurmaqta. Chünki yéngidin ashkara boluwatqan höjjetler, shinjangda tutqun qilin'ghan bir milyondin artuq kishining xalighanche qolgha élin'ghanliqini ispatlap turmaqta. Lagérdin qutulup chiqqan shahitlar we lagérdikilerning a'ile-tawabi'atlirimu bu orunlarda qiynash, mejburiy tughmas qilish, döletning pilanlishidiki mejburiy emgek, jinsiy zorawanliq we balilarni ata-anisidin mejburiy ayriwétish qatarliq insaniyetning wijdanini zilzilige salidighan rehimsiz mu'amililerning mewjutluqini bayan qilishmaqta.”

U bayanatida xitaygha chaqiriq qilip, mundaq dégen: “Biz xitay xelq jumhuriyitining shinjangdiki wehshiylikini derhal toxtitishini, naheq qolgha élin'ghanlarni qoyup bérishini, ghayib bolghanlarning iz-dérikini ashkarilishini we musteqil tekshürgüchilerning shinjang, tibet we xitayning her qaysiy jaylirigha tosalghusiz kirishige yol qoyushini telep qilimiz.”

B d t kishilik hoquq aliy komissari mishél bachélét 24- we 25-may künliri Uyghur rayonida ikki künlük ziyarette bolghan bolsimu, héchqandaq emeliy bir netijige érishelmigenliki melum. Uning bu qétimliq netijisiz ziyariti Uyghurlar weziyitige yéqindin diqqet qiliwatqan xelq'aradiki kishilik hoquq organliri we pa'aliyetchilerning küchlük eyiblishige uchrimaqta. Bolupmu mishél bachélitning xitaydiki ziyariti mezgilide dunyagha ashkarilan'ghan “Shinjang saqchi höjjetliri” heqqide héchqandaq bir ipade bildürmesliki yaki xitaydin bu “Höjjetler” heqqide éniqlima bérishini telep qilmasliqi küchlük tenqidke duch kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.