Мирзәхмәт илясоғли: "уларни қутқузмай туруп күрәш қилиштин тохтап қалмаймән!"

Ихтиярий мухбиримиз еһсан
2021-04-24
Share
Мирзәхмәт илясоғли: Мирзәхмәт илясоғли әпәндим сәпдашлири билән биргә башлиған түркийәдики хитай дипломатик органлириниң алдида үзлүксиз елип бериливатқан "милләт нөвәттә" паалийитидә сөздә. 2021-Йили.
RFA/Ehsan

Хитай һөкүмитиниң уйғур елидики халиғанчә тутқун қилиш вә йиғивелиш лагериға қамаш сияситиниң йолға қоюлуши сәвәблик уйғур җәмийитидә парчиланған аилиләр кризиси шәкилләнмәктә.

Хитай һөкүмити йиғивелиш лагерлириниң тақалғанлиқини, уйғурларға қаритилған қирғинчилиқ сияситиниң мәвҗут әмәсликини, чәт әлдики уйғурларниң ялған тәшвиқатларға алданмай халиған вақтида вәтинигә қайтса болидиғанлиқини ейтип келиватқан болсиму, чәт әлдики уйғурларниң бешиға кәлгән қисмәтләр һәқиқий әһвалниң хитай һөкүмитиниң сиясий тәшвиқатлириниң дәл әксичә икәнликини испатлимақта.

Мирзәхмәт илясоғли ғулҗа наһийә турпанйүзи йезисидин болуп, у 2007-йили алий мәктәпни пүттүргәндин кийин түркийәгә аспирантлиқ оқуш үчүн кәлгән. У коня сәлчуқ университетидин магистир аспирантлиқ унванини алғандин кийин түркийә вәтәндашлиқиға өткән.

Мирзәхмәт әпәндимниң иниси, һәдисиниң йолдиши вә төт савақдиши һазирғичә хитай һөкүмитиниң йиғивелиш лагери вә түрмилиридә тутуп турулмақта.

Mirzexmet-Ilyasoghli-Tuqqan-Sawaqdashliri.jpg
Мирзәхмәт илясоғли әпәндимниң хитай һөкимити тәрипидин зиянкәшликкә учриған иниси, күйоғли, вә савақдашлири.

Мирзәхмәт әпәндимниң иниси халмәмәт иляс 2014-йили үч айлиқ туғқан йоқлаш визиси билән түркийәгә кәлгән болуп, үч айдин кийин қайтип кәткән.

2017-Йили хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан халиғанчә тутқун қилиш вә йиғивелиш лагери сияситиниң уйғур ели миқясида көләмлишишигә әгишип чәт әлгә чиққан уйғурлар омумиййүзлүк зәрбә бериш нишаниға айлинип қалған.

Халмәмәт иляс 2017-йили 3-айда түркийәгә барғанлиқи сәвәблик йиғивелиш лагериға елип кетилгән. Халмәмәт иляс йиғивелиш лагериға елип кетилгәндә қизи бир йерим яшта, оғли төт йерим яшта болуп, та һазирғичә халмәмәт иляс һәққидә ениқ мәлумат елиш мумкин болмиған. 2017-Йилидин буян хитай һөкүмити мирзәхмәт илясоғли вә аилисигә халмәмәт илясниң ақивити һәққидә ениқ учур беришни рәт қилип кәлмәктә.

Мирзәхмәт илясоғли әпәндим инисиниң тутқун қилиниш җәряни һәққидә тәпсилий тохталди. Мирзәхмәт илясоғлиниң һәдисиниң йолдиши абдурахман қурбанму 2017-йили 3-айда йиғилиш лагериға елип кетилгән болуп, мирзәхмәт әпәндим иниси вә күйоғлиниң һаяти бихәтәрликидин қаттиқ әндишилиниватқанлиқини, хитай һөкүмитидин бүгүнгичә аилиси һәққидә ениқ мәлумат алалмиғанлиқини ейтти.

Мирзәхмәт илясоғли әпәндим йәнә нәнҗиң университетида биллә оқуған икки җүп әр-аял савақдишиниң бешиға кәлгән қисмәттин қаттиқ қайғурмақта.

2017-Йили 6-айда мирзәхмәт иляс әпәндимниң әр-аял төт савақдиши йиғивелиш лагериға қамалған болуп, мирзәхмәт иляс әпәндиниң сүрүштә қилишичә абдулитип абдумүлүк, сәидә мәмәт, абдувәли миҗит, вә айгүл ели қатарлиқ икки җүп әр аял чәт әлдә оқуғанлиқи сәвәблик 15 йилдин юқири қамақ җазасиға һөкүм қилинған.

Хитай һөкүмити тәрипидин қануний җавабкарлиққа тартилип түрмигә ташланған мирзәхмәт әпәндимниң төт савақдиши нәнҗиң университетини пүттүргәндин кийин түркийәгә маарип тәрбийәси елиш үчүн кәлгән болуп, һәммиси магестирлиқ унваниға игә зиялийлар икән.

Мирзәхмәт әпәндимниң ейтишичә, тутулған аилә әзалири вә савақдашлириниң һечқандақ җинайәт өткүзгәнлик тарихи йоқ болуп, 2017-йили башланған чоң тутқунда хитайниң сиясий сүйиқәстиниң қурбани қилинғанлиқи ейтилмақта.

Мирзәхмәт әпәндим 2017-йилидин буян хитай әлчиханиси, түркийә ташқий ишлар министирлиқи, түркийәниң хитайдики әлчиханиси қатарлиқ орунлар билән алақә қуруп, аилә әзалири вә савақдашлири тоғрисида мәлумат елишқа тиришқан болсиму бүгүнгичә һечқандақ нәтиҗә алалмиған.

Мирзәхмәт әпәндим, бир қанчә йилдин буян дөләт органлиридин мәлумат елишқа тиришқан болсиму, һечқандақ нәтиҗә көрүлмигәнлики сәвәблик сәпдашлири билән биллә түркийәдики хитай дипломатик органлириниң алдида "милләт нөвәттә" паалийитини башлиған.

Mirzexmet-Ilyasoghli-Namayish-202104.jpg
Мирзәхмәт илясоғли әпәндим сәпдашлири билән биргә башлиған түркийәдики хитай дипломатик органлириниң алдида үзлүксиз елип бериливатқан "милләт нөвәттә" паалийитидә сөздә. 2021-Йили.

"милләт нөвәттә" һәрикитиниң ғоллуқ әзалиридин җәвлан ширмәмәт әпәндим мирзәхмәт әпәндимниң түркийәдә елип бериливатқан йеңи наразилиқ паалийәтлириниң тәшкиллиниши вә елип берилишидики ролиниң пәвқуладдә икәнликини ейтти.

Мирзәхмәт әпәндим зияритимиз давамида хитай һөкүмити тәрипидин тутқун қилинған бигунаһ инсанларниң һөрлүки үчүн ахириғичә күрәш қилидиғанлиқини ейтип мундақ деди: "мән уларни қутқузмай туруп күрәш қилиштин тохтап қалмаймән. Биз бу йолға қәсәм қилип чиқтуқ. Улар қутулмай туруп җенимиз тинимиздила болидикән, бу йолдин һәргиз ваз кәчмәймиз."

"милләт нөвәттә" һәрикити мирзәхмәт илясоғли, җәвлан ширмәмәт, мәдинә назими қатарлиқ лагер қурбанлири йеқинлири тәрипидин өткән йили 18-декабир хитай консулханисиниң алдида башланған болуп, түркийәдики зиялийлар вә уйғур җамаитиниң кәң аваз қошуши билән түркийәдә вә дуняда зор тәсир қозғап кәлмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт