Мисирдин қайтқан оқуғучи бақиһаҗи хелилниң күнәс қара буғра түрмисидә икәнлики дәлилләнди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2021-02-22
Share
Мисирдин қайтқан оқуғучи бақиһаҗи хелилниң күнәс қара буғра түрмисидә икәнлики дәлилләнди Мисирда оқуп қайтқан вә кесилип кәткән бир қисим оқуғучилар. 2016-Йили, қаһирә.
Abduréshit Niyaz ependi teminligen

Ашкарилинишичә, нөвәттә күнәс наһийәсиниң қара буғра түрмисидә җаза муддитини өтәватқан 26 яшлиқ бақиһаҗи абдухелил, техи төт йилниң алдида мисирниң әзһәр ониверситетида оқуғучи иди. Мәлум болушичә, у мисирда оқуштин ибарәт аталмиш "җинайити" вә юрти атуштики даириләрниң қайтип келиш һәққидики буйруқиға итаәт қилғанлиқидәк "итаәтмәнлики" сәвәбидин мәзкур җазаға муптила болған.

2016‏-Йили хитай даирилири алдаш вә тәһдит селиш, 2017 ‏-йилиға кәлгәндә болса күч ишлитиш арқилиқ мисирда оқуватқан 5 миңдин артуқ уйғур оқуғучиниң көпинчисини қайтуруп әкәткән иди. Қайтурулуп кәткәнләрниң асасән дегүдәк кесилип кәткәнлики һәққидә җәмийәттә учурлар көп болсиму, кимләрниң қанчилик кесилгәнлики вә қәйәрләрдә җаза муддитини өтәватқанлиқи айдиң әмәс иди. Илгири бир мәһәл мисирда яшиған, нөвәттә түркийәдә яшаватқан мустәқил тәтқиқатчи абдуришит нияз әпәнди йеқинда вәтәндики алақидар қаналлири арқилиқ әйни чағда мисирда өзи көргән вә билгән оқуғичлардин абдуғаппар, бақиһаҗи хелил, мәмәтҗан абдушүкүр, адилҗан әркин, абдусалам вәли, елиҗан қари қатарлиқ 6 нәпәр яшниң 7 йиллиқтин 12 йиллиққа қәдәр кесилгәнлики һәққидә учур алған. У алған учурлар арисида 26 яшлиқ бақиһаҗи хелилниң 9 йиллиқ кесилгәнлики вә күнәстики қара буғра түрмисидә икәнлики қәйт қилинған. Биз бу учурниң тоғрилиқини айдиңлаштуруш үчүн, бақиһаҗиниң юрти атуштики алақидар идарә органларға телефон қилдуқ.

Абдуришит ниязниң инкасидин мәлум болишичә, бақиһаҗида диний оқуш қизғинлиқи униң юртида учратқан диний затларниң түрткиси билән қозғалған. У бир мәзгил мәсчитләрдә хутбә, той вә нәзирләрдә тәблиғ аңлаш; шундақла һөрмәткә савзавәр диний затларни мәхсус зиярәт қилип сүһбәтлишиш йоли билән өзиниң диний мәлуматини йетилдүргән. Оғлиниң бу қизиқиши вә интилишини көргән дадиси абдухелил уни мисирда оқутуш арқилиқ балисиниң арусини қандуруш вә өзиниң арманлириға йетиш койида болған. Әмма у балисини мисирға оқушқа йолға селип узун өтмәй, мәһәллә сақчилири вә аһалә кометити хадимлириниң зиярәт вә сорақ обйектиға айлинип қалған. У балисини шинҗаң ониверситети яки чиңхуа ониверситетида оқутуш имкани болмиғанлиқи үчүнла, милләт вә сан чәклимиси қоймайдиған, оқуш хираҗити төвән болған әзһәр ониверситетигә әвәткәнликини ейтқан, әмма һәрқанчә чүшәндүрүпму даириләрниң өзигә қадиливатқан "дөләт маарипиға қарши туруш", "дөләтниң пүтүнликигә хәтәр йәткүзүш" гуманини йешәлмигән. Хадимлар ахири униңға балисини дәрһал қайтуруп әкилишни буйруған вә қайтуруп әкәлмисә, аилә бойичә түгимәс бир аваричилиққа қалидиғанлиқи һәққидә тәһдит салған. Нәтиҗидә бақиһаҗи дадисиниң тәлипи бойичә, 2016‏-йилниң ахири юрти атушқа қайтип кәткән; атуш мәшһәттики бир аманлиқ мудири өзлириниң бақиһаҗиниң дадисиға хизмәт ишләп 3-4 күн ичидила бақиһаҗини юртиға қайтуруп әкәлгәнликини дәлиллиди. Абдуришит ниязниң дийишичә, йеқинда үрүмчидә чәт әлдә оқуватқанларни қайтуруп келиштә алаһидә хизмәт көрсәткән бир қисим асасий қатлам кадирларни риғбәтләндүрүш йиғини ечилған. Мәлум болушичә, бақиһаҗиниң дадиси олтурушлуқ аһалиләр кометитиниң мудириму әнә шу йиғинға қатнашқанлардин бири. Әнә шу йиғиндин мукапат елип қайтип кәлгән кометит мудири бақиһаҗи хелилни өзиниң қайтуруп әкәлгәнликини инкар қилмаслиқ билән бирликтә, бақиһаҗиниң 9 йиллиқ кесилгәнлики вә нөвәттә күнәс қара буғра түрмисидә җаза муддитини өтәватқанлиқини дәлиллиди.

Инкас қилинишичә, мәзкур мудир бақиһаҗиниң дадисиға балисини қайтуруп келиш һәққидә идийәвий хизмәт ишләватқан чеғида, бақиһаҗи қайтип кәлсә униң бихәтәрликигә хәвп йәтмәйдиғанлиқини уқтурған. Биз мәзкур хадимдин бақиһаҗи кесилип кетишниң алди-кәйнидә аһалиләр комитетиниң мәзкур аилигә қандақ ярдәмләрни қилғанлиқини сориғинимизда, у бақиһаҗиниң ата-анисиға уғли билән бир қанчә қетим екранда вә хәт арқилиқ көрүшүш пурсити яритип бәргәнликидәк "ғәмхорлуқ" лирини махтанған һалда тилға алди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт