“мода сәнәт” журнилиниң ноябир вә декабир айлиқ алаһидә сани уйғур әдәбиятиға беғишланди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2021-12-27
Share
“мода сәнәт” журнилиниң ноябир вә декабир айлиқ алаһидә сани уйғур әдәбиятиға беғишланди Түркийәдә нәшрдин чиқидиған “мода сәнәт” журнили 75-саниниң муқависи.
RFA/Azigh

Түркийәдә нәширдин чиқидиған “мода сәнәт” журнили ноябир вә декабир айлиқ алаһидә санини уйғур әдәбиятиға беғишлиған болуп, мәзкур алаһидә санда хитай һөкүмитиниң зиянкәшликигә учриған уйғур әдиблириниң әсәрлиридин башқа, муһаҗирәттики уйғур шаирлириниңму әсәрлиригиму алаһидә орун берилгән.

Түркийәниң аланя шәһиридә нәширдин чиқидиған “мода сәнәт” журнили узун йиллардин буян түрк дунясиға мунасивәтлик әдәбий хизмәтләрни қелип келиватқан болуп, уйғур әдәбиятини түркийәгә тонуштуруш вә уйғурчә әсәрләрни түркчигә тәрҗимә қилишта йеқинқи йиллардин буян зор күч чиқирип кәлмәктә.

Бу сан журналға пәрһат турсун, чимәнгүл авут, әркин тунияз, абдусалам шаһип нурбәг қатарлиқ тутқундики уйғур шаирлириниң шеирлиридин башқа, сәрви, мәрдан әһәтәли, әзиз әйса әлкүн қатарлиқ муһаҗирәттики уйғур шаирлириниң шеирлириму киргүзүлгән.

“мода сәнәт” жорнилириниң башлиқи арслан байир әпәндим зияритимизни қубул қилип мундақ деди:

“биз 75-санимизни уйғур әдәбиятиға биғишлидуқ. Уйғур әдәбияти түркийә үчүн интайин муһим. Түрк дуняси үчүн уйғур қирғинчилиқини аңлитиш вә уйғур әдәбиятини дуняға тонутуш муһим әһмийәткә игә. Чүнки мәвҗут ирқий қирғинчилиқни пүтүн дуняға аңлитишимиз керәк. Биз түрк әдәбият-сәнәтчилириниң уйғур мәсилисидә актип рол ойниши керәкликигә ишинимиз. Бирақ бу җәһәттики хизмәтләрни йетәрлик дәп қаримаймиз. Бундин кейин башқа әдәбият-сәнәт журналлириму бу хил алаһидә санларни чиқарса дәп үмид қилимиз.”

“мода сәнәт” журнилириниң уйғур әдәбиятиға беғишланған бу алаһидә саниниң муқавасиға хитай һөкүмитиниң зиянкәшликигә учриған уйғур тәтқиқатчи меһрай әркинниң рәсими қоюлған. Меһрай әркин японийәдики нара пән-техника институтиниң тәтқиқатчиси болуп, у 2019-йили қәшқәр даирилириниң униң ата-анисиға бесим ишлитиши арқисида юртиға қайтип барғанда қолға елинип түрмидә һаятидин айрилған иди. Мәзкур санниң чиқишиға алаһидә күч чиқарған дуня уйғур қурултийи ички ишлар бөлүмидин журналист вә обзорчи һәбибулла изчи әпәндим зияритимизни қубул қилип мундақ деди:

“һазирқидәк шәрқий түркистанда өзимизниң ана тилимиз чәклиниватқан вә уйғур йезиқимиздики надир әсәрлиримиз йоқ қилиниватқан, миллитимиз пүтүнләй қирғинчилиққа учраватқан, ирқий қирғинчилиқ юқири пәллигә чиққан бир вақитта, миллий әнәнә вә миллий мәдийитимизни қоғдаш, сақлап қелиш, тәрәққий қилдуруш, дуня җамаәтчиликигә тонутуш хәлқимизниң баш тартип болмайдиған бурчидур.”

У йәнә мундақ деди: “биз муһаҗирәттики уйғур шаирларниң шеирлирини түрк дунясиға тонутуш, уйғурлар учраватқан ирқий қирғинчилиқни түрк дунясиға шеири тиллар билән шеирийәт вә әдәбиятқа қизиқидиған инсанларға тонутушни мәқсәт қилдуқ. Бу қетим ‛мода сәнәт‚ журнили билән һәмкарлишип, бу санни рояпқа чиқардуқ.”

Илим саһәсидики зиялийлар уйғур әдәбияти вә уйғур мәдәнийитини тонуштурушниң уйғурларниң нөвәттики сиясий вәзийитини тонуштурушта муһим әһмийәткә игә икәнликини тәкитлимәктә. Түркийә әгә университетиниң профессори доктор алимҗан инайәт әпәнди зияритимизни қубул қилип, уйғур әдәбиятидики әң муһим теминиң миллий роһ вә үмидварлиқ икәнликини вә уйғур әдәбий әсәрлириниң чәт әл тиллириға тәрҗимә қилинишиниң уйғурларниң нөвәттики иҗтимаий вә сиясий әһвалини аңлитишта муһим әһмийәткә игә икәнликини ейтти.

Көзәткүчиләрниң қаришичә, хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики мәдәнийәт қирғинчилиқи вә уйғур сәрхиллирини тутқун қилиш һәрикити вәтән ичидики уйғур әдәбиятиниң раваҗлинишиға еғир зәрбә болған болуп, уйғур дияри билән алақиси үзүлгән муһаҗирәттики уйғурларниң әдәбият вә мәдәнийәт паалийәтлириму еғир тосалғуға учримақта икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт