Eniwer toxti yaponiyede xitaydiki organ tijariti heqqide doklat berdi

Ixtiyari muxbirimiz haji qutluq qadiri
2017-04-24
Élxet
Pikir
Share
Print
Enwer toxti léksiye meydanida
Enwer toxti léksiye meydanida
RFA/Qutluq

23-Aprél tokyodiki bunkyo medeniyet merkizining yighin zalida " Xitaydiki adem organliri tijaritining eng deslepki qurbanliri Uyghurlar" dégen timida doklat bérish pa'aliyiti ötküzüldi.

Pa'aliyet shu yer waqti kech sa'et alte yérimdin sekkiz yérimgha qeder ikki sa'et dawam qildi. Pa'aliyetke asasliqi tokyodiki bir qisim doxturxanilarning doxturliri we xitay mesililirige qiziqquchi kishiler ishtirak qildi. Hazir en'giliyede muhajirette yashawatqan, ilgiri ürümchi tömür yol doxturxanisining doxturi eniwer toxti 16-aprél künidin buyan yaponiyening fuku'oshima, hiroshima, nagoya we fuku'oka qatarliq sheherliride xitaydiki qanunsiz adem organlirini sétish tijariti toghrisida doklat bergendin kéyin, bügün tokyodiki bunkyo medeniyet merkizining yighin zalida " Xitaydiki adem organliri tijaritining eng deslepki qurbanliri Uyghurlar" dégen timida doklat berdi.

Eniwer toxtining doklat bérish pa'aliyiti bashlinishtin ilgiri, bu qétimqi pa'aliyetni teshkilligen yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi turmuhemmet hashim aldi bilen eniwer toxtining Uyghur élidin 1988-yili chet'elge chiqip ketkendin buyanqi xitayning qanunsiz adem organlirini sétish tijariti toghirisida amérika, yawropa parlaménti, kanada, isra'iliye qatarliq döletlerde köp qétim guwahliq bérish yighinlirigha qatnashqanliqi shundaqla bu heqtiki tirishchanliqi we izdinishliri toghirisida toxtaldi.

Doklat bashlinishidin ilgiri yighin ehlige yene, bir qanchilighan döletlerdiki adwokatlar, insan heqliri pa'aliyetchiliri we muxbirlardin teshkillen'gen bir guruppa kishiler teripidin ishlen'gen  xitaydiki adem organliri sodisi heqqidiki en'gliz tilidiki höjjetlik filim körsitildi.

Eniwer toxti doklatida xitaydiki adem organliri tijaritining 90-yillarning béshidin bashlap Uyghur élida tunji qétim élip bérilghanliqini, xitay hökümiti xelq'ara jem'iyetke bu adem organlirining ölümge höküm qilin'ghan mehbuslardin opiratsiye qilish arqiliq élin'ghanliqini otturigha qoyghanliqini  we xitay da'irilirining adem  organlirini  sétiwatqanliqini bildürdi.

Eniwer toxti doklatida yene, xitayda tutqun qilin'ghan  falunggung muritlirining 1999-yilidin bashlap xitayning adem organlirini sétish herikitining qurbanigha aylan'ghanliqini ilgiri sürdi.

Tokyoda ötküzülgen bu qétimqi xitaydiki qanunsiz adem organliri tijariti heqqidiki doklat bérish pa'aliyitide eniwer toxtidin kéyin, sözge teklip qilin'ghan xitaydiki adem organlirini sétish herikitini toxtish xelq'ara uyushmisi yaponiye shöbisining mes'uli suruta yukari xanim söz qilip, nöwettiki dunya jama'itining diqqitini qozghawatqan bu mesilige yaponiye jama'itiningmu jiddiy halda yéqindin awaz qoshup xitayning bu herikitini tosushqa heriket qilishini soridi.

Eniwer toxtining doklat bérish pa'aliyiti kech sa'et alte yérimdin sekkiz yérimgha qeder dawam qildi.

Biz mezkur doklat bérish pa'aliyiti axirlashqandin kéyin,  bu qétimqi doklat bérish pa'aliyitige qatnashqan yaponlardin takashi sato ependi bilen bu heqte söhbet élip barduq.

Ziyaritimizni qobul qilghan takashi sato doklat heqqide toxtilip: " Biz yaponlar ilgiri xitaydiki qanunsiz adem organlirini sétish herikitide peqetla falunggung muritlirining ziyankeshlikke uchrighanliqi toghrisida melumatimiz bolghan idi. Biraq bu qétimqi doklat arqiliq biz xitaydiki adem organliri sétish herikitining eng deslepte Uyghurlar üstidin élip bérilghanliqidin ibaret bu pakitliq doklatni anglap, bu heqte eng yéngi uchurlargha ige bolduq" dédi.

Doklatqa qatnashqan Uyghurlardin gülistan ezizi bir qisim yaponlarning doklatdin kéyin, xitayning adem organlirini sétish herikitini pilanliq élip bérilghan insan qilipidin chiqqan heriket dep eyibligenlikini bildürdi.

Yaponiyediki Uyghur ziyaliyliridin ghalip mijit bu qétimqi doklatta otturigha qoyulghan so'allar we yaponlarning bu heqtiki qarashliri heqqide toxtaldi.

Axirida bu pa'aliyetni teshkilligen yaponiye Uyghur birliki teshkilatining re'isi turmuhemmet hashim bu pa'aliyetning ehmiyiti toghirisida toxtilip ötti.

Igilishimizche, eniwer toxti ötken yili uda üch qétim yaponiyege kélip, xitayning adem organlirini sétish toghirisida mexsus doklat bérish pa'aliyetlirige qatnashqan bolup, u bu qétim xitayning adem organlirini sétish herikitini toxtitish xelq'ara uyushmisi yaponiye shöbisining alahide teklipi bilen yaponiyediki besh chong sheherde jemiy alte qétim doklat bergen.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Toluq bet