Uyghur rayonidiki yerlik ahaliler: namelum dorilarni yewatimiz, némilikini bilmeymiz hem soriyalmaymiz

Muxbirimiz shöhret hoshur
2020-08-28
Share
korona-virus-qqamal.jpg Wirus sewebidin qamal qilin'ghan melum mehellining derwazisida kirish we chiqish üchün tekshürülüwatqan kishiler. 2020-Yili 1-aprél, béyjing.
REUTERS

Anglighuchilirimizdin biri radiyomizgha uchur yollap Uyghur rayondiki yerlik ahalilerge tajsiman wirusqa qarshi dégen nam bilen namelum dorilarning bériliwatqanliqi, bezi jaylarda waksinimu uruluwatqanliqini melum qilghan idi. Muxbirimizning yerlik ahalilerge qarita élip barghan téléfon ziyaretliri dawamida, ahaliler özlirining namelum dorilarni yewatqanliqi, bu dorilarning nami, roli we nimidin yasalghanliqinimu bilmeydighanliqini bayan qildi. Yene beziler, xadimlardin bu dorilarning néme dora ikenliki heqqide so'al sorashqa pétinalmaywatqanliqini ashkarilidi.

Radiyomizgha kelgen bir inkasta Uyghur rayonining herqaysi jayliridiki yerlik ahalilerge her xil dorilarning bériliwatqanliqi, bu dorilarning doxtur-séstiralar teripidin emes, ahaliler komitétida ishlewatqan memuriy xadimlar teripidin tarqitiliwatqanliqi yézilghan. Inkasta yene xadimlarning bu dorilarni künige qanchilik yéyishtin bashqa chüshendürüsh bermeywatqanliqi, yene bezi jaylarda xadimlarning ahalilerni dorilarni özlirining köz aldida ichishke zorlawatqanliqi eskertilgen. Ghulja nahiyesining onyar yézisidiki bir ahale, özlirining birqanche kün awwal suyuq bir dorini ichkenliki, emdilikte bolsa aq bir tablit dorini yewatqanliqini, emma dorining namini bilmeydighanliqini éytti.

Peyziwattiki ahalilerdin biri baghchida oquwatqan balilarghimu we özlirigimu namelum dorilarning bériliwatqanliqini tilgha aldi. U özi yewatqan dorining dügilek we topareng bir dora ikenliki, emma uning némige payda qilidighanliqidin xewersiz ikenlikini éytti.

Radiyomizgha kelgen inkasta bezi ahalilerge waksina uruluwatqanliqi we urulushtin burun melum bir qeghezge imza qoyghiziliwatqanliqi yézilghan. Téléfonimizni qobul qilghan melum xususiy doxturxana xadimi, özi turuwatqan da'iride waksina urulghinidin xewersiz ikenlikini éytti. Emma u ahaliler komitéti tarqatqan bir jungyi dorisini bir aydin béri ichip kéliwatqanliqini bayan qildi.

Ghulja nahiyesining jélilyüzi baziridiki ahalilerdin biri, wirus mezgilide özi yewatqan dorining dawalash roli we yan tesirlirini sorighinimizda, buningdin xewersizlikini bayan qilish bilen birlikte, bügünkidek weziyette bu heqte so'al sorashqa bolmaydighanliqini bayan qildi.

Xelq'ara Uyghur kishilik hoquq we démokratiyini ilgiri sürüsh fondiningmtor bétide aldinqi küni xitayning Uyghur rayonida yürgüzüwatqan wirusqa qarshi tedbirliri heqqide bir bayanat élan qilin'ghan. Rabiye qadir xanim namidiki bu in'glizche bayanatta, xitayning Uyghurlargha tarqitiwatqan doriliri we karantin qurulushlirigha qarita guman we endishiler otturigha qoyulghan. Rabiye xanim bayanatida," 3 milyondin artuq Uyghurni lagérlargha soliwalghan we milliy qirghinchiliq élip bériwatqan "Xitay hökümitidin, yerlik ahalilerge qarita toghra niyetlik bir ijra'atni kütüshke bolmaydighanliqini eskertip؛ xelq'ara jama'etni Uyghurlargha bériliwatqan dora we rayonda qurulghan karantin qurulushliri üstide musteqil tekshürüsh élip bérishqa dewet qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.