Mayk pompéyoning erkin asiya radiyosi Uyghur bölümige xitabi: "Silerning xizmitinglar pidakarliq we jasaret telep qilidu"

Muxbirimiz jewlan
2021-01-12
Share
Mayk pompéyoning erkin asiya radiyosi Uyghur bölümige xitabi: Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo ependi döletlik axbarat kulubida söz qilmaqta. 2021-Yili 12-yanwar, washin'gton.
REUTERS

Amérika tashqiy ishlar ministéri mayk pompéyo 11-dikabir chüshtin kéyin "Amérika awazi" radiyosining washin'gtondiki bash shitabida axbarat erkinliki we amérikaning qimmet qarishi heqqide söz qildi. Yighin'gha amérika yer shari taratqu orgini (USAGM) bash ijra'iye emeldari maykol pek (Michael Pack), "Amérika awazi" radiyosining diréktori robért rélli (Robert. R. Reilly) We bashqa munaswetlik xadimlar qatnashti.

Mayk pampéyo sözide amérika dölet bolup qurulghandin buyan pikir erkinliki we axbarat erkinlikini qoghdap kelgenlikini, "Amérika awazi", "Erkin asiya" qatarliq radiyolarning bu sahede awan'gartliq rolini oynap, dunyaning her qaysi jayliridiki insanlargha heqiqiy xewer-uchurlarni yetküzüp, mustebit hökümetlerning qatmu qat tosaqlirini bösüp ötüp erkinlik awazini anglitip kelgenlikini we buning bügünki künde téximu muhim ikenlikini bayan qildi.

Mayk pompéyo nechche on yildin buyan "Amérika awazi" radiyosi ishligen xewerlerge izchil diqqet qilip kéliwatqanliqini, 1980-yilliri gherbiy gérmaniyede eskerlikte turghan mezgilidila bu radiyo bilen köngül rishtisining baghlan'ghanliqini, shu chaghda gherbiy gérmaniye bilen sherqiy gérmaniyeni "Bérlin témi" tosup tursimu "Amérika awazi" ning bu tosaqlarni bösüp ötüp, hökümet teshwiqatidin bashqa nerse angliyalmaydighan sherqiy gérmaniye xelqige heqiqet awazini anglitalighanliqini eslep ötkendin kéyin, mundaq dédi: "Xewer dégende yaxshi xewermu bolidu, yaman xewermu bolidu؛ emma men rast gep qilimen, rastchilliqni yaxshi körimen. Oghlum chong bolghiche uningghimu tirishchan bol, étiqadingda ching tur, rast gep qil dep turimen. Dégenlirimge aldi bilen özüm emel qilimen. Buning uninggha we özüm yaxshi tonuydighan kishilerge köp paydisi boldi. Bügünki dunya 'amérika awazi' ning erkinlik chaqiriqigha her qandaq waqittikidinmu bek muhtaj. Men qachan, qeyergila barsam uning awazini anglap turalishim kérek. Chünki uning rastchilliqi amérikiche alahidilikni eks ettüridu, bu nahayiti muhim."

Mayk pompéyo amérika hökümitining eslidinla insanlarning tebi'iy hoquqini qoghdash üchün qurulghan hökümet ikenlikini, bu tebi'iy hoquq, yeni kishilik hoquqning eng muhim qismi bolghan diniy erkinlik, pikir erkinliki we axbarat erkinlikini qoghdash prinsipida ching turup kelgenlikini, "Amérika awazi" qatarliq taratqularning bu jehettiki alahide ornini tekitlep mundaq dédi: "Silerning wezipenglar dunyada démokratiye, erkinlik we amérikaning qimmet qarishini ilgiri sürüsh. Siler dunyaning zulmetlik jaylirida awazini chiqiralmighanlarning awazi bolunglar, siler küresh qiliwatqan amérikaliqlarning we dunyada alahide orni bolghan amérika dölitining awazi bolunglar."

Mayk pompéyo "Amérika awazi" radiyosining erkinlik we démokratiyege wekillik qilishi, bashqa bezi médiyalargha oxshash terepbazliq qilidighan yaki noqul halda amérikaning tashqiy siyasitini teshwiq qilidighan qoral bolup qalmasliqi kéreklikini, chünki uning amérikaning démokratiye, erkinlik ghayisige wekillik qilidighanliqini bildürüp, mundaq dédi: "Amérika tashqiy ishlar minsitiri bolush süpitim bilen bularni déyishimdiki seweb, men bu organ we bu yerde ishleydighanlarning hemme ishlirining yaxshi bolup kétishige tilekdashmen. Chünki siler amérikaning nurini dunyaning eng qarangghu jaylirigha yetküzüshte halqiliq rol oynaysiler. 'amérika awazi' ning xizmiti muhim, chünki u erkinlikni eng köp teshwiq qilidu, her heptide 200 milyon 780 ming kishi uningdin 47 xil tilda xewer anglaydu."

Mayk pampéyo yene kommunist xitay, shimaliy koriye, wénsu'ila we mollilar kontrolluqidiki iran'gha oxshash mustebit döletlerde qamal qilin'ghan pikir erkinliki we axbarat erkinliki heqqide toxtilip, insanliq heq-hoquq we erkinlikni depsende qilidighan tüzümning amérikaning qimmet qarishi bilen tamamen zit ikenlikini, amérikada hökümet xelq üchün ishlise, mustebit döletlerde xelqning hökümet üchün ishleydighanliqini we bu chirik hökümetlerning barliq teshwiqat wasitilirini kontrol qilip, puqralirini békinme halette bashquridighanliqini, erkinlikke teshna insanlarning "Amérika awazi" din heqiqet we ümid nuri izdeydighanliqini bayan qildi.

Mayk pampéyo sözining axirida erkin asiya radiyosi Uyghur bölümini alahide tilgha élip mundaq dédi: "Dunya miqyasida birdinbir Uyghurche xewer anglitish erkin asiya radiyosi arqiliq élip bériliwatidu. Bu yerde olturghanlar belkim xitay hökümitining shinjangdiki Uyghurlargha yürgüzüwatqan qebih jinayetlirini anglighan bolushi mumkin. Bu jinayet bu esirlik ar-nomustur, érimas daghdur. Ötken mezgilde kommunist xitay az dégende alte muxbirning urugh-tughqanlirini tutqun qildi. Shinjangda lagérgha solash dawam qilmaqta, urugh-tughqanliringlar mushu xizmetni qilghininglar üchünla tehditke uchrimaqta. Silerning xizmitinglar pidakarliq we jasaret telep qilidu. Chünki siler dunyaning eng xeterlik, eng qarangghu jayida yüz bériwatqan ishlarni eynen xewer qilisiler. Töwendiki bir jümle söz méning bügün démekchi bolghanlirimni yaxshi ipadilep béridu. Jorj washin'gton mundaq dégen: 'biz heq söz arqiliq dunyani yorutsaq, heqiqet axir dunyadiki insanlar ortaq ching turidighan nersige aylinidu'."

Axirda mayk pompéyo "Amérika awazi" radiyosining diréktori robért réllining so'allirigha jawab berdi. U bu jawablirida özining ötken ikki yilliq xizmetliridin pexirlinidighanliqini, pütün dunyagha kishilik hoquq, diniy erkinlik we söz erkinlikini qoghdashni izchil tekitlep kelgenlikini bildürdi. U yene tramp hökümitining xitayni eng chong tehdit dep qarishining toghra ikenlikini, xitay kompartiyesi bilen bolidighan küreshning uzun'gha sozulidighanliqini otturigha qoyup: "Xitay kompartiyesi ta hazirghiche wirusning menbesini tekshürgili qoymaywatidu. Silerning wezipenglar xitay qamal qiliwalghan xewerlerni yaki yoshurup kelgen uchurlarni ashkarilash. Xitayning tehditige taqabil turush hazir amérikidiki ikki chong partiyening ortaq tonushigha aylandi, men kéler nöwetlik hökümetning bu siyasetni dawamlashturushini ümid qilimen" dégenlerni bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet