“Wetenperwer” diniy zat abdulla nuraji yette yashliq balining ölümi heqqide melumat berdi (1)

Muxbirimiz shöhret hoshur
2013.04.12
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
xumdan-305.png Xumdan
Public Domain

Xitay da'iriliri 3 heptidin béri pichanda yüz bergen 7 yashliq Uyghur balining 52 yashliq xitay ishchi teripidin chanap öltürülüsh weqesini izchil yoshurup kelmekte. Muxbirimiz bügün weqeni neq meydandin körgen we hökümet terepte turup, weqeni jimjit bésiqturuwétishke hesse qoshqan atalmish wetenperwer diniy zat abdulla nurajini ziyaret qildi. Pichan nahiyilik islam jem'iyitining mu'awin re'isi bolghan abdulla nuraji, özining xitaygha körsetken xizmitini tonushturush bilen birlikte 7 yashliq balining öltürülüsh, yerlikide qoyulush we weqege naraziliq bildürüp qarshiliq körsetken yashlarning tutqun qilinish jeryanlirini pash qildi.

Abdulla nurajining pash qilishiche, u yéziliq partkom rehberlirining xewerlendürüshi we yéteklishi bilen shu küni yeni 21-mart küni sa'et 4 te neq meydan'gha-bala öltürülgen xumdan'gha yétip barghan؛ barghinida saqchilar weqe yüz bergen öy we etrapini qorshap bolghan bolup, neq meydanni muhapizet qiliwatqan iken. U shu meydanda ölgüchining a'ile-tawabi'atlirini ish chiqirip qoyushtin tosushqa wezipelendürülgen.

Uning neq meydandin uqushiche, ölgüchi enqerjan ariz sa'et ikki etrapida ikki dosti bilen oynawatqanda, qatil uninggha yéqinliship “Kel enqer men sanga kempüt bérimen” dep xitayche chaqirghan we bilikidin tutup öyige ekiripla bash we qollirini chanighan. Enqerjanning ehwalini dérizidin körgen ikki dosti derhal qéchip ehwalni dadisi isma'il niyazgha éytqan. Isma'il niyaz enqerjanning anisining akisi bolup, u neq meydan'gha derhal yétip kelgen we balini chanalghan we qatilni qolida cheydo tutqan halette körgen. U “Hey kapir, sen balini néme qilding?” dep étilghinida, u héch ikkilenmestin “Öltürdüm” dep jawab bergen. Isma'il qolidiki gürjek bilen qatilning bélige urghinida u qachqan, isma'il arqisidin qoghlighan. Qatil shu ariliqta saqchigha téléfon qilip jinayitini melum qilghan. Saqchilar neq meydan'gha derhal yétip kélip qatilni tutup, urup öltürülüshtin qoghdap qalghan.

Abdulla nurajining bayan qilishiche, balining ölümi tolimu échinishliq bolghini üchün, da'iriler jesetni a'ilisige derhal körsetmigen. Qanun doxturliri jesetning chanalghan béshini tikip qurashturghandin kéyin, a'ilisige kéche sa'et 9 etrapida tapshurghan. Jesetni körgen uruq-tughqanlar özini tutalmighan. Ölgüchining tughqanliridin kérem eysa otturigha chüshüp, “Hemme chiqimni men kötürimen, hemme aqiwetke men ige, jesetni ürümchige ekirimiz, dungbazar we yishöyenning aldida aylinip namayish qilimiz. Bu ehwalni el jama'et uqsun, shu chaghda buni soraydighan adem chiqidu” dégen. Köpchilik bu teklipke birdek qétilghan. Bu chaghda abdulla nuraji ularni tosqan. Jama'et abdulla nurajini öydin qoghlighan؛ uni “Ya partiyilik bol, yaki musulman bol” dep edepligen we Uyghur terepte emes, xitay terepte turghanliqini eyibligen.

Jama'et jesetni ürümchige yötkesh üchün aptomobil élip kelgen. Bu chaghda da'iriler abdulla nurajini gep qilishqa, kishilerni tosushqa ündigen. Abdulla nuraji da'irilerning buyruqini bijanidilliq bilen qobul qilip, aptomobilning aldini tosqan we yighlap turup, ularni ürümchige barmasliqqa nesihet qilghan. Uning yighisidin bir az tesirlen'gen kérem eysa, “Bu axunning gépini bügün'giche anglimay kelduq, qéni bu qétim bir anglap baqayli” dep ipade bildürüp jesetni öyge ekirip ketken.

Kéche sa'et 2 mezgili bolghanda pichan nahiyilik partkomda jiddiy yighin échilghan. Yighin'gha abdulla nuraji teklip qilinip weqeni jimiqturush heqqide meslihet sorighan. Abdulla nuraji jama'et ichide kérem eysaning inawetlik we yéteklesh küchi barliqini, shu qayil bolsila, bu ishning jimiqidighanliqini éytqan. Buninggha asasen, nahiyilik partkom sékrétari kérem eysani shu kéchide ishxanisidiki yighin'gha ekeldürgen we uninggha qatilni eng qisqa waqit ichide qattiq jazalaydighanliqi heqqide wede bergen. Abdulla nurajimu, kérem eysani jang shujining gépini anglashqa dewet qilip terbiye bergen. Kérem eysa “Sékrétar axunumning aldida wede berdi, wediside tursila, menmu jama'etni qozghalmasliqqa tewsiye qilay” dégen. Yighin tarqighandin kéyin abdulla nuraji bilen kérem eysa we bir qisim Uyghur emeldarlar, musibetlik a'ilige bérip yene nesihet qilghan we ularni etisi seherde jesetni yerlikide qoyushqa köndürgen. Abdulla nuraji etisi musibetlik a'ilige kelgende jama'et méyit namizi üchün toplinip bolghan, emma u bilmigen bir seweb bilen jama'et birdinla, jesetni yerlikide qoyushtin waz kechken we buning üchün saqchida tutup turuluwatqan ölgüchining uruq-tughqanlirini qoyup bérishni telep qilghan. Saqchida tutup turuluwatqanlar qoyup bérilmise, méyitni yerlikide qoymaydighanliqini éytqan. Kérem eysamu pozitsiyisini özgertip naraziliqqa qétilghan.

Yuqirida atalmish wetenperwer diniy zat abdulla nurajining 7 yashliq balining ölüm weqesi heqqidiki bayanlirini diqqitinglargha sunduq. Bu bayanlarning dawami etiki programmimizda bérilidu. Programmimizning etiki qismida, jama'etning 22-chésla etigende méyitni yerlikige qoymasliq üchün da'iriler bilen yene 4 sa'et tirkeshkenliki we bir türküm yashlarning saqchixana aldigha topliship naraziliq bildürgenliki heqqide melumat bérimiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.