6-Нөвәтлик хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийида уйғурлар мәсилисиму оттуриға қоюлди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2016-06-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
6-Нөвәтлик хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийида, д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди(оңда) явропа парламенти кишилик һоқуқ комитетиниң рәиси барбара лоһбиһлер ханим(оттурида) билән. 2016-Йили июн, норвегийә.
6-Нөвәтлик хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийида, д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди(оңда) явропа парламенти кишилик һоқуқ комитетиниң рәиси барбара лоһбиһлер ханим(оттурида) билән. 2016-Йили июн, норвегийә.
RFA/Ekrem

21-Июн ослода башланған, 90 дөләттин 1300 киши келип қатнашқан 6-нөвәтлик хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийиға д у қ вәкилиму иштирак қилди.

Норвегийә пайтәхти ослода 21-июн күни башланған 6-нөвәтлик хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийи 3 күн давам қилидиған болуп, йиғинни дуняниң һәр қайси җайлиридики өлүм җазасиға қарши күрәш қиливатқан кишилик һоқуқ тәшкилатлири бирликтә уюштурған. Йиғин фирансийә, норвегийә, австрийә қатарлиқ 10 дин артуқ дөләтниң маддий вә мәниви җәһәттин қоллишиға еришкән.

Бүгүн ослодики йиғин мәйданидин игилигән мәлуматимизға қариғанда, мәзкур қурултайға 90 дин артуқ дөләттин кәлгән 1300 дин артуқ вәкил ичидә 20 дин артуқ явропа дөләтлириниң ташқи ишлар министирлири, 200 дин артуқ дипломат вә парламент әзалири, 100 дин артуқ академикләр вә адвокатлар, 100 дин артуқ хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң вәкиллири һәм сиясий актипларму болуп, д у қ ға вакалитән иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди қатнашқан.

21-Июн чүштин кейин башланған ечилиш мурасимида норвегийә вә фирансийәниң ташқи ишлар министирлири, б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң алий комиссари, хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш һәрикити тәшкилатлириниң рәһбәрлири нутуқ сөзлигән. Уларниң нутқида демократийә вә кишилик һоқуқни қоғдаш, өлүм җазасиға қарши туруш садалири йәр алған.

Д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди нәқ мәйдандин бизгә йиғин һәққидә әтраплиқ мәлумат берип өтти.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң 2015-йиллиқ кишилик һоқуқ доклатиға асасланғанда, мәһбусларға өлүм җазаси иҗра қилиш, болупму сиясий мәһбусларни өлүмгә мәһкум қилишта хитай изчил һалда дуня бойичә алдинқи қатарда туруп келиватқан болуп, хитайниң ахбаратни йүксәк дәриҗидә қамал қилиши сәвәблик санини ениқлаш мумкин болмисиму, әмма пүтүн дуняда иҗра қилиниватқан өлүм җазалириниң омумий йиғиндисидин көп икәнликини җәзмләштүрүш мумкинлики тилға елинған иди. Долқун әйса әпәнди бу қетимқи йиғинда мушу мәсилиниң тәкрар оттуриға қоюлғанлиқини тәкитлиди.

Бу қетимқи йиғинға йәнә, америка оклахома университетиниң профессори лю биң әпәндиму қатнашқан болуп, у зияритимизни қобул қилғанда өзиниң хитайдики өлүм җазаси мәсилиси тоғрисидики доклатини йиғин әһлигә тәқдим қилғанлиқини ейтти. Лю биң сөзидә, хитайниң өлүм җазаси иҗра қилиш тарихиниң 2000 йилға тутушидиғанлиқини, хитайда қанун бойичә чарә көрүшниң мәвҗут әмәсликини тилға алған.

Йиғинда долқун әйса әпәндиму сөз қилиш пурситигә еришкән. У сөзидә уйғур диярида иҗра қилиниватқан өлүм җазаси мәсилисини конкретни шәрһләп өткән. Долқун әйса йәнә уйғур мәһбуслири өлтүрүлгәндин кейин, уларниң җәситиниң аилисигә берилмәслик мәсилисиниму әскәрткән. У сөзидә йәнә, уйғур қаршилиқ күчлириниң нәқ мәйданда етип ташлиниш мәсилисиниму тилға елип өткән.

Хәлқара өлүм җазасиға қарши туруш қурултийи һәр 3 йилда бир қетим чақирилидиған болуп, 2001-йили тунҗи қетимлиқ қурултай фирансийәниң шитрасбург шәһиридә өткүзүлгән. 2004-Йили канаданиң монтириял шәһиридә 2-қетимлиқ қурултай чақирилған. 3-Нөвәтлик қурултай 2007-йили парижда ечилған. 2010-Йили 4-қетимлиқ қурултай шиветсарийәниң җәнвә шәһиридә өткүзүлгән. 5-Қурултай болса испанийәниң мадрид шәһиридә 2013-йили чақирилған. Бу қетимқи қурултай 21-июн ослода башланған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт