Җу юңкаң қатарлиқ әмәлдарларниң қанун органлириға тапшурулғанлиқи инкас қозғиди

Мухбиримиз меһрибан
2015-01-09
Share
zhou-yongkang-ju-yongkang.jpg Хитай сиясий қанун комитетиниң сабиқ башлиқи җу юңкаң хитай хәлқ қурултийида. 2012-Йили 5-март, бейҗиң.
AFP


Хитай мәркизи интизам тәкшүрүш комитетиниң 7 - январ чаршәнбә күни сабиқ хитай әмәлдарлиридин җу юңкаң,,җаң җемин, ли дуңшяң қатарлиқ чириклик билән әйибләнгән әмәлдарларниң қанун орунлириға тапшурулғанлиқини елан қилиши мәтбуатларда җиддий инкас қозғиди. Бу һәптидики хитай вә хәлқара мәтбуатларда өткән йили ши җинпиң башлиған “парихорлуққа зәрбә бериш” һәрикитидә бир тәрәп қилинған хитай әмәлдарлириниң омумий әһвали вә бу һәқтики мулаһизиләр асасий салмақни игилиди.

Хитай мәркизий интизам тәкшүрүш комитети муавин секретари хуаң шүшйән 7 - январ күни баянат берип хитай сиясий қанун комитетиниң сабиқ башлиқи, хитай җ х министири җу юңкаңниң чериклик делосиниң әдлийә органлириға рәсмий тапшурулғанлиқини ашкарилиди.

Җу юңкаң вә униң кейинки аялиниң 2013 - йил 12 - айниң 1 - күни тутқун қилинғанлиқи 2013 - йил ахиридики хәлқара мәтбуатларда ашкарилинип болған. Әмма хитай һөкүмити аридин бир йил өтүп йәни 2014 - йил 12 - айниң 5 - күнигә кәлгәндә андин җу юңкаңниң чериклик җинайити билән қолға елинип, партийәдин қоғлап чиқирилғанлиқини билдүрди.

Хәлқара таратқулардики хәвәр вә инкаслардин мәлум болушичә, ши җинпиң тәхткә чиққандин буян, у елип барған “чирикликкә зәрбә бериш” һәрикитидә, җу юңкаңдин башқа йәнә хитайдики дөләт дәриҗилик әмәлдарлардин 10 нәччиси, өлкә дәриҗилик әмәлдарлардин 50 тин артуқ киши чириклик билән әйиблинип җазаланған.

Хитайниң шинхуа агентлиқи вә хитай мәркизи теливезийә истансисиниң 2015 - йил 7 - ,8 - январ күнлиридики хәвәрлиридин мәлум болушичә, өткән бир йил ичидә хитайдики алий дәриҗилик һөкүмәт әмәлдарлиридин җу юңкаң, җаң җемин, ли дуңшяң, шү сәйху, лиң җихуа, суруң, яң вейзе, җаң үншең, яң җиңшән, гав шиявйүән, ма шияңдуң қатарлиқ министир дәриҗилик вә һәрбий генераллар болуп 10 дин артуқ дөләт дәриҗилик әмәлдар, 50 тин артуқ өлкә дәриҗилик әмәлдар чириклик делоси билән тәкшүрүлүп қанун орунлириға тапшурулған. 2014 - Йили парихорлуқ вә чирилик қилмишлири ашкарилинип бир тәрәп қилинған һөкүмәт әмәлдарлири 53 миңға йәткән. 70 Миң һөкүмәт хизмәтчиси чириклик делолириға четилип, улар үстидин тәкшүрүш елип берилған. Пәқәт 2014 - йилниң кейинки йеримида йәни 2014 - йил 7 - айдин 12 - айғичә болған бәш ай ичидә чәтәлләрдин хитайға қайтуруп келингән һөкүмәт әмәлдарлири 680 нәпәргә йәткән. Хитай җамаәт хәвпсизлик министири 8 - январ пәйшәнбә күни елан қилған баянатида 2014 - йилниң кейинки йерим йилида чәтәлләрдин қайтуруп келингән чириклик делосиға четишлиқ әмәлдарларниң 2013 - йили бир йилда қайтуруп келингәнләрниң 4 һәссисигә баравәр икәнликини билдүргән.

2014 - Йили хитайда чириклик делосиға четилип бир тәрәп қилинған әмәлдарлар болупму, хитай сиясий қанун комитетиниң сабиқ башлиқи, хитай җ х министирлиқиниң сабиқ министири вә хитай һөкүмитидә әң юқири һоқуқ игилири болған хитай компартийәси сиясий бюрусидики 9 даимий һәйәтниң бири болған җу юңкаңниң, әдлийә органлириниң бир тәрәп қилишиға рәсмий тапшурулғанлиқи һәққидики хәвәр хәлқара мәтбуатларниң 2014 - йилдики вә йеңи йил киргәндин кейинки әң қизиқ диққәт нуқтисиға айланди.

Әнгилийә б б с агентлиқиниң хәвиридә, җу юңкаңниң чириклик қилмиш дәриҗисиниң униңдин илгири бир тәрәп қилинған бо шиләй, шү сәйху, җаң җемин қатарлиқ хитай әмәлдарлириниң чириклик қилмишидин көп еғир икәнлики тилға елинип, әгәр бултурдин башлап хәлқара таратқуларда ашкариланған җу юңкаңниң чириклик қилмиши, илгирики аялини башқилар арқилиқ қәстләп өлтүргүзүветиш җинайити, ху җинтав, вен җябав қатарлиқ дөләт әмәлдарлириниң телифонини оғрилиқчә аңлаш, дөләт мәхпийәтликини ашкарилаш, нөвәттики хитай рәиси ши җинпиңға қәст қилиш қилмишлири сотта дәлилләнсә, җу юңкаңға икки йил кечиктүрүп өлүм җазаси, һәтта өлүм җазаси берилиши мумкинлики тилға елинди.

Хәлқара мәтбуатларниң 2015 - йил йеңи йилдин кейинки хәвәрлиридә йәнә, җу юңкаңдин кейин, чириклик билән җазалиниш еһтимали болған хитай әмәлдарлиридин йәнә кимләрниң паш болуши вә җазаға учрайдиғанлиқи қатарлиқ темиларму қизиқ нуқта болмақта.

Америкидики нопузлуқ статестика оргини болған “йәр шари иқтисади адиллиқ мунбири” елан қилған статестикиға қариғанда, 2002 - йилидин кейин, хитай әмәлдарлири вә уларниң уруқ - туғқанлириниң хитайдин қанунсиз һалда чәтәлләргә йөткигән пулниң миқдари 1 тирилйон доллардин ешип кәткән.

Нөвәттики хәлқара хәвәрләрдә йәнә, җу юңкаңниң сабиқ хитай рәиси җяң земинниң йеқинлиридин икәнлики тилға елинип, җу юңкаң делосидин кейин йәнә кимләрниң җазалиниши вә хитайда елип бериливатқан “чирикликкә зәрбә бериш һәрикити”ниң ахириқи һесабта сабиқ хитай рәиси җаң земин тәрәпдарлириға тутишип кетиш еһтималлиқи һәққидә пәрәзләр оттуриға қоюлмақта.

Вашингитон почтиси гезитиниң 9 - январдики санида бесилған хитайдики чириклик делолири һәққидики бир хәвәрдә “ 2015 - йил йеңи йил кириши билән хитай рәиси ши җинпиң башлиған“чирикликкә зәрбә бериш һәрикити” йәнә бир балдақ юқири көтүрүлүши мумкин. Чүнки ши җинпиң һазир чирик әмәлдарларни тазилаш һәрикитини хитай армийиси, хитай җамаәт хәвпсизлик министирлиқи һәтта хитай бихәтәрлик министирлиқи қатарлиқларғичә кеңәйтти. 2014 - Йили хитайда дөләт дәриҗилик әмәлдарлардинла 10 нәччиси җазаланди. Әмди тиғ учи техиму юқири дәриҗилик әмәлдарларға тоғрилиниши мумкинму? улар кимләр болуши мумкин? 2015 - йили хитайниң юқири дәриҗилик әмәлдарлар қатлимида қандақ сиясий давалғуш йүз бериду?” дегәндәк баянлар берилди.

Чәтәлләрдики хитай демократлириниң хәвәр мәнбәлиридин бошүн тори 9 - январ күни хитайниң сабиқ дөләт рәиси җяң земинниң оғли җяң мәнхеңниң хитай пән - техника акадимийисиниң шаңхәй шөбисиниң башлиқлиқ вәзиписидин қалдурулғанлиқини хәвәр қилди. Чәтәлләрдә чиқидиған “миңҗиң почта гезити” ниң 9 - январдики санида хитай дөләт бихәтәрлик министириниң муавин башлиқи ма җйәнниң 8 - январ күни вәзиписидин қалдурулуп тәкшүрүшкә тапшурулғанлиқи хәвәр қилинди. Униңдин башқа 31 - декабир йеңи йил кечиси шаңхәйдә йүз бәргән 36 адәмниң дәссилип өлүш вәқәсигә четилип шаңхәйдики әмәлдарлардин йәнә кимләрниң җазалиниши мумкинлики һәққидә һәр хил пәзәрләр оттуриға қоюлмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт