Шаир вә физик қасим сидиқниң "хотәнгә хәт" қатарлиқ шеирлири сәвәблик 20 йиллиқ кесилгәнлики ашкариланди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2021-01-13
Share
Шаир вә физик қасим сидиқниң Тамлири сим тикән билән қоршалған "кәспий техника маарип мәркизи" дәп аталған хитай лагериниң үстигә бихәтәрлик камера орнитилған. 2018-Йили 4-сентәбир.
REUTERS

Шаир вә физик қасим сидиқниң тутқунда икәнлики һәққидики хәвиримиз алдинқи һәптә елан қилинғандин кейин вәзийәттин хәвәрдар кишиләрдин бири радийомизға учур йоллап, униң "хотәнгә хәт" намлиқ шеири сәвәплик тутулғанлиқи вә тәкшүрүш нәтиҗисидә башқа шеирлиридинму "қусур" тепилип, униң 20 йиллиқ кесиветилгәнликини мәлум қилди. Ениқлашлиримиз давамида алақидар хадимлар шаир қасим сидиқниң 20 йиллиқ кесилгәнликини рәт қилмиди

Әҗәп көргүм кәлди әй, хотән сени,

Роһим қучти, қучмиди бу тән сени.

Йетишмигән қанатта йетәлмидим,

Чеккисигә қистурғач вәтән сени.

. . . . . . . .

Шаир қасим сидиқниң әң дәсләптә тутулулишиға сәвәп болған униң "хотәнгә хәт" намлиқ шеиридин бир парчидур.


Гаһ самави чүш кәби җилвә қилдиң,

Җилвә қилдиң, ашиқий тәлвә қилдиң.

Бирни бир дәп роһимда ғәлвә қилдиң,

"җаһил" лиқта дориғим бар мән сени.

Өткән һәптә шаир қасим сидиқниң тутқунда икәнлики һәққидики хәвиримиз елан қилинғандин кейин, шаирниң муһаҗирәттики достлиридин бири радийомизға учур йоллап, қасим сиқдиқниң өтмүши вә бүгүни һәққидә бир қисим билидиған вә аңлиғанлирини мәлум қилди. Мәлум болушичә, қасим сидиқ билән замандаш вә қәләмдаш болған бу киши қасим сидиқниң "мәдәнийәт инқилаби" мәзгилидә, йәни 18 яш вақтида язған бир шеири сәвәплик әйни чағда 10 йил түрмидә ятқанлиқини әсләп өтти.

Шиветсийәдики шаирә раһилә камалму қасим сидиқниң яш мәзгилидә язған "сандуқтики қуш" намлиқ шеири сәвәблик бир мәзгил түрмидә ятқанлиқини униң йеқинлиридин аңлиғанлиқини оттуриға қойған иди.

Инкасчиниң ашкарилишичә, қасим сидиқ бу нөвәтлик тутулушида лагерда бир йилчә ятқандин кейин, 20 йиллиқ кесиветилгән. Қасим сидиқниң өмүрбойи риязәт чәккән бир талант игиси икәнликини илгири сүргән бу киши қасим сидиқниң бу қисмитигә униң таланти вә һәққанийәтчиликиниң сәвәп болғанлиқини илгири сүрди. Һәқиқий кимликини ашкарилашни халимиған бу кишиниң тонуштурушичә, қасим сидиқ шеирлирида иҗтимаий әхлақ нуқтисида дурустлуқни, миллий характир җәһәттә җәңгиварлиқини нуқтилиқ тәкитлигән. Болупму "хотәнгә хәт" намлиқ шеирида бу нуқта алаһидә гәвдиләнгән.

Бирни икки дәң десә, демәйдиған,

Бу ниҗисни йәң десә, йемәйдиған.

Һәммини адил туруп өлчәйдиған,

Әһли виҗдан хуш көрәр җәзмән сени.

Бар икән шунчә улуғ бир тарихиң,

Әр үчүн өрнәк икән һәр вариқиң.

Болсиму дәрду-әләм, баш ағриқиң,

Бопту мүшкүл пүкмики дүшмән сени.

Шаирә раһилә камалму қасим сидиқниң шеирлириниң калиндарчилиқтин-мәдһийәвазлиқтин узақ турғанлиқи, шуңа шеирлириниң хәлқ тәрипидин кәң-көләмдә сөйүлүп, асасән дегүдәк хәлқ нахшлириға айлинип кәткәнликини баян қилди вә буниң мисали сүпитидә униң "или бойлири" намлиқ нахшисини тилға алди.

Биз шаир қасим сидиқниң 20 йиллиқ кесилгәнлик учуриниң тоғра-хаталиқини айдиңлаштуруш үчүн ғулҗадики әдәбият-сәнәт тармақлириға телефон қилдуқ. Хадимлар қасим сидиқниң әһвали һәққидә мәлумат бериштин өзлирини қачурди.

Хадимлардин бири қасим сидиқниң 20 йиллиқ кесилгәнлик учурини башқилардин соришимизни тәвсийә қилди, әмма бу учурниң тоғрилиқини инкар қилмди. У техиму илгириләп сориған соаллиримиздин кейин, қасим сдиқниң 20 йиллиқ кесилгәнликидин хәвири барлиқи, әмма делониң тәпсилатидин мәлумат берәлмәйдиғанлиқини баян қилди.

Тойғузупсән бир ночи рәп-рәп дисә.

Мәйли у мән улуғ әрәб десә.

Унимапсән, мусәллимилик шәрәп десә,

Дағда қапту кәмчигән, кәмчән сени.

Мәйли бай бол, хаһ гада бу гәп әмәс,

Роһқа йоқ, канайға бар "нәп" нәп әмәс.

Һәшқипичәк гүл болсиму зәп әмәс,

Қәдди мәғрур гүл билур гүлшән сени.

Әҗәп көргүм кәлди әй, хотән сени,

Болса өмрүм көримән җәзмән сени.

Юқурида шаир қасим сидиқниң 20 йиллиқ кесилгәнликиниң дәлилләнгәнлики һәққидә мәлумат бәрдуқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт