Sha'ir qasim sidiqning salametlikide mesile körülüp, türmidiki emgek meydanidin doxturxanigha yötkelgenliki ashkarilandi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2022.02.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Sha'ir qasim sidiqning salametlikide mesile körülüp, türmidiki emgek meydanidin doxturxanigha yötkelgenliki ashkarilandi Künes qarabughra türmiside 18 yilliq jaza mudditini ötewatqan sha'ir qasim sidiq.
Photo: RFA

Ghulja weziyitidin xewerdar kishilerdin biri aldinqi küni radiyomizgha uchur yollap, künes qarabughra türmiside jaza mudditini ötewatqan sha'ir qasim sidiqning emgek meydanida yiqilip qalghanliqi we jiddiy halda türme doxturxanisigha yötkenlgenlikini melum qilghan idi. Muxbirimizning ghuljadiki alaqidar idare organlargha qarita élip barghan téléfon ziyaretliri dawamida, mezkur uchurning toghriliqi delillendi.

Hörmetlik radiyo anglighuchilar, weziyettin xewerdar kishining radiyomizgha inkas qilishiche, 2017‏-yili bashlan'ghan chong tutqunda tutulghanlarning türme we lagér hayati 5‏-yiligha qedem qoyghan bügünki künde, lagérdiki éghir rohiy azab we türmidiki éghir jismany emgek, shundaqla ozuqlinishning yétersizliki sewebidin mehkumlarda omumiyyüzlük dégüdek salametlik mesililiri peyda bolghan. Bolupmu eslidinla téni ajiz bolghan we yaki yéshi chongraq bolghan mehkumlarda késellik alametliri téximu jiddiy halda körülüshke bashlighan. Mezkur inkaschining misal süpitide tilgha élishiche, künes qarabughra türmiside 18 yilliq jaza mudditini ötewatqan sha'ir qasim sidiq, ötken hepte türmining ish meydanida yiqilip qalghan we doxturxanigha yötkelgen. Inkasta qasim sidiqning türme ichi yaki sirtidiki doxturxanigha yötkelgenliki bayan qilinmighan. Jem'iyet xewerliride adette mehkumlar aghrip qalsa türme doxturxanisida dawalinidighanliqi, emma jiddiy qutquzushqa élip bérishqa toghra kelgende, bezide türme sirtdiki chong doxturxanilarghimu apirilidighanliqi bayan qilinip kelgen idi. Shunga biz bu uchurning toghra-xataliqini aydinglashturush üchün, aldi bilen ghulja shehiridiki bir doxturxanigha téléfon qilduq. Alaqidar xadimlar, bu doxturxanida qasim sidiq isimlik bir bimarning yoqluqi we özliriningmu qasim sidiqni tonumaydighanliqini bildürüshti.

Inkasta déyilishiche, qasim sidiqning doxturxanida hushsiz yatqanliqigha shahid bolghan bireylen qasim sidiq yatqan kichikkine bir késel öyide 20 nechche karwat barliqi, karwatlarning hichbirisning bosh emesliki, késellerning hemmisining ehwalining éghir ikenlikini tilgha alghan. Bu gepler yéqinqi bir heptidin buyan ghuljada jem'iyetke tarqilip, ahalilerde türmidiki uruq-tughqanliri heqqide jiddiy endishe peyda qilghan we ghulja sheherlik edliye idarisigha türmidiki uruq-tughqanlirini körüsh heqqide sunulghan iltimaslar hessilep köpeygen. Ghulja shehiridiki qanun tarmaqliri bu heqtidiki so'allirimizgha jawap bérishni keskin halda ret qilidi.

Inkasta sha'ir qasim sidiqning ehwalining éghirliqi we ish meydanida yiqilip qalghanda doxturxanigha ekilin'genliki tekitlen'gen bolsimu, emma uning bir késel sewebidin yaki tayaq zerbisidin yiqilghanliqi tilgha élinmighan. Ish meydaniningmu bir étizliq ikenliki we yaki zawut-fabrika ikenliki bayan qilinmighan. Ilgiri qeshqerdiki bir lagér saqchisi toqquzaqta eng deslepte qurulghan bir lagérning kéyin doxturxanigha özgertiwétilgenliki, tutqun we mehkumlarning mana mushundaq mexsus ayrim doxturxanilarda dawalinidighanliqini ashkarilighan, emma bu doxturxana shara'itining qandaqliqi heqqide gep qilip bermigen idi.

Biz axirida künes nahiyesining qarabughra türmisige tewe bir doxturxanigha téléfon qilduq. Alaqidar bir xadim özining ötken hepti'e, yeni 8‏-féwral künidiki nöwetchilikide qasim sidiqni doxturxanida körgenlikini ashkarilidi. Uning déyishiche, qasim sidq doxturxanigha hushsiz halette élip kélin'gen. U qasim sidiqning késellik alamitide hayatigha xeter kélidighan bir ehwalni körmigenliki we kéyinki künlerde uning xéli yaxshi bolup qalghanliqini tilgha aldi. Emma qasim sidiqning hushidin kétishige bir késellik we yaki tayaq zerbisi sewep bolghanliqidin xewiri yoqluqini éytti. Qasim sidiqqa bir séstira bilen bir saqchi xadimining mexsus qarawatqanliqini eskertken mezkur xadim, uninggha alaqidar mes'ul xadimlarning alahide köngül bölüwatqanliqini ilgiri sürdi.

Ötken yilidiki éniqlashlirimiz dawamida, qasim sidiqning muhajirettiki yurtdash we qelemdashliri uning ösmürlük mezgilliridila, yeni “Medeniyet inqilabi” dewride 10 yil türmide yatqanliqi, shuningdin 2017‏-yiligha qeder uning ghulja dadamtu ottura mektipide oqutquchi bolup ishligen waqitlirida bolsun yaki Uyghur aptonum rayonluq ma'arip institotida bilim ashurghan waqitlirida bolsun, héchqachan xitay saqchilirining soraq we teqipliridin xaliy bolup baqmighanliqini bayan qilishqan idi.

Hörmetlik radiyo anglighuchilar, yuqiriqisi peqet tasaddipiy bir seweb bilen ashkarilan'ghan bir hadise bolup, Uyghur rayonida bu künlerde qanchilighan kishining qasim sidiqtek hushsiz halette doxturxanilargha élip bériliwatqanliqi we yaki hayatidin ayriliwatqanliqi hazirche melum emes.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.