Қазақистанда хитайға қарши икки қазақ өктичи тутқун қилинған

Мухбиримиз гүлчеһрә
2019-12-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Дуня кишилик һоқуқ күни» қазақистан дөләт бихәтәрлик тармақлири тәрипидин тутуп кетилгән қазақ кишилик һоқуқ қоғдиғучиси, «ата юрт пидаийлири» тәшкилатиниң ички кабинит әзаси капар ахат әпәнди.
«Дуня кишилик һоқуқ күни» қазақистан дөләт бихәтәрлик тармақлири тәрипидин тутуп кетилгән қазақ кишилик һоқуқ қоғдиғучиси, «ата юрт пидаийлири» тәшкилатиниң ички кабинит әзаси капар ахат әпәнди.
Oqurmen teminligen

Қазақистандики «ата юрт пидаийлири» тәшкилатиниң радийомизға йоллиған учуриға қариғанда, 10-декабирдики «дуня кишилик һоқуқ күни» дә икки нәпәр қазақ кишилик һоқуқ паалийәтчиси қазақистан дөләт хәвпсизлики тармақлири тәрипидин тутуп кетилгән.

Уларниң бири «ата юрт пидаийлири» тәшкилатиниң һәйәт әзалиридин капар ахат, йәнә бири уйғур елидики лагерларға қамалған қазақлар мәсилисини қазақистанда актип аңлитип келиватқан җумамурат шәмши икән.

Даириләр гәрчә буларниң тутқун қилиниш сәвәбигә чүшәндүрүш бәрмигән болсиму, әмма әслидики «ата юрт пидаийлири» ниң ғоллуқ әзалиридин гүлҗан қазақ даирилириниң уларни туюқсиз тутқун қилиш сәвәблирини аңлатти. Униң билдүрүшичә, улар қазақистанда панаһлиқ тилигән кастер мусахан вә мурағер алимларни қазақистан тәрәпниң хитайға қайтуруш қарариға қарши чиқип, наразилиқ билдүргән һәмдә бир қатар наразилиқ паалийәтлири елип барған икән. Уларниң бу паалийәтлири қазақ даирилири тәрипидин тутқун қилинишиға сәвәб болған болуши мумкин икән.

Гүлҗанниң чүшәндүрүшичә, «ата юрт пидаийлири» тәшкилати билән вә капар ахат, җумамурат қатарлиқ бир қисим қазақ өктичи паалийәтчиләр 9‏-декабир күни алмутада мухбирларни күтүвелиш йиғини ачқан. Улар әгәр қазақистан тәрәп мурағер алимули, қастер мусаханули исимлик бу икки сиясий панаһлиқ тилигүчини хитайға қайтуруп бәрсә, уларниң мутләқ тән җазасиға учрайдиғанлиқи яки өлтүрүлидиғанлиқини тәкитлигән. Улар йәнә қазақистан даирилириниң юқириқи икки қазақ сиясий панаһланғучини хитайға өткүзүп беришни тохтитиши керәкликини билдүргән.

Улар 27-ноябир бу тоғрисида йәнә бир ахбарат елан қилиш йиғини ачқан иди. Улар бир қисим қазақ паалийәтчилири вә аммини башлап явропа иттипақиниң қазақистандики иш беҗириш орниға берип, мәктуп йоллаш арқилиқ қазақистан дөләт хәвпсизлики даирилириниң икки нәпәр қазақ сиясий панаһлиқ тилигүчини хитайға қайтурмаслиқ тоғрисида ярдәм тәләп қилған иди. Улар йәнә бу җәрянда америка қатарлиқ ғәрб әллириниң әлчилиригә хәт йезиш қатарлиқ паалийәтләрниму елип барған икән.

8-Өктәбир чөчәкниң дөрбилҗин наһийәсидин қечип чиқип, қазақистан чеграсиға киргән мурағер алимули билән қастер мусаханули 10-өктәбирдә алмутада өткүзүлгән ахбарат йиғинида өзлириниң хитай чеграсидин қанунсиз өтүп қазақистанға чиққанлиқи, қазақистан һөкүмитидин сиясий панаһлиқ тәләп қилидиғанлиқини елан қилған иди.

Йеқинқи қазақистан хәвәрлиридә уларниң чеградин қанунсиз кириш билән әйиблинип, нөвәттә тутуп турулуватқанлиқи билдүрүлгән. «Азадлиқ» радийоси қазақистан дөләт хәвпсизлики комитетиниң муавин башлиқи дархан дилманофниң сөзлирини нәқил кәлтүрүп өткән җүмә күни бәргән хәвиридә бу иккийләнниң хитайға қайтурулидиғанлиқини, уларниң «қазақистанда қәп қелиш мумкинчиликиниң йоқлуқи» ни илгири сүргән.

Уйғур елидин қазақистанға көчүп чиққан қазақлар қазақистан һөкүмити вә пүтүн дуня җамаитиниң, болупму америка башчилиқидики ғәрб дунясиниң зулумдин қачқан қазақларға игә чиқишни тәләп қилмақтикән. Улар өзлири хитайға қайтурулғанда милйонлиған кишиләргә охшашла лагерларға қамилидиғанлиқи, һәтта һаяти хәтәр астида қалидиғанлиқини илгири сүрүп, видийолуқ чақириқларни елан қилип кәлмәктә.

«Ата юрт пидаийлири» ниң қурғучиси серикҗан биләшниң барлиқ паалийәтлири қазақистан тәрипидин чәкләнгәндин буян униң хизмәтлирини давамлаштуруватқан орунбасари бекзат мәхсутхан зияритимизни қобул қилип, бу икки нәпәр пидакар қазақ кишилик һоқуқ паалийәтчисиниң серкҗандин кейин тутқун қилинған йәнә қазақ паалийәтчилири икәнликини баян қилди.

Униң баян қилишичә, капар ахат вә җумамурат шәмши қатарлиқлар һәмдә «ата юрт пидаийлири» ниң наразилиқи билән хәлқ ичидики өктичиләрниң қаршилиқ авазлири күчәйгән. Буниң нәтиҗисидә явропа иттипақи, бирләшкән дөләтләр тәшкилати вә америка әлчиханиси қазақистан һөкүмитигә мәктуп йоллап, дөрбилҗин наһийәсидин қазақистанға қечип чиққан мурағер алимули билән қастер мусаханули хитайға қайтурулғанда уларниң тәқдириниң интайин хәтәрлик болидиғанлиқини агаһландурған. Нәтиҗидә илгири бу икки қазақ панаһланғучиниң «қазақистанда қәп қелиш мумкинчиликиниң йоқлуқи» ни илгири сүргән қазақистан дөләт хәвпсизлики комитетиниң муавин башлиқи дархан дилманоф бүгүн гепини өзгәртип «қазақ хәвәр агентлиқи» ға уларниң мәсилиси ениқлинип болғучә тутуп турулуватқанлиқини, қазақистанниң уларни қайтурмайдиғанлиқини баян қилған.

«Ата юрт пидаийлири» тәшкилатиниң нөвәттики мәсули бекзат өзлириниң рәсмий адвокат тутуп, қазақистан сотиға әрз сунуш алдида икәнликини билдүрди. У йәнә дунядики барлиқ таратқулар вә кишилик һоқуққа әһмийәт бәргүчи һөкүмәтләрниң зулумға учраватқан қазақларниң һәқ-һоқуқлири үчүн күрәш қиливатқан қазақ паалийәтчилириниң тутқун қилинишиға бирдәк аваз чиқиришини һәмдә уларни қоғдишини үмид қилидиғанлиқини баян қилди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт