Қазақистанда бу йили 810 нәпәр уйғур қиз-йигити оттура мәктәпни ана тилда тамамлиди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2021-05-25
Share
Қазақистанда бу йили 810 нәпәр уйғур қиз-йигити оттура мәктәпни ана тилда тамамлиди Алмута вилайити әмгәкчиқазақ наһийиси байсейит мәктипидә өткән ахирқи қоңғурақ мурасимидин көрүнүш. 2021-Йил 25-май, қазақистан.
RFA/Oyghan

Мәлумки, өткән йили дуняға тариған корона вируси вабасиниң күчийиш мунасивити билән март ейидин башлап қазақистанда пәвқуладдә һаләт вә карантин тәртипи елан қилинип кәлгәниди. Шу сәвәбтин пүткүл мәмликәт бойичә оттура мәктәпләр тор арқилиқ оқуш системисиға көчкәниди. Арида әһвал яхшилинип, бихәтәрлик чарилири бир қәдәр юмшитилған болсиму, бу йилиму вабаниң йәнә күчийиши сәвәбидин март ейида қаттиқ чариләр қоллинилишқа башлиди.

Оттура мәктәпләрдә оқуш йилиниң тамамлиниши билән адәттә һәр йили май ейиниң ахирида өтидиған "ахирқи қоңғурақ" мурасимлири бу йили қандақ шараитта өтти? уйғур тилидики мәктәпләрни нәччә бала

Алмута шәһириниң заря востока мәһәллисидә орунлашқан уйғур мәктипидә өткән ахирқи қоңғурақ мурасимидин көрүнүш. 2021-Йил 25-май, қазақистан.Тамамлиди?

Радиомиз зияритини қобул қилған алмута вилайити әмгәкчиқазақ наһийәсиниң байсейит йезисиға орунлашқан исмаил тайироф намидики оттура мәктәпниң мудири иляр нурхалиқоф әпәнди мундақ деди: "мәктәптә бүгүнки күндә 9 вә 11-синип оқуғучилири үчүн ахирқи қоңғурақлар челинди. Ваба сәвәбидин 9 вә 11-синиплар үчүнла пәқәт мәктәп һойлисида ‹ахирқи қоңғурақ' мурасими уюштурулди. Қалған синипларға тор тәртипидә өтүлди. Бу йили 11-‹а', ‹б' синипни 29 түләк тамамлаш алдида туриду. Уларниң 15 нәпири бир туташ миллий тестқа, йәни имтиһанға кириш өтүнүшлирини бәрди. Бу йили мәктипимиз бултурқи март ейидин башлап тор тәртипидә дәрсләр өтүлгән бойичә давамлашти. Пәқәт 4-чарәктила 11-синиплар вә башланғуч синиплар үчүн мәктәпкә келип, оқуш шараитини яраттуқ"

Игилишимизчә, қазақистанда оттура мәктәпни тамамлап, алий оқуш орунлириға чүшүшни халиғучилар бир туташ имтиһан тапшуруп, униңда алған нәтиҗилиригә қарап институтларға, университетларға оқушқа кириш вә һәқсиз билим елиш мумкинчиликигә игә болалайдикән.

Хәвәрләрдин йәнә мәлум болушичә, вабаниң күчийиши мунасивити билән қазақистан билим вә илим-пән министирлиқи қарар чиқирип, мәмликәттики барлиқ оттура мәктәпләрдә қаттиқ бихәтәрлик чарилири көрүшни буйруғаникән. Шу сәвәбтин алмута шәһири вә алмута вилайитидә оқутуш уйғур тилида йүргүзүлидиған мәктәпләрдиму "ахирқи қоңғурақ" мурасимини өткүзүштә айрим чәклимиләр қоллинилғаникән.

"мектеп" нәшрияти уйғур тәһриратиниң башлиқи рәхмәтҗан ғоҗамбәрдийеф әпәндиниң ейтишичә, һазир қазақистанда 60тин ошуқ таза уйғур вә арилаш, йәни оқутуш қазақ, рус вә уйғур тилида йүргүзүлидиған оттура мәктәпләрдә 17миңдин ошуқ бала билим алидикән. Һазир қазақистанлиқ уйғурларниң алдида турған муһим мәсилиләрниң бири ана тиллиқ мәктәпләрни сақлап қелиш икән.

Рәхмәтҗан ғоҗамбәрдийеф мундақ деди: "ана тиллиқ маарип бу һәр қандақ милләтниң миллий тәрәққиятиниң һүли, асаси, униң һәрикәтләндүргүч күчи икәнликини һәр қандақ аңлиқ адәм яхши билиду. Ана тиллиқ мәктәплиримиз мәвҗүт болғачқа қазақистандики уйғурлар өзлириниң ана тилини, миллий өрп-адәтлирини, униң қәдрийәтлирини мушу кәмгичә һәртәрәплимә сақлап кәлмәктә. Шуларниң нәтиҗиси сүпитидә җумһурийәтлик гезитимиз, миллий тиятиримиз вә башқилар мәвҗут. Әлвәттә, шуларниң иш-паалийитини келәчәктиму утуқлуқ давамлаштуруш үчүн өзиниң ана тилини яхши билидиған миллий кадирлар керәк. Һазир оқутуш ана тилида йүргүзүлүватқан мәктәпләрдики әң чоң мәсилиләрниң бири билим сүпитини көтүрүш мәсилиси".

Алмута вилайити әмгәкчиқазақ наһийиси байсейит мәктипидә өткән ахирқи қоңғурақ мурасимидин көрүнүш. 2021-Йил 25-май, қазақистан.

Рәхмәтҗан ғоҗамбәрдийеф уйғур тилидики мәктәпләрни тамамлиған қиз-йигитләрниң һәр қандақ алий оқуш орунлириға оқушқа крәләйдиған дәриҗидә болуш лазимлиқини, бу җәһәттә миллийликини сақлап қелишниң зөрүрлүкини тәкитлиди.

Алмута шәһириниң зара востока мәһәллисидә орунлашқан уйғур мәктипи тонулған уйғур алими мурат һәмрайефниң нами билән аталған болуп, униң мудири вәзиписини атқурғучи муһидин имашеф әпәнди корона вируси вабаси сәвәбидин бу қетимлиқ оқуш йилиниң оңай болмиғанлиқини, оқушниң тор арқилиқ һәм арилаш өткәнликини оттуриға қоюп, мундақ деди: "бүгүнки күндә мәктипимиздә 300 оқуғучи билим алиду. Улардин 25 оқуғучи 9-синипни, 14 оқуғучи 11-синипни тамамлаватиду. Икки оқуғучи бир туташ миллий тестқа қатнишиду. Мәктәп дәсләптә рус вә уйғур синиплиридин тәркиб тапқан. Кейин юрт мөтивәрлири, йигит башлиримизниң, юртдашлиримизниң бибаһа әмгики түпәйли 1990-йили 200 орунлуқ таза уйғур тилида билим беридиған мәктәп болуп қелиплашти. 1991-Йили мәктипимизгә хәлқимизниң пәхри болған мурат һәмрайефниң нами берилди. Мәктипимиздә 46 устаз ишләйду".

Игилишимизчә, бу йили оқутуш уйғур тилида йүргүзүлидиған 14 таза вә 49 арилаш мәктәпләрниң 11-синипини омумән 810 нәпәр қиз-йигит тамамлиғаникән. Шулардин алмута шәһиридә 112, талғир наһийәсидә 47, әмгәкчиқазақ наһийәсидә 174, уйғур наһийәсидә 208, панфилоф наһийәсидә 269 бала бар икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт