Қазақистандики уйғур паалийәтчилири уйғурларниң вәзийити һәққидә пикир билдүрди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2022-05-23
Share
Дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики вәкиллири йеңи хизмәт пиланлирини түзди Д у қ ниң 7-нөвәтлик вәкилләр қурултийиға қазақистанлиқ вәкилләрдин 39 адәм тор арқилиқ иштирак қилған. 2021-Йили 14-ноябир, алмута.
RFA/Oyghan

Мәлуматларға қариғанда, һазир уйғурларниң омумий вәзийити, бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ кеңишиниң алий комиссари мешел бачелетниң мушу айниң ахирлирида уйғур елигә қилидиған сәпири, шуниңдәк йеқин арида дуня уйғур қурултийиниң германийәниң мюнхен шәһиридә өтидиған 2-кеңәш йиғини дуняниң һәр қайси мәмликәтлиридә яшаватқан уйғур паалийәтчилириниң, уйғур җамаәтчиликиниң диққәт нәзиридә болмақта.

Америка, явропа, австралийә, түркийә вә башқиму дөләтләрдә яшаватқан уйғурлар билән бирқатарда қазақистандики уйғурларму өзлириниң уйғур елидики қан-қериндашлириниң тәқдиридин қаттиқ әндишә қилса, йәнә бир тәрәптин, уйғурларниң тәқдирини һәл қилишта давамлиқ паалийәт елип бериватқан дуня уйғур қурултийи, уйғур тәшкилатлири вә паалийәтчилиридин чоң үмидләр күтмәктә.

Биз алмута шәһири вә алмута вилайитидики уйғур паалийәтчилирини зиярәт қилип, уларниң бу һәқтики қарашлирини игилидуқ.

Дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики вәкили, талғир наһийәсиниң турғуни азад қурбаноф әпәнди долқун әйса башлиқ дуня уйғур қурултийиниң паалийитини юқири баһалап, мундақ деди: “қурултай наһайити нурғун ишларни қиливатиду. Вәтән дәвасини қилип келиватқан қериндашларниң тәнлиригә саламәтлик тиләймән. 2-Кеңәш йиғиниға маңғиливатимиз. Үмидимиз зор. Уйғурларниң миллий азадлиқ күришиниң қанат йейиватқанлиқидин пайдилинип, бизму өзимизниң вәтән туприқиға болған бир кишилик хизмитимизни атқуруш үчүн маңғиливатимиз. Келәчәктә үмидимиз бар. Һазирқи вәзийәт оңай әмәс. Һәммимиз биргә һәрикәт қилсақ, ишлар чоқум әмәлгә ашиду.”

Азад қурбаноф бу җәһәттә қазақистанлиқ уйғурларниң өзлириниң миллий кимликини сақлап қелиштики вәзипилирини орундашниң биринчи орунда туруш лазимлиқини, бу йөнилиштә көплигән ишларниң қилиниватқанлиқини билдүрди.

Дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики вәкили, уйғур ханим-қизлириниң актипи гүлбанум бақийева ханим бүгүнки күндә уйғур хәлқиниң еғир паҗиәдә қеливатқанлиқини тәкитләп, мундақ деди: “америка башлиқ бәзи ғәрб дөләтлири хитайниң уйғурларға қаратқан бастуруш сияситини‚ирқий қирғинчилиқ‛вә‚инсанийәткә қарши җинайәт‛дәп етирап қиливатсиму, хәлқимизгә қаритилған зулум техила давам қиливатиду. Бизгә тили, дили, дини җәһәттин йеқин мәмликәтләр, хәлқләр, бәзи хәлқара тәшкилатлар сүкүт сақлап ятиду. Мени мушу интайин қаттиқ ойландуриду вә әпсусландуриду. Мени һазир көпрәк хушал қилидиғини долқун әйса рәһбәрликидики дуня уйғур қурултийиниң җәнвәдә уюштурған чоң намайишлири, бирләшкән дөләтләр тәшкилати охшаш хәлқара тәшкилатларға мураҗиәт қилип, уйғурларниң һалини тохтимай йәткүзүши, лагер шаһитлириниң қәһриманларчә хитай зулумини дуняға ашкарилиши. Демәк уйғур хәлқи күрәшни бир минут тохтатмай давам қиливатиду дегән сөз”.

Алмута шәһиридә туридиған уйғур зиялийси гүлпәм зардинова ханим мундақ деди: “һазир тарихий вәтинимиздики қериндашлиримиз зулум болуватқанда бизниң бәзи уйғурлиримизниң бипәрва йүрүши мени қаттиқ ойландуриду. Қазақистанда ана тиллиқ мәктәпләрниң сақлап қелишқа һәммә шараитлар бар. Иккинчи мәсилә, бу миллий дәва мәсилиси. яшаватқан дөләтлиримизниң қанунлириға бойсунған һалда, миллий дәвайимизни давамлаштурушимиз, зулумни ашкарилишимиз керәк”.

Әмгәкчиқазақ наһийәсиниң турғуни, яшлар мәшрипиниң асасини қурғучи бәхитшат мәмәтбақийеф әпәнди һазир уйғурлар алдида нурғун муһим мәсилиләрниң турғанлиқини, шуларниң бири хитайниң уйғурларға қаратқан бастуруш сияситини тез арида тохтитиш икәнликини көрситип, мундақ деди: “йеқинда уйғурларниң җәнвәдә бирләшкән дөләтләр тәшкилати бинаси алдида өткүзгән хәлқаралиқ намайиши, дуня уйғур қурултийи рәиси долқун әйсаниң өз нутқида уйғурларниң тәләплирини оттуриға қоюши һәм бирләшкән дөләтләр тәшкилатидин, болупму кишилик һоқуқ кеңишиниң алий комиссари мешел бачелеттин уйғур елидики барлиқ җаза лагерлирини дәрһал тақашни тәләп қилиши дуняниң башқиму дөләтлири қатарида қазақистанлиқ уйғурларниму қаттиқ хушал қилди һәм техиму илһамландурди, дәп ойлаймән”.

Мәлуматларға қариғанда, бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ кеңишиниң алий комиссари мешел бачелетниң йеқинда уйғур елигә тәкшүрүшкә барған һаләттә униң хитайниң тәтүр тәшвиқат тәсири астиға чүшүп қелиш хәвпи уйғурларда әндишә қозғимақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт