Qazaqistan Uyghurliri korona wirusi yuqumi mezgilide xeyr-saxawet ishlirini dawam qilmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020.07.23
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Chonja-yezisidiki-kheyr-sakhavet-ishliridin-korunush-.jpg Chonja yézisidiki xeyr-saxawet ishliridin körünüsh 2020-yil iyul, almuta.
RFA/Oyghan

Qazaqistanda mushu yilning 16-mart küni korona wirusi késilining tarqilishi munasiwiti bilen pewqul'adde haletning, andin köp waqit ötmeyla karantin tertipining élan qilin'ghanliqi melum. Shu munasiwet bilen ahalilerning öyliride olturush, kochilarda maska taqash, taziliqni saqlash, adem köp yerge toplanmasliq, chong pa'aliyetlerni ötküzmeslik qatarliq bixeterlik chariliri körüldi. Shundaqtimu elning köpligen sheher we yézilirida korona wirusidin zerdab chékiwatqanlargha maddiy yardem körsitish, ozuq-tülük, dora-dermek we bashqimu turmushta lazim bolghan nersiler bilen teminlesh oxshash xeyr-saxawetlik ishliri élip bérilishqa bashlighan idi. Shundin buyan mana töt aydin köp waqit ötken bolsimu, mundaq ishlar hélimu dawam qilmaqta.

Yéqinda ene shundaq xeyr-saxawetlik pa'aliyetliri Uyghurlar zich olturaqlashqan almuta wilayitining emgekchiqazaq we Uyghur nahiyeliridimu élip bérildi.

Shularning biri emgekchiqazaq nahiyesining chélek yézisida atisi tuyuqsiz bala-qazadin orun tutup, yétip qalghan alte baliliq a'ilige memliketning her qaysi jaylirida yashawatqan Uyghur yurt-jama'etchiliki teripidin chong maddiy yardem körsitilgenliki toghriliq xewerler ijtima'iy taratqulardiki asasiy témilarning birige aylan'ghan idi. Biz shu munasiwet bilen almuta wilayitining emgekchiqazaq nahiyesige qarashliq chélek rayonluq Uyghur medeniyet merkizi re'isining orunbasari nurjamal hasanowagha muraji'et qilduq.

Nurjamal hasanowa radiyomiz ziyaritini qobul qilip, mundaq dédi: “Ikki-üch kün mabeynide qazaqistan diyarida yashawatqan barliq köyümchan qérindashlirimiz chélek teweside yashawatqan shéripjan isimlik köp baliliq a'ilige özlirining yardimini körsitip keldi. ‛tama-tama köl bolar‚ dep, bu xelqimizning dana sözining ispati. Shu a'ilige hazirqi zaman'gha layiq öy élip olturimiz.”

Ziyaritimizni qobul qilghan yurt aktiplirining biri moden'gül jumayéwa mundaq dédi: “Apetke uchrighan bir balimiz bar idi. Bala-chaqamni baqimen dep, derextin yiqilip chüshüp, yigirme kün mabeynide aghriqxanida yétip chiqti. Ijarige turidighan öyidin ularni chiqiriwetti. Bir tonushliri ulargha kepe tikip bériptu. Etisi men bardim. Dunya yüzidiki yurtimiz munchilik yardem qilidu dep oylimighanduq. Bir öyge pul yighilip, yene yégüdek pulliri chüshti. Mana chonjidin balilar 106 ming yardem puli bilen kiyim-kéchek élip keptu. U yerdimu ademler yaman késeldin qirilip kétiwatidu, dégen sözlerni anglighanidim. Shuning üchün men ene shu balining raziliqi bilen shu yerde bir balini bolsimu saqlap qélinglar dep, biz u pullarni almiduq.”

Moden'gül jumayéwa buningdin tashqiri yene bezilerning mezkur a'ilini bir qatar mal-waran bilenmu teminligenlikini éytip, yardem qolini sozghanlarning barliqigha chong minnetdarliqini bildürdi.

Biz Uyghur nahiyesining chonja yézisida élip bérilghan xeyr-saxawet herikitini bilish üchün shu yéza turghuni gülbehrem téyipowa bilen alaqileshtuq. U ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: “Iyun éyidin tartip bizning yézidimu qaytidin karantin élan qilindi. Yurtimizda wirusning küchlen'genliki toghriliq shum xewerler kélishke bashlidi. Aghriqlar köp bolghanliqtin nahiye aghriqxanisida kéreklik apparatlarning yétishmeydighanliqini bilgen kamaz mashinilirini yürgüzgüchi merdane yigitlirimizning bir kéchide almuta shehiridin qimmet bahaliq üch apparatni yetkezüp kelgenlikini angliduq. Xelqimizning ‛qattiq nanni teng bölüsheyli‚ dégen dana sözidek chonj xelqi birdinla oyghandi. Yene tört apparat, orun-körpe, kariwatliri bilen teminlendi.”

Gülbehrem téyipowaning éytishiche, chonja yézisining kafé-réstoranliri hemshirilerni tamaq bilen teminlesh, yashlar bolsa shu tamaqlarni jay-jaylargha yetküzüsh ishlirida chong aktipliq körsetken iken. Yurt-jama'etchilikning birliki arqisida chonja aghriqxanisi barliqi bolup 14 kislorod apparati we shundaqla kir'alghu bilenmu teminlen'gen. Bu jehette salmaqliq maddiy yardem körsetkenler öz isimlirini atashtin bash tartqaniken.

Igilishimizche, qazaqistan Uyghurliri Uyghur medeniyitini qollash, her xil milletlerdin bolghan yitim-yésirlargha, mejruh balilargha, köp baliliq a'ililerge maddiy yardem körsitish ishlirini dawamliq yürgüzüp kelmektiken. Buningdin tashqiri, Uyghur jama'iti, teshkilatliri tebi'iy apet yüz bergen jaylarghimu özlirining yardem qolini sozup kéliwatqan iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.