Бир түркүм қазақлар нюйоркта уйғур районидики лагерларға қарши намайиш өткүзди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2019-05-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Бир түркүм қазақ яшлири нюйоркта уйғур районидики лагерларға қарши намайиш өткүзди. 2019-Йили 28-апрел. Нюйорк, америка.
Бир түркүм қазақ яшлири нюйоркта уйғур районидики лагерларға қарши намайиш өткүзди. 2019-Йили 28-апрел. Нюйорк, америка.
Social Media

Иҗтимаий ахбарат васитилиридики учурлардин мәлум болушичә, 28-апрел күни нюйоркта яшаватқан бир түркүм қазақ яшлири дәвр мәйданида хитайға қарши намайиш өткүзүп, хитайдин уйғур районидики йиғивелиш лагерлириға соливелинған қазақ, уйғур вә қирғиз қериндашлирини қоюп беришни тәләп қилған. Намайишчилар йәнә қазақистан һөкмитидин паалийәтчи серикҗан билашоғлини қоюп беришни вә хитайдин қечип чиққан сабиқ лагер оқутқучиси сайрагүл савутбайға вәтәндашлиқ беришни тәләп қилған.

Хитайниң уйғур районидики йиғивелиш лагерлирида харлиниватқан кишиләр арисида сан җәһәттин уйғурдин қалса әң көп болғини қазақлардур. Қазақистандики «ата җурт» тәшкилатиниң илгири сүрүшичә, мәзкур лагерларда йетиватқан қазақларниң сани 500 миңдин, уйғурларниң сани болса 3 милйондин артуқ икән. Бу вәзийәткә қарши гәрчә қазақистан һөкүмити йетәрлик дәриҗидә инкас қайтуралмайватқан болсиму, әмма қазақ тәшкилатлири билән қазақ җамаәтлири һәр вақит сәзгүр позитсийә тутмақтикән. 
Аңлаватқиниңлар нйо-йоркниң дәвр мәйданида өткүзүлгән намайиштин бир парчидур. Намайиш йетәкчилиридин бири ахбарат баянатида нөвәттә лагерларда 500 миңдин артуқ қазақ, 3 милйондин артуқ уйғур вә 50 миңдин артуқ қирғиз қериндашлириниң қанунсиз тутқунда икәнликини баян қилип, хитай тәрәпниң бу тутқунларни шәртсиз вә дәрһал қоюп беришини тәләп қилған. Намайишта лагердикиләрниң миллий вә диний кимликлири сәвәблик тутқун қилинғанлиқи вә уларниң бу кимликтин ваз кечишкә зорлиниватқанлиқи, җүмлидин чошқа гөши йейишкә мәҗбурлиниватқанлиқи паш қилинған шундақла бу қилмишни пиланлиқ вә системилиқ елип бериватқан хитай һакимийити алдамчилиқ вә террорлуқ билән әйибләнгән.

Нөвәттә вашингтонда яшаватқан, илгири «шинҗаң гезити» ниң қазақ бөлүмидә хизмәт қилған сабиқ мухбир җүрәт низамидин бу намайиш вә уйғур районидики қазақларниң әһвали һәққидә өз тәсиратини баян қилди. Җүрәт низамидинниң баян қилишичә, уйғур районида йәрлик милләтчиликкә қарши һәрикәттин башлап, нөвәттики лагер җазасиға қәдәр барлиқ сиясий һәрикәтләрдә уйғурлар билән бирликтә қазақларму зәрбә нишани болуп кәлгән. 
Бу қетимқи намайишта хәлқара җамаәтниң лагерлар мәсилисигә арилишиши тәләп қилиниш билән бирликтә қазақ һөкүмитигә қаритаму тәләп оттуриға қоюлған. Намайишчилар намайишта баштин-ахир қазақ паалийәтчи серикҗан билашоғлиниң қоюп берилиши вә хитайдин қечип чиққан сабиқ лагер оқутқучиси сайрагүл савутбайға вәтәндашлиқ берилишини тәләп қилған. Серикҗанниң нутуқлирини йотубтин изчил аңлап келиватқанлиқини баян қилған җүрәт низамидин намайишчиларниң серикҗан вә сайрагүл һәққидики йүксәк баһасиниң һәқ вә орунлуқ икәнликини тилға алди. 

Намайишчилар сайрагүл савутбайниң хитайниң лагерида хизмәт қилишни рәт қилған вә чеградин қечип чиққандин башқа қазақистанда лагерлар һәққидә көп қетим гуваһлиқ бәргәнликини тилға елип, әгәр у хитайға қайтурулса, униң өлүм хәвпигә дуч келидиғанлиқини әскәрткән. 

Җүрәт низамидин йиғивелиш лагерлириға қазақларниңму көп санда солинишиниң сәвәблири үстидә тохтилип, қазақлардики диний ойғиниш, турмуштики әнәничилик вә миллий өмлүкниң хитайни әндишигә салғанлиқини, шуңа хитайниң уйғурлар билән охшашла қазақларниму дөләт дүшмини дәп бекиткәнлики вә зәрбә бериватқанлиқини илгири сүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт