Қирғизистан уйғурлири қурбан һейтта сахавәтлик ишларни қилди

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2020-08-05
Share
qirghizistan-qurban-heyt-saxawet.jpg Зумрәт абдурәһимова(солдин иккинчиси ) қатарлиқ пидаийлар дохтурларға ярдәм йәткүзмәктә. 2020-Йили 31-июл, қирғизистан.
RFA/Féruze

Мәлум болушичә хитайниң вухән шәһиридин биринчи қетим байқалған корона вирус кесили пүтүн дуняға тарқилип, йәршари бойичә иқтисадий, иҗтимаий, диний вә инсаний зиянларни кәлтүрүп чиқарди. Мусулман хәлқлири өзлириниң әң муқәддәс байрамлирини тәбрикләш вә бәзи диний вәзипилирини атқуруштинму мәһрум қелишти.

31-Июл күни қирғизистан уйғурлири бу дөләттә яшаватқан мусулман хәлқләр билән бирликтә улуғ қурбан һейт байримини қарши алди. Корона вируси кесилиниң ямрап кетиши билән һейт намизини мәсчитләрдә оқушқа чәклимә қоюлған болуп, улар өз өйлиридә диний вәзипилирини атқуруп миллий өрп-адәтлирини сақлап қелишиға тиришмақта. Радийомиз зияритини қобул қилған қирғизистан уйғурлири "иттипақ" җәмийитиниң аяллар кеңишиниң рәиси турсунай ислам ханим уйғурларниң корона вируси кесили түпәйлидин бир-бирини бағриға бесип тәбриклийәлмәйдиған болсиму, улар өз аилә ичидә миллий адәтлирини һөрмәт қилип, мәрһумларни әсләп, яш өсмүрләрни милләтпәрвәрлик роһида тәрбийәләватқанлиқини тәкитлиди.

Қирғизистан уйғурлири "иттипақ" җәмийити көп йиллардин буян моһтаҗ болған аилиләргә қурбанлиқ тарқитиш вә сәдиқә бериш ишлирини давамлаштурмақта. Бу йили корона вируси кесилиниң ямрап кетип карантин һаләт йүргүзүлгән болсиму, қирғизистан уйғурлири сахавәт ишлирини тохтатмай давамлаштурмақта. Игилинишичә қирғизистан уйғурлириға чәтәлләрдики мусулман җамаәтлиридин бирқисим қурбанлиқлар әвәтилгәникән. Ислам қануни бойичә әвәтилгән бу ианиләргә қой елинип қурбанлиқ қилинип чуй вә башқа вилайәтләрдики йеза-қишлақлардики моһтаҗ вә кесәл болғанларға тарқитилди.

Бу йилниң март ейидин тартип, корона вирусидин мудапиәлиниш үчүн қирғизистан пайтәхти бишкәк шәһиридә җиддий һаләт, башқа вилайәтләрдә карантин түзүми йолға қоюлуп, көп кишиләр күндилик киримидин айрилип, иқтисадий һаяти наһайити еғирлашти, моһтаҗ аилиләрниң сани көпәйди. Дуня уйғур қурултийиниң қирғизистандики вакаләтчиси розимуһәммәт абдулбақи, зияритимизни қобул қилип, қурбанлиқлар дуня уйғур қурултийи, германийәдики түрк қериндашлар тәшкилати, шундақла түркийәдики "маарип" тәшкилати тәрипидин әвәтилгәнлики, буларниң һәммисиниң "иттипақ" җәмийитиниң башчилиқида тарқитилғанлиқини тәкитлиди.

Қирғизистанниң җәнубидики ош, җалал-абад вилайәтлиридә қурбанлиқ гөшләрни "иттипақ" җәмийитиниң шөбилири тарқитишти. Улар моһтаҗ аилиләрдин сирт, йәнә дохтурларға вә корона вирусиға қарши туруш шипаханилиридики пидакарларға тарқитишти. Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған җалал-абад вилайитидики "иттипақ" җәмийитиниң шөбә рәиси әлишир насирахуноф явропадики уйғур қериндашлири әвәткән қурбанлиқ һәдийәлирини милләт айримастин моһтаҗ аилиләргә тарқитип бәргәнликини билдүрди.

Қирғизистандики 40 уйғур аилисигә йәнә һиндонезийәдики AST хәйри-сахавәт тәшкилати қурбанлиқ тарқатти. Радио зияритимизни қобул қилған AST хәйри-сахавәт тәшкилатниң хадими кемас софян әпәнди "глобал қурбан" йәни "хәлқара қурбан" лайиһәсиниң ичидә бәш йилдин буян дунядики 30 дин ошуқ дөләткә қурбанлиқ тарқитип келиватқанлиқини ейтип, мундақ деди. : "биз AST фонди, хәйри-сахавәт тәшкилати болуш сүпитимиз билән һәр йили асия, явропа вә африқадики 30 дин ошуқ дөләтләргә қурбанлиқ тарқитип келиватимиз. Бу йили биз түркий дөләтләргә қурбанлиқ әвәттуқ, уларниң ичидә түркийә вә қирғизистандики уйғурлар бар. Бу программимизни бәк муһим дәп көримиз, чүнки қурбанлиқ тарқитиш ислам динидики бир ваҗиптур. Биринчидин биз зулум ASTидики хәлқләргә ярдәм беримиз, мәсилән уйғурлар, сүрийәдикиләр вә рохинга мусулманлири, шундақла әң моһтаҗ болған дөләтләргә, мәсилән африқадики ефийопийә, уганда, сомали вә башқиларға қурбанлиқ әвәтишкә тиришиватимиз".

Рәсмий мәлуматларға асасланғанда қирғизистанда 60 миңға йеқин уйғур аһалиси яшайду. Әмәлийәттә болса уйғурлар өзлириниң санини бир һәссә көп дәйду. Уларниң көп қисмини 1960-йилларда уйғур дияридин көчүп кәлгәнләр вә уларниң әвладлири. Йәнә бир муһим қисмини қирғизистан җәнубидики җалал-абад вә ош вилайәтлиридики уйғурлар тәшкил қилиду, уйғурлар йәнә иссиқ көл вилайитидики қарақол шәһиридиму аз әмәс. Қирғизистандики уйғурлар өз мәдәнийәт-сәнитини сақлап қелишқа вә һәр хил мурасимлар арқилиқ миллий роһини күчәйтишкә тиришмақта.

Радиомиз зияритини қобул қилған "иттипақ" җәмийитиниң рәиси әсқәр қасими қирғизистан уйғурлириға қурбанлиқ һәдийәлирини әвәткән чәтәлләрдики мусулман җамаәтлири вә уйғур паалийәтчилиригә рәһмәт ейтти.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт