Қирғизистан уйғурлири 2022-йиллиқ норуз байримини дағдуғилиқ күтивалди

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2022-03-21
Share
qirghizistan-uyghur-noruz-polo-2017-2.jpg Йимәк-ичмәкләр
Photo: RFA

Норуз байрими оттура асия хәлқлириниң, шу җүмлидин уйғур хәлқиниң әнәнивий миллий байримидур.

Норуз байрими узақ тарихтин буян уйғурларни өз ичигә алған оттура асиядики түркий хәлқләрниң йеңи йил, йәни баһарни күтивелиш; тәбиәт вә һаятлиқни сөйүш; бирлик, иттипақлиқ һәм уюшқақлиқни намаян қилиш; шундақла миллий мәдәнийәт роһини гәвдиләндүрүш қатарлиқ мәзмунларни асас қилған байрамдур.

Бу йиллиқ норуз байрими мунасивити билән пүтүн қирғизистанниң шәһәр вә йезилирида тәнтәнилик қутлаш мурасимлири болуп өтти. Шу қатарда қирғизистандики уйғур җамаитиму өзлири яшайдиған шәһәрләрдә, йеза-кәнтләрдә вә мәһәллиләрдә башқа милләтләр билән бирликтә тәнтәнилик норуз паалийити өткүзүп, өзлириниң миллий мәдәнийитини вә өрпи-адәтлирини намаян қилди.

Қирғизистан пайтәхти бишкәктики мәдәнийәт министирлиқиниң идарисидә қирғизистан хәлқи ассамбилейәси норуз байримиға беғишланған тәнтәнилик мурасим өткүзди. Мәзкур мурасим давамида қирғизистан уйғурлириниң “иттипақ” җәмийити мәхсус миллий буюмлар көргәзмиси уюштурди, уйғур яшлири нахша вә миллий уссулларни орундиди. Радийомиз зияритимизни қобул қилған “иттипақ” җәмийитиниң рәиси әсқәр қасими алди билән дуняниң һәр қайси җайлардики уйғурларниң норуз байримини тәбриклиди, андин қирғизистан уйғурлириниң мәмликәттики башқа милләтләр билән бирликтә бу йиллиқ норуз байримини тәнтәнилик күтивалғанлиқини баян қилип өтти.

Бу йиллиқ норуз паалийәтлири йәнә қирғизистанниң йәттә вилайитидики һәрқайсий шәһәр вә йезилардиму өткүзүлди. Кишиләр һаваниң өзгиришчан болуши вә соғуқлуқиға қаримай норуз паалийәтлиригә қатнашти. Шу мурасимлирида уйғур җамаәтчиликиму өзлириниң актип ролини җари қилдуруп, өз хәлқиниң мәдәнийәт байлиқини, есил таамлирини һәм мәһмандостлуқини намаян қилишти.

Дәрвәқә, норуз байримида аялларниң роли һәқиқәтәнму зор болди. Радийомиз зияритини қобул қилған қирғизистан уйғурлири “иттипақ” җәмийити аяллар кеңишиниң рәиси турсунай ислам ханим, қирғизистан уйғурлириниң өз кимлики вә миллий әнәнилирини сақлап қелишиға тиришиватқанлиқини, уйғур җамаитиниң һәр йили норуз байримини өзлириниң миллий мәдәнийити, өрп-адити вә миллий роһини намаян қилидиған бир байрам дәп қарап келиватқанлиқини билдүрди.

Пайтәхт бишкәктин қалса, уйғур җамаити актип қатнашқан әң чоң норуз паалийәтлири беловодский, комсомол, кәң булун йезилирида вә қара балта шәһиридә уйюштурулди. Мәзкур җайлардикидики уйғур җамаәтчилики йеза һөкүмити билән бирликтә көргәзмиләр уюштуруп, миллий музика вә уссуллирини орундап өтти. Ахирида норуз паалийитигә қатнашқан меһманларни поло ашқа тәклип қилди. Беловодский йезисида уюштурулған тәнтәнилик норуз мурасимға қатнашқан “иттипақ” җәмийитиниң муавин рәиси әкбәрҗан баудуноф зияритимизни қобул қилип, мәзкур паалийәтниң наһайити дағдуғилиқ өткүзүлгәнликини, бу мурасимда беловодский мәһәллисиниң йеңи йигит беши сайлап чиқилғанлиқини билдүрди.

Қирғизистан оттура асиядики җумһурийәтләр ичидә қазақистандин қалсила уйғурлар нисбәтән көпрәк яшайдиған дөләттур. Дөләт нопус истатискисиға асасланғанда, һазир қирғизистанда 60 миң әтрапида уйғур аһалиси яшимақта. Әмәлийттә уйғурлар өзлириниң қирғизистандики нопусиниң буниңдин икки һәссә көп икәнликини илгири сүрүшмәктә. 20-Әсирниң 30-йиллирида сталинниң сабиқ советләр иттипақида йүргүзгән бастуруш сиясити түпәйлидин оттура асия җумһурийәтлиридики көплигән уйғурлар өзлирини “өзбәк” яки “қирғиз” дәп тизимлитишқа мәҗбур болған. 1991-Йили сабиқ советләр иттипақи йимирилип, оттура асия дөләтлири мустәқил болғандин кейин, қирғизистандики уйғурлар өз кимлики, мәдәнийити, тили вә өрп-адәтлирини сақлап қелиш үчүн тиришчанлиқ көрситип кәлмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт