Qirghizistan Uyghurliri 2022-yilliq noruz bayrimini daghdughiliq kütiwaldi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2022-03-21
Share
qirghizistan-uyghur-noruz-polo-2017-2.jpg Yimek-ichmekler
Photo: RFA

Noruz bayrimi ottura asiya xelqlirining, shu jümlidin Uyghur xelqining en'eniwiy milliy bayrimidur.

Noruz bayrimi uzaq tarixtin buyan Uyghurlarni öz ichige alghan ottura asiyadiki türkiy xelqlerning yéngi yil, yeni baharni kütiwélish؛ tebi'et we hayatliqni söyüsh؛ birlik, ittipaqliq hem uyushqaqliqni namayan qilish؛ shundaqla milliy medeniyet rohini gewdilendürüsh qatarliq mezmunlarni asas qilghan bayramdur.

Bu yilliq noruz bayrimi munasiwiti bilen pütün qirghizistanning sheher we yézilirida tentenilik qutlash murasimliri bolup ötti. Shu qatarda qirghizistandiki Uyghur jama'itimu özliri yashaydighan sheherlerde, yéza-kentlerde we mehellilerde bashqa milletler bilen birlikte tentenilik noruz pa'aliyiti ötküzüp, özlirining milliy medeniyitini we örpi-adetlirini namayan qildi.

Qirghizistan paytexti bishkektiki medeniyet ministirliqining idariside qirghizistan xelqi assambiléyesi noruz bayrimigha béghishlan'ghan tentenilik murasim ötküzdi. Mezkur murasim dawamida qirghizistan Uyghurlirining “Ittipaq” jem'iyiti mexsus milliy buyumlar körgezmisi uyushturdi, Uyghur yashliri naxsha we milliy ussullarni orundidi. Radiyomiz ziyaritimizni qobul qilghan “Ittipaq” jem'iyitining re'isi esqer qasimi aldi bilen dunyaning her qaysi jaylardiki Uyghurlarning noruz bayrimini tebriklidi, andin qirghizistan Uyghurlirining memlikettiki bashqa milletler bilen birlikte bu yilliq noruz bayrimini tentenilik kütiwalghanliqini bayan qilip ötti.

Bu yilliq noruz pa'aliyetliri yene qirghizistanning yette wilayitidiki herqaysiy sheher we yézilardimu ötküzüldi. Kishiler hawaning özgirishchan bolushi we soghuqluqigha qarimay noruz pa'aliyetlirige qatnashti. Shu murasimlirida Uyghur jama'etchilikimu özlirining aktip rolini jari qildurup, öz xelqining medeniyet bayliqini, ésil ta'amlirini hem mehmandostluqini namayan qilishti.

Derweqe, noruz bayrimida ayallarning roli heqiqetenmu zor boldi. Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan qirghizistan Uyghurliri “Ittipaq” jem'iyiti ayallar kéngishining re'isi tursun'ay islam xanim, qirghizistan Uyghurlirining öz kimliki we milliy en'enilirini saqlap qélishigha tirishiwatqanliqini, Uyghur jama'itining her yili noruz bayrimini özlirining milliy medeniyiti, örp-aditi we milliy rohini namayan qilidighan bir bayram dep qarap kéliwatqanliqini bildürdi.

Paytext bishkektin qalsa, Uyghur jama'iti aktip qatnashqan eng chong noruz pa'aliyetliri bélowodskiy, komsomol, keng bulun yézilirida we qara balta shehiride uyyushturuldi. Mezkur jaylardikidiki Uyghur jama'etchiliki yéza hökümiti bilen birlikte körgezmiler uyushturup, milliy muzika we ussullirini orundap ötti. Axirida noruz pa'aliyitige qatnashqan méhmanlarni polo ashqa teklip qildi. Bélowodskiy yézisida uyushturulghan tentenilik noruz murasimgha qatnashqan “Ittipaq” jem'iyitining mu'awin re'isi ekberjan ba'udunof ziyaritimizni qobul qilip, mezkur pa'aliyetning nahayiti daghdughiliq ötküzülgenlikini, bu murasimda bélowodskiy mehellisining yéngi yigit béshi saylap chiqilghanliqini bildürdi.

Qirghizistan ottura asiyadiki jumhuriyetler ichide qazaqistandin qalsila Uyghurlar nisbeten köprek yashaydighan dölettur. Dölet nopus istatiskisigha asaslan'ghanda, hazir qirghizistanda 60 ming etrapida Uyghur ahalisi yashimaqta. Emeliytte Uyghurlar özlirining qirghizistandiki nopusining buningdin ikki hesse köp ikenlikini ilgiri sürüshmekte. 20-Esirning 30-yillirida stalinning sabiq sowétler ittipaqida yürgüzgen basturush siyasiti tüpeylidin ottura asiya jumhuriyetliridiki köpligen Uyghurlar özlirini “Özbek” yaki “Qirghiz” dep tizimlitishqa mejbur bolghan. 1991-Yili sabiq sowétler ittipaqi yimirilip, ottura asiya döletliri musteqil bolghandin kéyin, qirghizistandiki Uyghurlar öz kimliki, medeniyiti, tili we örp-adetlirini saqlap qélish üchün tirishchanliq körsitip kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet