Қирғизистандики уссул топлири уйғур миллий уссуллириға қизиқмақта

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2022.08.04
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Қирғизистандики уссул топлири уйғур миллий уссуллириға қизиқмақта Бишкәктики уйғур миллий уссули бойичә уссул маһарити дәрсиниң оқуғучилири мәшиқ үстидә. 2022-Йили 3-авғуст, қирғизистан.
RFA/Féruze

Бүгүнки күнләрдә уйғур миллий уссуллириниң назуклуқи вә нәпислики қирғизистандики уссул мәстанилириниң қәлбигә ләрзигә салмақта. Уйғур уссуллириға болған қизиқиш вә уни өгиниш қизғинлиқи ашмақта. 3-Авғуст бишкәктә өткүзүлгән уйғур миллий уссули бойичә уссул маһарити дәрси буниң ярқин бир ипадисидур.

Қазақистанда даңқи чиққан “долан” уйғур миллий уссул академийәсиниң бәдиий рәһбири бәхтияр имран қирғизистанға дәвәт қилинип бир топ уссулчиларға уссул маһарити дәрси бәрди. У, уссул дәрслири җәриянида уйғур уссулиниң келип чиқиш тарихи вә мәдәнийәт қиммити һәққидиму сөзлиди. Мәзкур дәрсләргә пәқәт уссулчиларла әмәс, бәлки уйғур миллий уссуллириға қизиққан башқа милләт йигит-қизлириму қатнашти.

Уссул маһаритини өгиниш дәрси қирғизистандики “тумарис” уссул топиниң бәдиий рәһбири юлия мухамедалиеваниң тәшәббусида уюштурулди. Радийомиз зияритини қобул қилған юлия ханим башқа милләтниң мәдәнийитини тонуп, уни раваҗландурушқа һәссә қошуш мени бәхтлик қилиду деди. У, мундақ деди: “бир әсир оқусаңму аз дегәндәк, мәнму бәхтиярни дияримизға дәвәт қилип маһирлиқ дәрси уюштурсақ бәк яхши болатти дәп ойлидим. Бәхтияр мениң кәсипдишим, у алмутада даңлиқ ‛долан‚ ансамбилиниң рәһбири, мәнму ‛тумарис‚ ансамбилиниң тәрәққий қилишини арзу қилип бәхтиярни бишкәккә дәвәт қилдим. Биз бири-биримиз билән һәр даим һәмкарлишип туримиз. Мәлумки корона вируси вабаси түпәйлидин, маһаритимизни йүксәлдүрүшкә пурсәт болмиған, биз онлайин дәрслири өткүздуқ. Билишиңиз керәк, онлайин дәрслири нәтиҗилик әмәс, сиз устазиңизни қешиңизда көрүп, авазини аңлап, һәр бир муқамниң тарихини билип турсиңиз қандақ яхши дәрс болиду-һә? шу дәрсләрниң нәтиҗисидә, әлвәттә бизниң маһаритимиз өсиду. Бу пәқәт маһарәт тәрәққияти әмәс, бәлки йәнә техиму муһим болған мәниви тәрәққият”.

Бишкәктики уйғур миллий уссули бойичә уссул маһарити дәрсиниң оқуғучилири мәшиқ үстидә. 2022-Йили 3-авғуст, қирғизистан.

Уйғур миллий уссули дәрслири әтигәндин кәчкичә бир күн давам қилди. Паалийәт бишкәк шәһиридики “мария” уссул мәркизидә уюштурулди. Радийомиз зияритини қобул қилған “долан” уйғур миллий уссулиниң бәдиий рәһбири бәхтияр имран өзиниң қирғизистанда уйғур миллий уссули бойичә үчинчи қетим дәрс бериватқанлиқини ейтип, асасий мәқситиниң уйғур миллий уссулиниң тарихи вә қиммитини билдүрүш икәнликини тәкитлиди.

Зияритимиз давамида бәхтияр әпәнди, уйғур миллий уссуллири той-төкүнләрдә омумлашқан болсиму, лекин башқа милләтләрдики адәтләрниң бу уссулларға киргүзүлгәнликидин әндишилиниватқанлиқини билдүрди.

Қирғизистан уйғурлири өз мәдәнийитини вә миллий өрп-адәтлирини сақлап қелиш йолида тиришчанлиқ көрситип 2013-йили бир топ яш сәнәткарларни үрүмчи шәһиригә бир йиллиқ курсқа әвәткән. Шу курслар қирғизистан уйғурлири “иттипақ” җәмийитиниң тәшәббусида уюштурулған. Шу курс нәтиҗисидә “юлтуз” миллий ансамбили қурулған. Мәзкур ансамбилиниң тәркибидә һәм нахша-саз һәм уссул маһирлири болған, лекин йилларниң өтүши билән “юлтуз” ансамбили тарқап кетип, униң тәркибидики сәнәткарларниң бәзилири шәхсий нахшичи болуп кәтти. Йәнә бәзилири йеңи уссул топлирини қурди. 2018 Йили қирғизистан уйғурлири вә қазақистандики уйғур тиятири билән һәмкарлиқ келишими түзди. Әпсуски мәзкур келишимдә тәкитләнгән мәдәнийәт-сәнәткә аит мәсилиләр әмәлгә ашурулмай қалди. Қирғизистандики уссул топлири арисида уйғур миллий уссули ядролуқ түр болсиму, лекин маһарәт өстүридиған пурсәтләр аз иди.

Қирғизистан уйғурлири өзлириниң миллий мәдәнийити, җүмлидин миллий нахша-музика, уссул сәнитини сақлап қелиш вә тәрәққий қилдурушқа әһмийәт берип кәлди. Уйғур пәрзәнтлири ичидә миллий чалғуларни чалидиған вә уйғур уссуллирини өгинидиғанларниң саниму изчил көпәймәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.