Qirghizistan Uyghurliri korona wirusigha qarshi turush üchün saxawetlik ishlarni élip barmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2020-03-31
Share
Qaynar-shirkiti-saqchilargha-tamaq-tarqatmaqta.jpg Qirghizistanda tonulghan "Qaynar guruppisi" namliq tamaq étish shirkiti saqchilargha tamaq tarqatmaqta. 2020-Yili mart, qirghizistan.
RFA/Féruze

Korona wirusi merkiziy asiya ellirige, shu jümlidin qirghizistan'ghimu yétip keldi. Ammiwi axbarat agéntliqliridin melum bolushiche, shundaqla dangliq sehiye mutexessislirining söhbetlirige asaslan'ghanda, bu késel yashan'ghanlar üchün alahide xeterlik ikenliki bildürülgen. Qirghizistan Uyghurliri bu késelge qarshi turush üchün tirishchanliqlarni körsetmekte.

Bishkek shehirining etrapidiki Uyghurlar zich olturaqlashqan "Lébédinowka" yézisida pa'aliyet qiliwatqan Uyghur yashliridin ilshat qasimof we alimjan turdiyéflarning bashchiliqidiki meshrep ehli "Yardem-sediqe" guruppisi qurup, mohtaj a'ililerge, shundaqla yashan'ghan yalghuz kishilerge lazimliq yémek-ichmek we dorilarni yetküzmekte. "Yardem-sediqe" guruppisining asasiy meqsiti hazirqi jiddiy halet mezgilide, yashan'ghanlarni asrash we turmushta mohtaj bolghanlargha yardem körsitishtin ibarettur. Radi'o ziyaritimizni qobul qilghan ilshat qasimof bu qiyin peytte özlirining bashqilargha yardem qilalighanliqidin razi bolghanliqini bildürdi. U mundaq dédi "Biz lébédinowka yézisida turimiz, bizning meshripimizde 20-22 yashliq 11 yigit bar. Biz bir-birimiz bilen söhbetliship, xeyri-saxawetlik ishlarni élip barayli dep kélishtuq, chünki hazir yalghuz yashan'ghanlar jiq, shundaqla jiddiy halet yolgha qoyulghandin kéyin, nurghun kishiler öz ishliridin we kündilik kirimliridin ayrilip, bezilirining shunchilik qiyin halette ikenlikini körduq. Heqiqeten biz ulargha azraq bolsimu yardem qilalisaq bek xushalmiz. Yardem-sediqe teklipimizge lébédinowkadiki Uyghur akilirimiz we hedilirimizmu yardem bériwatidu, biz qoshna yézilardiki meshrep ehlinimu bu saxawetlik ishlargha teklip qilimiz."

"Yardem-sediqe" guruppisi "Nowopokrowka", "Wostok", "Kök yar", "Malawodniy", "Kirgshélk", "Aq örge" we bashka yézilardiki yashan'ghanlar we turmushta mohtaj bolghanlargha lazimliq buyumlarni yetküzdi. Buningdin tashqiri ular yene méyiplerge, yétimler öyige polu we tatliqlarni teyyarlap apirip, yétim balilarni xushal qilishti. Hazirghiche saxawetchiler 150-tin oshuq a'ililerge yardem bérip, yene 150 kishilik yardimini teyyarlap, aldimizdiki eng qisqa muddette ulargha yetküzüp bermekchiken.

Melumki qirghizistan tereqqiy qilghan döletlerdin emes, qirghizistan hökümiti bu wirusning yamrap kétishidin nahayiti endishe qildi. Korona wirusining aldini élish üchün bu késel bilen yuqumlan'ghan kishilerning sani 14 yetkendila qirghizistan jumhuriyitining bashchisi soronbay jéyénbékofning élan qilishi bilen bishkek shehiri we qirghizistanning jenubidiki osh, jalal-abad wilayetliride jiddiy halet yürgüzüldi. Jiddiy halet 22-mart künidin tartip 22-aprél künigiche bir ay dawamlashmaqchi. Bu bir ay ichide ammiwi qatnash cheklinip, kishilerge öyliride turush tewsiye qilin'ghan. Bishkek shehiridin chiqish éghizlirida saqchi postliri orunlashturulghan.

Qirghizistanda tonulghan "Qaynar guruppisi" namliq tamaq étish shirkiti, 22-mart künidin tartip sehiye xadimlirini we tosuqluq post orunlirida xizmitini ötewatqan esker we saqchilarni issiq tamaqlar bilen bikargha teminlimekte. Radi'o ziyaritimizni qobul qilghan "Qaynar guruppisi" shirkitining bash diréktori zulpiye hesenowa xanim, bikargha tamaq tarqitish pa'aliyitini öz shirkitining assol moldokmatowaning "Méhriban" fondi bilen birlikte jiddiy halet mudditi axirlashqan'ghiche dawamlashturidighanliqini éytti.

Melum bolushiche "Qaynar guruppisi" shirkiti her xil saxawetlik pa'aliyetlerge qatniship kelmekte. Ular her yili ramzan éyining iptar pa'aliyetliri we roza héytning bayramliq saxawet pa'aliyetlirini uyushturup kelmekte. Ular yene qirghizistandiki musulmanlar fondi uyushturghan her xil saxawet ishlirighimu hemkarliq körsetmekte.

Jiddiy halet yolgha qoyulghandin kéyin doxtur we séstralarning öz doxturxanilirigha yétip bérishi bek qiyin bolup qalghanidi. 23-Mart künidin tartip qirghizistan yashliri derhal sehiye xadimlirini toshush üchün pida'iylar guruppisini qurghan. Ular yol jedwili tüzüp, öz mehellisidiki doxtur we séstralarni doxturxanilargha nöwet bilen bikarliq toshimaqta. Bu pida'iylar guruppisigha Uyghur yigitlermu aktipliq bilen qatniship bishkek shehiri we sokuluq nahiyesidiki yézilarda korona wirusigha qarshi turushqa öz töhpiliri qoshup kelmekte.

Qirghizistanda 18-mart tunji qétim korona wirusi bayqalghanidi, yuqumlan'ghanlar jalal-abad wilayitidiki suzaq we no'oken nahiyelirining 3 neper ahalisi idi. Qirghizistanning sehiye ministirliqining bildürüshiche 30-mart künigiche qirghizistanda yuqumlan'ghan kishilerning sani 84 yétip, 1 kishi saqayghan.

Resmiy melumatlargha qarighanda, qirghizistanda 60 minggha yéqin Uyghur ahalisi yashaydu. Bu Uyghurlar asasliqi bishkek shehiri we uning etrapidiki yéza-qishlaqlargha tarqalghan. Burundinla bu jumhuriyetlerde bar Uyghurlardin bashqa, ularning xéli köp qismini 1950-1960-yillarda Uyghur diyaridin köchüp kelgenler we ularning perzentliri teshkil qilghan bolup, ular özlirini qirghizistanning teng hoquqluq puqraliri dep qaraydu. Qirghizistan Uyghurlirimu korona wirusidin mudapi'elinish üchün türlük chare-tedbirlerni qollanmaqta.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet