Руһи чәнәт: «җаза лагерлири тоғрисидики қисқа филимимни 2 милйон киши көрди»

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2019-11-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Тонулған һөҗҗәтлик филим ишләп тарқатқучи руһи чәнәт әпәнди(оңда) вә уйғур академийәси башқуруш һәйәти әзаси мәмәт ели әпәнди. 2019-Йили 25-ноябир, түркийә.
Тонулған һөҗҗәтлик филим ишләп тарқатқучи руһи чәнәт әпәнди(оңда) вә уйғур академийәси башқуруш һәйәти әзаси мәмәт ели әпәнди. 2019-Йили 25-ноябир, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдә тонулған һөҗҗәтлик филим ишләп тарқатқучи руһи чәнәт тарқатқан «3 милйон уйғурға һазир ирқий қирғинчилиқ елип бериливатиду лекин һечким авазини чиқармайватиду» мавзулуқ 17 минутлуқ һөҗҗәтлик филимни көргән кишиләрниң сани 2 милйонға йәткән. У, зияритимизни қобул қилип, өзиниң миллитиниң түрк икәнликини, уйғурларниңму түркий хәлқ икәнликини, уйғурларниң авази болуш үчүн бу филимни ишлигәнликини, бир һәптә ичидә 2 милйон әтрапида кишиниң көргәнликини баян қилди.

Бүгүн, 25-ноябир күни америкадики уйғур һәрикити тәшкилатиниң түркийә вәкили, уйғур академийәси башқуруш һәйәти әзаси мәмәт ели башчилиқидики һәйәт руһи чәнәтниң ишханисиға берип, уйғур допписи кийдүрүп, хатирә буюми тәқдим қилип, уйғурлар намидин рәһмитини билдүргән. Биз зиярәт ахирлашқандин кейинла мәмәт ели әпәнди, руһи чәнәт әпәнди вә уйғур һәрикити тәшкилати әзаси гүлмирә қасим ханим билән телефон сөһбити елип бардуқ.

Руһи чәнәт әпәнди җаза лагерлири тоғрисида 17 минутлуқ һөҗҗәтлик филимни ишләштики мәқсити һәққидә тохтилип мундақ деди: «мән түрк дунясиниң бир нәпири. Уйғурлар түрк, мәнму түрк. Мән уйғур қериндашлирим тартқан азабини аңлаттим. Уйғур қериндашлиримниң авази болай дедим. Әтрапимдики кишиләрниң бу һәқтә мәлумат игиси әмәсликини көргәндин кейин бу һөҗҗәтлик филимни ишләп тарқаттим».

Сизчә уйғур мәсилисиниң түркийәдә яхши билинмәсликидики сәвәб немә? дегән соалимизға руһи чәнәт әпәнди мундақ җаваб бәрди: «шәрқий түркистан мәсилисиниң түркийәдә яхши билинмәсликидики сәвәб, кишиләрниң тарихимизни яхши билмәсликидин болса керәк. Чүнки уйғурлар әң қәдимий түрк қовимидур. 20-Әсирдә икки қетим мустәқиллиқини елан қилди. Лекин хитайлар тәрипидин қайта бесивелинди. Биз уйғурларниң тарихини билмәй туруп бүгүнки вәзийитини биләлмәймиз. Йәнә бир сәвәби кишиләрдә бу һәқтә издиниш йоқ. Әмма һазир бу һәқтә илгириләш бар, бундин кейин шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлидиған кишиләрниң сани күнсайин көпийиду дәп ойлаймән».

«3 Милйон уйғурға һазир хитай ирқий қирғинчилиқ елип бериливатиду, лекин һечким авазини чиқармайватиду» мавзулуқ 17 минутлуқ һөҗҗәтлик филимни көргән кишиләрниң сани бир һәптә ичидә 2 милйонға йетәй дәп қалған. Руһи чәнәл әпәнди өзиму ойлап бақмиған шәкилдә көп кишиниң бу филимни көргәнликини баян қилип мундақ деди: «бу филимни икки милйонға йеқин адәм көрди. Инстеграмдиму әң көп киши һәмбәһирләнгән филим болди. Мениң диққитимни тартқан нәрсә буни көргән 50 миң әтрапида киши өз көз қаришини язған. Нормал ютубқа қоюлған филимларға 3 миңдин 5 миңғичә адәм көз қаришини язиду. Бу филимни биринчи рәткә чиқириш үчүн көп санда киши һәмбеһирлиди».

17 Минутлуқ филимда чәтәллик мухбирлар уйғур дияридин тартип чиққан лагер тоғрисидики көрүнүшләрдин үзүндиләр қоюлғандин сирт, лагерда йетип чиққан гүлбаһар җелилова ханим вә исмини ашкарилашни халимайдиған бәзи уйғурлар биләнму сөһбәт елип барған. Тонулған ютуб саһиби руһи чәнәт әпәнди буниңдин шәрқий түркистан мәсилисигә қизиқидиған, уйғурларға ярдәм қилидиған кишиләрниң қанчилик көп икәнликини чүшинип йәткәнликини баян қилип мундақ деди: «кишиләрниң бу һәқтә язған баянлирини оқусиңиз кишиләрниң шәрқий түркистан мәсилисигә қанчилик қизиқидиғанлиқини, һәммә кишиниң уйғурларға ярдәм қилишни халайдиғанлиқини көрүвалалайсиз. Мени бәкла хушал қилған нәрсә кишиләрниң уйғур мәсилисигә болған қизиқиши интайин юқирилиқи болди».

25-Ноябир күни чүштин кейин уйғур һәрикити тәшкилати түркийә вәкили, уйғур академийәси башқуруш һәйити әзаси мәмәт ели әпәнди башчилиқидики һәйәт руһи чәнәт әпәндиниң ишханисиға берип униңға рәһмәт ейтқан. Мәмәт ели әпәнди бу һәқтә мәлумат бәрди.

Һәйәттики уйғур оқуғучи гүлмирә, руһи чәнәт әпәндиниң түркийәдә әң көп көргүчиси бар, мәшһур киши икәнликини, бу филим арқилиқ түркийәдә һәтта дунядики нурғун яшларниң җаза лагерлири тоғрисида мәлуматқа игә болғанлиқини баян қилди.

Мәмәт ели әпәнди, тонулған ютуб саһиби руһи чәнәтниң бундин кейинму уйғурлар тоғрисида филим ишләп тарқитидиғанлиқини баян қилди.

Руһи чәнәт 1990-йили түркийәниң айдин вилайитидә туғулған. Университетни һиндистанда оқуш җәрянида кичик филимларни ишләп тарқитишқа башлиған. Һазир 2 ютуб қаналиниң саһиби болуп, көрүрмәнлириниң сани 200 милйонға йәткән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт