Хитай даирилири уйғур елидә “җәмийәт муқимлиқиға әң чоң хәвпниң миллий бөлгүнчиликтин келидиғанлиқи” ни қайта муқимлаштурған

Хитай даирилири 24- декабир уйғур елидә муқимлиқ йиғин ечип, “җәмийәт муқимлиқиға әң чоң хәвпниң миллий бөлгүнчиликтин келидиғанлиқи” қайта муқимлаштурулған.
Мухбиримиз җүмә
2010.12.25

Хитай һөкүмити 2001- йилидики “11- сентәбир вәқәси” дин кейин, уйғур елидә “ террорчилиққа зәрбә бериш” ни һәдәп тәкитләп келиватқан иди.

Вәзийәт көзәтчилириниң қаришичә, хитай һөкүмитиниң бирдинла бу хилдики аталмиш күрәш нишани “ бөлгүнчиликкә зәрбә бериш” кә өзгәртиши, уйғур елидә йәнә бир қетимлиқ дәвәр бөлгүч бастуруш йүз беридиғанлиқидин дерәк беридикән.

Уйғур елидин чиқидиған хәвәрләр торида көрситишичә, йеқинда хитай мәркизий һөкүмити уйғур елиниң муқимлиқиға “миллий бөлгүнчилик асий хәвп туғдуриду, миллий бөлгүнчиликкә қарши қәтий бошашмай күрәш қилиш, тәрәққиятни илгири сүрүш вә муқимлиқни сақлашта ‘икки қолда чиң тутуш; һәр иккила қол қаттиқ болуш’, зораванлиққа қарши туруш, қанунни тәкитләш, тәртипини тәкитләш” дәп көрсәтмә бәргән.

Үрүмчидә чақирилған мәзкур йиғинда хитай мәркизий һөкүмитиниң юқириқи көрсәтмилири уйғур елидә муқимлиқни сақлаш хизмитиниң хизмәт нишани вә йолйоруқи қилип бекитилгән. Йиғинда җаң чүншйән сөз қилип, хитай мәркизий һөкүмитиниң орунлаштуруши бойичә, уйғур елидә муқимлиқни сақлашниң хизмәт нишани турғузулғанлиқини билдүргән.

Канададики нам шәрипини ашкарилашни халим бир уйғур зиялийси мундақ деди: “ хәлқарада хитай һөкүмитиниң террорчилиққа зәрбә беришни баһанә қилип, уйғур мусулманлирини қаттиқ бастурғанлиқи көп тәкитләнгән. Хитай бу хил бастуруш сияситидин йәнә пайда алалмайдиғанлиқиға көзи йәткән болуши мумкин.”

Бу уйғур зиялийниң қаришичә, аталмиш күрәш нишаниниң “ миллий бөлгүчилик” кә қаритилиши, қандақтур хитайниң уйғур елигә қаритилған юқири бесимлиқ бастуруш сияситидә өзгириш болидиғанлиқидин дерәк бәрмәйдикән. У ахирида мундақ деди: “ бу хәлқара вәзийәт нәзәргә елинған асастики аталғу өзгириши, халас. Уйғур елидә бастуруш бундин кейин техиму еғирлишиши мумкин.”

Хитай һөкүмити уйғур елидә миллий бөлгүнчиликкә зәр бериш” аталғусини 2001- йили “ 11- сентәбир америкида йүз бәргән террорлуқ һуҗумидин кейин “ террорлуққа зәрбә бериш” кә өзгәрткән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.