Нобел комитети баянат елан қилип, лю шавбоға нобел тинчлиқ мукапати бәргәнликини чүшәндүрди

Нобел комитети баянат елан қилип, немә үчүн хитай язғучи лю шавбоға нобел тинчлиқ мукапати бәргәнликини чүшәндүрди вә кишилик һоқуқ қануниниң дөләт һакимийитидин үстүн туридиғанлиқини илгири сүрди.
Мухбиримиз җумә
2010-10-23
Share

Мәзкур баянат норвигийидики нобел комитети рәиси тһорбҗорн җагалан тәрипидин йезилған болуп, 23 - өктәбир "ню - йорк вақит гезити"гә бесилди.

Баяннамидә мундақ дейилгән: "түрмигә ташланған паалийәтчи лю шавбони 2010 - йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати саһиби қилип таллишимизни хитай даирилириниң әйиблиши, кишилик һоқуқниң һәқиқәтән қоғдашқа әрзийдиғанлиқини йорутуп бәрди."

Баянатта, хитай һөкүмитиниң кишилик һоқуқ мәсилигә кәлгәндә "һечкимниң хитайниң ичи ишлириға арилишиш һоқуқи йоқ" дегән гепидә чиң турувалидиғанлиқини көрситип, "әмма улар йеңилишти. Хәлқаралиқ кишилик һоқуқ қанунни вә өлчәмлири дөләт вә һакимийәттин үстүн туриду. Дуня җамаәтчиликиниң кишилик һоқуқниң һөрмәт қилинишини капаләткә игә қилиш бурчи бар" дейилгән.

Баянатта, бирләшкән дөләтләр тәшкилати қурулғанда әза дөләтләрниң кишиләрниң негизлик һоқуқлирини хәлқара кишилик һоқуқ хитабнамисигә асасән тинч йосунда һәл қилишқа вәдә бәргәнлики көрситилип, " хитабнамидә, дөләт вә һакимийәтләрниң бундин кейин чәксиз, ашу чәксиз һоқуқиға хатимә берилидиғанлиқи көрситилгән," дейилгән.

Баянатта хитайниң асасий қануни бойичә демократик дөләт болмисиму, бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң әзаси болуш сүпити билән өзиниң асасий қануниға хәлқаралиқ кишилик һоқуқ хитабнамиси бойичә өзгәртиш киргүзгәнлики көрситилгән.

Баянатта мундақ дейилгән: "һалбуки, лю әпәндимниң түрмигә ташлиниши, хитай җинайи ишлар қанунниң асасий қануни билән бир йөнилиштә әмәсликиниң рошән испати."

Баянат ахирида, хәлқара кишилик һоқуқ хитабнамисидә бәлгиләнгән һоқуқларни капаләткә игә қилиш үчүн сүкүттә турушқа болмайдиғанлиқи көрситәлигән вә откән 20 йилда хитайниң бәзи җәһәтләрдә көплигән яхши нәтиҗиләрни қолға кәлтүргәнлики оттуриға қоюлуп, "биз бу хилдики илгириләшләрниң изчил давамлишишини халаймиз. Мана бу, лю әпәндигә тинчлиқ мукапати беришимиздики сәвәб. Әгәр хитай башқа әлләр билән инақлиқ ичидә илгириләп, дуня җамаәтчиликиниң қиммәт қарашлири сақлашта һалқилиқ дөләткә айлинимән дәйдикән, у чоқум өзиниң барлиқ пуқрасиға пикир әркинлики бериши керәк," дейилгән.

Лю шавбо 2009 - йили декабирда "дөләт һакимийитини ағдуруш җинайити" билән әйиблинип, 11 йиллиқ қамақ җазасиға буйрулған иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт