Хитай 2010-йили “миңлиған” кишини өлүм җазасиға һөкүм қилған

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати дүшәнбә күни доклат елан қилип, 2010‏-йили хитайда “миңларчә” кишиниң өлүм җазасиға һөкүм қилинған болсиму, лекин йәр шари бойичә өлүм җазасиға һөкүм қилинип иҗра қилинған кишиләрниң сани азайғанлиқини билдүрди.
Мухбиримиз әркин
2011.03.28

Мәркизи лондондики хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң илгири сүрүшичә, хитай өлүм җазасиға һөкүм қилинип, иҗра қилинған кишиләрниң санини дөләт мәхпийәтлики һесаблап елан қилмисиму, лекин шу йили өлүм җазаси иҗра қилинғанларниң сани “миңларчә” кишигә йетидикән.

Доклатта 2010-йили иранда 252 кишигә өлүм җазаси иҗра қилинғанлиқи, шимали корийидә 60, йәмәндә 53, америкида 46, сәуди әрәбистанда 27 адәмгә өлүм җазаси иҗра қилинғанлиқини әскәртип, лекин бу бир йилда хитайниң өзидин өлүм җазаси иҗра қилинған мәһбусларниң топлам сани, йәр шари бойичә өлүм җазаси иҗра қилинған мәһбусларниң топлам санидинму көп икәнликини билдүргән.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң мәзкур доклати хитай алий сот мәһкимисиниң 7 нәпәр уйғурға сиясий сәвәбләрдин берилгән өлүм җазасини тәстиқлап, бир һәптидин кейин елан қилинди. Уйғур аптоном райони хитайдики сиясий мәһбусларға өлүм җазаси һөкүм қилинидиған бирдин‏-бир район болуп, хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири хитай һөкүмитини уйғур сиясий мәһбуслириға қанунни чекидин ашуруп тәтбиқлаш билән тәнқидләп кәлгән иди.

Хитай һөкүмити буниңдин бурун хитай җинайи ишлар җаза қанунидики өлүм җазаси берилидиған җинайәт түрлирини 70 нәччидин 50 нәччигә азайтқан.

Хитайниң бу һәрикити хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә ғәрб демократик дөләтлири тәрипидин қарши елинған иди. Лекин, хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң дүшәнбә күни елан қилған доклатида әскәртишичә, хитай һөкүмити өлүм җазаси беришни бикар қилған җинайәт түрлири болса, йеқинқи йиллардин бери өлүм җазаси наһайити аз тәтбиқлиниватқан җинайәт түрлири икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.