Xitay 2010-yili “Minglighan” kishini ölüm jazasigha höküm qilghan

Xelq'ara kechürüm teshkilati düshenbe küni doklat élan qilip, 2010‏-yili xitayda “Minglarche” kishining ölüm jazasigha höküm qilin'ghan bolsimu, lékin yer shari boyiche ölüm jazasigha höküm qilinip ijra qilin'ghan kishilerning sani azayghanliqini bildürdi.
Muxbirimiz erkin
2011.03.28

Merkizi londondiki xelq'ara kechürüm teshkilatining ilgiri sürüshiche, xitay ölüm jazasigha höküm qilinip, ijra qilin'ghan kishilerning sanini dölet mexpiyetliki hésablap élan qilmisimu, lékin shu yili ölüm jazasi ijra qilin'ghanlarning sani “Minglarche” kishige yétidiken.

Doklatta 2010-yili iranda 252 kishige ölüm jazasi ijra qilin'ghanliqi, shimali koriyide 60, yemende 53, amérikida 46, se'udi erebistanda 27 ademge ölüm jazasi ijra qilin'ghanliqini eskertip, lékin bu bir yilda xitayning özidin ölüm jazasi ijra qilin'ghan mehbuslarning toplam sani, yer shari boyiche ölüm jazasi ijra qilin'ghan mehbuslarning toplam sanidinmu köp ikenlikini bildürgen.

Xelq'ara kechürüm teshkilatining mezkur doklati xitay aliy sot mehkimisining 7 neper Uyghurgha siyasiy seweblerdin bérilgen ölüm jazasini testiqlap, bir heptidin kéyin élan qilindi. Uyghur aptonom rayoni xitaydiki siyasiy mehbuslargha ölüm jazasi höküm qilinidighan birdin‏-bir rayon bolup, xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri xitay hökümitini Uyghur siyasiy mehbuslirigha qanunni chékidin ashurup tetbiqlash bilen tenqidlep kelgen idi.

Xitay hökümiti buningdin burun xitay jinayi ishlar jaza qanunidiki ölüm jazasi bérilidighan jinayet türlirini 70 nechchidin 50 nechchige azaytqan.

Xitayning bu herikiti xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri we gherb démokratik döletliri teripidin qarshi élin'ghan idi. Lékin, xelq'ara kechürüm teshkilatining düshenbe küni élan qilghan doklatida eskertishiche, xitay hökümiti ölüm jazasi bérishni bikar qilghan jinayet türliri bolsa, yéqinqi yillardin béri ölüm jazasi nahayiti az tetbiqliniwatqan jinayet türliri iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.