Хитай молла муса сайраминиң әсирини чиң сулалиси тәзкирилири қатариға киргүзүп, тәрҗимә қилмақта

Йеқинда бай наһийилик һөкүмәт молла муса сайраминиң" тарихй һәмиди " вә "тарихий әминийә" намлиқ икки әсирини хитай дөләтлик чиң сулалиси тарихи әсәрлирини нәшир қилиш комитетиға йоллап, уни чиң сулалиси тарихий тәзкирилири қатариға киргүзүп, хитай тилиға тәрҗимә қилип нәшир қилишни тәләп қилған һәм буниң үчүн коп һәрикәт қилғандин кейин, шинхуаниң бу һәқтики хәвиридә билдүрүлүшичә, мәзкур орган шинҗаң иҗтимаий пәнләр академийисигә әсәрни хитай тилиға тәрҗимә қилишқа һава қилған. Һазир тәрҗимиси ишлиниватқан болуп, келәр йили әсәрниң хитайчә нусхиси нәшир қилинидикән.
Мухбиримиз үмидвар
2008.11.23

Мәлумки, молла муса сайрами бай наһийисидә яшап өткән йеқинқи замандики мәшһур уйғур тарихчиси, униң "тарихий һәмиди" вә "тарихи әминийә" намлиқ китаблири уйғурларниң кейинки оттура әсирләр вә йеқинқи заман сиясий тарихини билиштә муһим мәнбә болуп һесабланған болғачқа, русийә тарихчилири 20 - әсирниң бешидила бу әсәргә алаһидә әһмийәт бәргән иди.

Бу икки китаб илгири кейин өткән әсирниң 80 - йиллирида һазирқи заман уйғур тилида нәшир қилинди вә илим дунясиға техиму бәкрәк тонулған иди . Әмма, мунасивәтлик мутәхәссисләрниң әскәртишичә, җуңго алимлири бу әсәрниң қиммитини өткән әсирниң 50 - йиллиридила билгән болсиму, лекин идеологийилик сәвәб түпәйлидин әсәрни нәшир қилиш һәм тәрҗимә қилиш ишлириға изчил көңүл бөлмәй кәлгән икән. Демәк, бу әсәр дуняға келип, бир әсирдин артуқ вақиттин кейин хитай тилиға тәрҗимә қилиниш қарариға кәлгән.

Әлвәттә, молла муса сайрами өз әсирни чиң сулалиси тарихий материяллири дәп қаримиған болуп, у 19 - әсирдә ақсу, қәшқәр вә башқа җайларда йүз бәргән мәнчиң сулалисиға қарши кәң көләмлик қозғилаңларни хатирилигән болуп, бу әсәр шу мәзгилдики вәқәләрни һәмдә уйғур дияриниң иҗтимаий - сиясий, иқтисадий һәм мәдәний һаятини чүшиништики уйғурлар өзлири йезип қалдурған муһим тарихий мәнбәдур.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.