Xitay diplomatik organlirining saxta teshwiqatliri tordashlarning qattiq ghezipini qozghimaqta

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2021-07-27
Share
Xitay diplomatik organlirining saxta teshwiqatliri tordashlarning qattiq ghezipini qozghimaqta Xitayning türkiye elchixanisi 2021-yili 26-iyul küni élan qilghan qisqa widiyoda Uyghur oqughuchilarning Uyghurche yézilghan doskigha qarawatqan körünüshi kirgüzülgen. (Xitayning türkiyediki elchixanisining tor bétidin süretke élin'ghan)
RFA/Azigh

Yéqindin buyan türkiyediki xitay elchixanisining ijtima'iy tartqu hésablirida Uyghur éli bilen munasiwetlik qisqa widiyolar élan qilinishqa bashlighan bolup, xitay hökümiti rayondiki qirghinchiliq siyasetlirini bu xil usullar arqiliq yoshurushqa urunup kelmekte.

Xitayning türkiyede turushluq elchixanisi tiwittir hésabi arqiliq "Shinjangni yingidin tonush we shinjangdiki normal insanlarning hayatini chüshinish üchün" namliq qisqa filimlerni tarqitidighanliqini ilan qilghanidi. 20-Iyul küni Uyghur élidiki yerlik xelqlerning xitay hökümranliqi astida xoshal-xoram yashawatqanliqigha a'it tunji widiyo élan qilin'ghan bolup, 26-iyul we 27-iyul küni oxshash mezmundiki periqliq süretlik filimlar xitay elchixanisining tiwittir hésabi arqiliq tarqitilghan.

Közetküchilerning qarishiche, xitay hökümiti Uyghur mesilisi tüpeyli xelq'arada dawamliq töwenlewatqan obrazini qutuldurush üchün bu xil teshwiqat usulliridin paydilinishqa tiriship kelmekte. Biraq, tordashlarning inkasigha qarighanda, xitay diplomatik organlirining Uyghurlarning hayatini xatirjem we xoshal-xuram qilip körsitish tirishchanliqining del eksiche ünüm bériwatqanliqi melum. Xitay hökümitining bu xil saxta teshwiqatliri tordashlar teripidin qattiq eyiblen'gen bolup, tordashlar birdek mejburiy süretke ilin'ghan bu xil sin körünüshlerning ré'alliqni yoshurup qalalmaydighanliqini éytishqan.

"Millet nöwette" herikitining bashlamchiliridin türkiyediki Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi jewlan shirmemet ependim ziyaritimizni qobul qilip, xitay hökümitining Uyghur élidiki yerlik xelqlerge yürgüzüwatqan étnik qirghinchiliq siyasitini yoshurup qalalmaydighanliqini, xitay hökümitining öz obrazini qoghdash üchün bu xil saxta uchurlarni tarqitiwatqanliqini, bu xil teshwiqatlarni xitay hökümitining barghanséri töwenlewatqan obrazi aldida endishiliniwatqanliqining signali dep qarashqa bolidighanliqini éytti.

Uyghur akadémiyesining mu'awin re'isi abdulhemid qaraxan ependim ziyaritimizni qobul qilip, xitay hökümitining Uyghurlarning hayatini xushal-xuram qilip körsitish tirishchanliqning meghlup bolidighanliqini éytti.

Xitay hökümiti gerche Uyghurlarning shatliq ichide yashawatqanliqini, Uyghur qirghinchiliqining mewjut emeslikini éytip kéliwatqan bolsimu, izchil xelq'araliq axbarat wasitilirining rayonda cheklimisiz xizmet qilishigha tosqunluq qilip kelmekte. Yighiwélish lagéri, mejburiy emgek we xalighanche tutqun qilish ehwallirining musteqil axbarat wasitiliri teripidin tekshürülüshini ret qilmaqta.

Xitaydiki tor widiyoliri arqiliq Uyghurlarning heqiqiy ehwalini ashkarilashta muhim rol oynap kéliwatqan yighiwélish lagéri shahitliridin zumret dawut xanim ziyaritimizni qobul qilip, mezkur mesile heqqidiki köz qarashlirini biz bilen ortaqlashti.

Xitay hökümiti her xil teshwiqat usulliridin paydilinip qirghinchiliq siyasitini aqlashqa urunup kéliwatqan bolsimu, közetküchiler, musteqil axbarat wasitilirining tirishchanliqi we xelq'ara kishilik hoquq organlirining ilmiy doklatliri sayiside Uyghur qirghinchiliqining yoshurup qalalaydighan weziyettin halqip ketkenlikini bildürmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet