«Атаюрт» тәшкилатиниң рәһбири серикҗан билашоғлиға берилгән мирза қамақ җазаси 3-нөвәт йәнә бир ай узартилған

Мухбиримиз гүлчеһрә
2019-07-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Ата юрт пидаийлири» ниң қурғучиси вә башламчиси серикҗан билашоғли әпәнди(оттурида).
«Ата юрт пидаийлири» ниң қурғучиси вә башламчиси серикҗан билашоғли әпәнди(оттурида).
Sérikjan Bilash’oghli teminligen

Қазақистанда «атаюрт пидаийлири» намлиқ кишилик һоқуқ тәшкилати қуруп, уйғур елидин ата юрти қазақистанға көчүп кәлгән қазақларниң, хитай тәрипидин лагерларға қамалған уруқ-туғқанлири һәққидә гуваһлиқлирини икки йилдин буян мәтбуатларға аңлитип кәлгән серикҗан билашоғли бу йил 3‏-айда алмута шәһиридә қолға елинип қазақистан пайтәхти нурсултан шәһиригә елип кетилгән вә «етник өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш» билән әйибләнгәниди.

Нурсултан шәһиридә 7-июн ечилған алдин қетимлиқ сотта билашоғлиниң 10-июлға қәдәр мирза қамақта тутуп турулидиғанлиқи һөкүм қилинған иди. Униң мирза қамақтин бошутилидиғиниға икки күн қалғанда, йәни 8-июл қайта нур султан шәһәрлик сотқа чақиртилип, сот мәһкимиси униңға берилгән мирза қамақни 3-қетим тәкрар бир ай узатқан.

20 Йилдин буян алмутада яшаватқан серикҗан 3-айниң 10-күни нурсултан шәһиригә тутуп кетилгәндә, хәлқаралиқ мәтбуатларда зор ғулғула қозғалған вә биринчи қетимлиқ сотта униңға һечқандақ җинайәт артилмиған болсиму, униң адвокати айманниң тиришчанлиқи вә хәлқаралиқ җәмийәтниң бесими билән билашоғли қамақтин қоюп берилгән, әмма даириләрниң уни тутуп турушқа һечқандақ қануни асаси болмисиму йәнила у пайтәхт нурсултан шәһиридин айрилмаслиқ шәрти билән мирза қамаққа һөкүм қилинғаниди. Униң алмутадики аяли вә икки пәрзәнтидин айрип мәҗбурий нурсултан шәһиридә яшаватқиниға 100 күндин ашти. 

Билашоғлиниң сотиға униң адвокати айман бу қетим қатнишалмиған. Айманниң иҗтимаий таратқулар арқилиқ тарқатқан учуриға қариғанда, даириләр билашоғлиниң соти болидиғанлиқини униңға 7-июл ахшими уқтурған. 

Серикҗанниң қоллиғучилиридин мустәқил тәтқиқатчи җин бонн зияритимизни қобул қилип, өзиниңму серикҗанниң соти болидиғанлиқини сот башлинишидин бир қанчә саәт бурун хәвәр тапқанлиқи, алмута билән пайтәхтиниң мусаписи 1300километир келидиған болғачқа. Қисқа вақитта сотқа үлгүрүп бериш мумкинчилики болмиғанлиқини әпсуслуқ билән тилға алди.

«Атаюрт пидаийлири» ниң ейтишичә, 6-июл қазақистан сабиқ президенти нурсултанниң назарбайефниң туғулған күни болуп, пайтәхттә һәммә орунлар мәхсус 3 күнлүк байрамлиқ арам елишқа орунлаштурулған. Ата юрт тәшкилатниң вәкиллири билашоғлиниң сотиниң дәл байрам күнигә туюқсиз орунлаштурулуши вә униң адвокатиға кечикип уқтурулушини мәқсәтлик орунлаштуруш дәп қаримақта икән.

8-Июл серикҗан билашоғлиниң соти һәққидә, бәзи қазақ паалийәтчиләрниң тәминлигән син көрүнүшидә, серикҗан сотниң өзигә берилгән мирза қамақни тәкрар узартишиниң қануни асаси йоқлиғини оттуриға қоюп, адвокати қатнашмиған бу сотта өзини ақлашқа тиришқан. У; «йигирмә йилдин буян яшаватқан өйүм алмутада, мени астанада тутуп турушуңларниңму әсла қануни асаси йоқ, қанчә узун тутуп турсаңларму мени қарилап җинайәт артишқа қануний испатиңлар йоқ, чүнки мән өмрүмдә һечқачан җинайәт өткүзүп бақмиған, қазақистан қануниға хилаплиқ қилип сотлинипму бақмиған. Мени сотқа чақирғанлар мени әйибләйдиғанға һазирғичә һечқандақ испат көрситип берәлмидиңлар, чүнки мениң башқа җинайитим йоқ. Мениң хитай тәрипидин ата-ана вә балилири қамилип тирик йетимгә айланған вә зулумға учриған қазақистан пуқралириниң авазини аңлитиш, адаләт тәләп қилиштин башқа һечқандақ гунаһим йоқ» дегән.

«Атаюрт пидаийлири» тәшкилатиниң нурсултан шәһиридики вәкилиниң өзини ашкарилимаслиқ шәрти билән бәргән учурлириға қариғанда, бу қетимқи сотқа қазақистанниң һәр қайси шәһәрлиридин йетип кәлгән 100 гә йеқин қазақ қатнашқан. Гәрчә бу қетимға сот алдинқи қетимқидәк йепиқ шәкилдә болмисиму әмма илгирикидин қаттиқ бихәтәрлик тәдбирлири елинған болуп, сотниң сиртида 6 һәрбий аптомобил вә қораллиқ алаһидә қисим һәмдә бир бош аптобус сот ахирлишип, амма тарқап кәткүчә турған. 

Серикҗан сот ахирлашқанда өзини қоллаш үчүн кәлгән қериндашлириға алаһидә рәһмәт ейтқан вә кинайә қилип: «биз һәммимиз қериндаш болсақму охшаш тупрақтин кәлгән болсақму һеч заман тонушмиған идуқ, қазақистан һөкүмитиниң мени сотлиши билән җәм болуп тонуштуқ, буниң үчүн қазақистан һөкүмитигә рәһмәт ейтишимиз керәк» дегән.

«Атаюрт пидаийлири» тәшкилати вә серикҗанниң вәкиллириниң радиомизға йәткүзгән сүрәтлик вә синлиқ учурлириға қариғанда серикҗанниң қоллиғучилири сот мәһкимисиниң алдида қоллирида инглизчә, русчә, қазақчә вә хитайчә лозункиларни көтүрүп, униң мирзақамақтин бошитилишини тәләп қилип баянат бәргән.

Қазақистанниң алмута шәһиридики бир сот мәһкимиси бу йил 2‏-айда серикҗанни қанунсиз тәшкилатқа рәһбәрлик қилиш билән әйибләп, униңға 670 доллар җәриманә қойған. Әмәлийәттә серикҗанниң «атаюрт пидаийлири» тәшкилатини қанунлуқ тизимға алдуруш тәлипи әдлийә тармақлири тәрипидин 4 қетим рәт қилинған. 

«Атаюрт» тәшкилатиниң алмутадики актип паалийәтчилиридин бири зияритимизни қобул қилип, билашоғлиниң тутқун қилиниши билән тәң «атаюрт» тәшкилатиниң уйғур районидики қазақларниң кишилик һоқуқни қоғдаш йолидики паалийәтлириму барғанчә паләч һаләткә чүшүватқан болсиму, өзлириниң лагерға соланғанлар һәққидә гуваһлиқ топлаш паалийәтлирини тохтатмай давамлаштуруватқанлиқини, шуниң билән биргә гунаһсиз мирза қамақта туруватқан билашоғлиниң әркинликини қолға кәлтүрүш үчүнму давамлиқ тиришиватқанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт