"Atayurt" teshkilatining rehbiri sérikjan bilash'oghligha bérilgen mirza qamaq jazasi 3-nöwet yene bir ay uzartilghan

Muxbirimiz gülchéhre
2019-07-09
Élxet
Pikir
Share
Print
"Ata yurt pida'iyliri" ning qurghuchisi we bashlamchisi sérikjan bilash'oghli ependi(otturida).
"Ata yurt pida'iyliri" ning qurghuchisi we bashlamchisi sérikjan bilash'oghli ependi(otturida).
Sérikjan Bilash’oghli teminligen

Qazaqistanda "Atayurt pida'iyliri" namliq kishilik hoquq teshkilati qurup, Uyghur élidin ata yurti qazaqistan'gha köchüp kelgen qazaqlarning, xitay teripidin lagérlargha qamalghan uruq-tughqanliri heqqide guwahliqlirini ikki yildin buyan metbu'atlargha anglitip kelgen sérikjan bilash'oghli bu yil 3‏-ayda almuta shehiride qolgha élinip qazaqistan paytexti nursultan shehirige élip kétilgen we "Étnik öchmenlikke qutratquluq qilish" bilen eyiblen'genidi.

Nursultan shehiride 7-iyun échilghan aldin qétimliq sotta bilash'oghlining 10-iyulgha qeder mirza qamaqta tutup turulidighanliqi höküm qilin'ghan idi. Uning mirza qamaqtin boshutilidighinigha ikki kün qalghanda, yeni 8-iyul qayta nur sultan sheherlik sotqa chaqirtilip, sot mehkimisi uninggha bérilgen mirza qamaqni 3-qétim tekrar bir ay uzatqan.

20 Yildin buyan almutada yashawatqan sérikjan 3-ayning 10-küni nursultan shehirige tutup kétilgende, xelq'araliq metbu'atlarda zor ghulghula qozghalghan we birinchi qétimliq sotta uninggha héchqandaq jinayet artilmighan bolsimu, uning adwokati aymanning tirishchanliqi we xelq'araliq jem'iyetning bésimi bilen bilash'oghli qamaqtin qoyup bérilgen, emma da'irilerning uni tutup turushqa héchqandaq qanuni asasi bolmisimu yenila u paytext nursultan shehiridin ayrilmasliq sherti bilen mirza qamaqqa höküm qilin'ghanidi. Uning almutadiki ayali we ikki perzentidin ayrip mejburiy nursultan shehiride yashawatqinigha 100 kündin ashti. 

Bilash'oghlining sotigha uning adwokati ayman bu qétim qatnishalmighan. Aymanning ijtima'iy taratqular arqiliq tarqatqan uchurigha qarighanda, da'iriler bilash'oghlining soti bolidighanliqini uninggha 7-iyul axshimi uqturghan. 

Sérikjanning qollighuchiliridin musteqil tetqiqatchi jin bonn ziyaritimizni qobul qilip, öziningmu sérikjanning soti bolidighanliqini sot bashlinishidin bir qanche sa'et burun xewer tapqanliqi, almuta bilen paytextining musapisi 1300kilométir kélidighan bolghachqa. Qisqa waqitta sotqa ülgürüp bérish mumkinchiliki bolmighanliqini epsusluq bilen tilgha aldi.

"Atayurt pida'iyliri" ning éytishiche, 6-iyul qazaqistan sabiq prézidénti nursultanning nazarbayéfning tughulghan küni bolup, paytextte hemme orunlar mexsus 3 künlük bayramliq aram élishqa orunlashturulghan. Ata yurt teshkilatning wekilliri bilash'oghlining sotining del bayram künige tuyuqsiz orunlashturulushi we uning adwokatigha kéchikip uqturulushini meqsetlik orunlashturush dep qarimaqta iken.

8-Iyul sérikjan bilash'oghlining soti heqqide, bezi qazaq pa'aliyetchilerning teminligen sin körünüshide, sérikjan sotning özige bérilgen mirza qamaqni tekrar uzartishining qanuni asasi yoqlighini otturigha qoyup, adwokati qatnashmighan bu sotta özini aqlashqa tirishqan. U؛ "Yigirme yildin buyan yashawatqan öyüm almutada, méni astanada tutup turushunglarningmu esla qanuni asasi yoq, qanche uzun tutup tursanglarmu méni qarilap jinayet artishqa qanuniy ispatinglar yoq, chünki men ömrümde héchqachan jinayet ötküzüp baqmighan, qazaqistan qanunigha xilapliq qilip sotlinipmu baqmighan. Méni sotqa chaqirghanlar méni eyibleydighan'gha hazirghiche héchqandaq ispat körsitip bérelmidinglar, chünki méning bashqa jinayitim yoq. Méning xitay teripidin ata-ana we baliliri qamilip tirik yétimge aylan'ghan we zulumgha uchrighan qazaqistan puqralirining awazini anglitish, adalet telep qilishtin bashqa héchqandaq gunahim yoq" dégen.

"Atayurt pida'iyliri" teshkilatining nursultan shehiridiki wekilining özini ashkarilimasliq sherti bilen bergen uchurlirigha qarighanda, bu qétimqi sotqa qazaqistanning her qaysi sheherliridin yétip kelgen 100 ge yéqin qazaq qatnashqan. Gerche bu qétimgha sot aldinqi qétimqidek yépiq shekilde bolmisimu emma ilgirikidin qattiq bixeterlik tedbirliri élin'ghan bolup, sotning sirtida 6 herbiy aptomobil we qoralliq alahide qisim hemde bir bosh aptobus sot axirliship, amma tarqap ketküche turghan. 

Sérikjan sot axirlashqanda özini qollash üchün kelgen qérindashlirigha alahide rehmet éytqan we kinaye qilip: "Biz hemmimiz qérindash bolsaqmu oxshash tupraqtin kelgen bolsaqmu héch zaman tonushmighan iduq, qazaqistan hökümitining méni sotlishi bilen jem bolup tonushtuq, buning üchün qazaqistan hökümitige rehmet éytishimiz kérek" dégen.

"Atayurt pida'iyliri" teshkilati we sérikjanning wekillirining radi'omizgha yetküzgen süretlik we sinliq uchurlirigha qarighanda sérikjanning qollighuchiliri sot mehkimisining aldida qollirida in'glizche, rusche, qazaqche we xitayche lozunkilarni kötürüp, uning mirzaqamaqtin boshitilishini telep qilip bayanat bergen.

Qazaqistanning almuta shehiridiki bir sot mehkimisi bu yil 2‏-ayda sérikjanni qanunsiz teshkilatqa rehberlik qilish bilen eyiblep, uninggha 670 dollar jerimane qoyghan. Emeliyette sérikjanning "Atayurt pida'iyliri" teshkilatini qanunluq tizimgha aldurush telipi edliye tarmaqliri teripidin 4 qétim ret qilin'ghan. 

"Atayurt" teshkilatining almutadiki aktip pa'aliyetchiliridin biri ziyaritimizni qobul qilip, bilash'oghlining tutqun qilinishi bilen teng "Atayurt" teshkilatining Uyghur rayonidiki qazaqlarning kishilik hoquqni qoghdash yolidiki pa'aliyetlirimu barghanche palech haletke chüshüwatqan bolsimu, özlirining lagérgha solan'ghanlar heqqide guwahliq toplash pa'aliyetlirini toxtatmay dawamlashturuwatqanliqini, shuning bilen birge gunahsiz mirza qamaqta turuwatqan bilash'oghlining erkinlikini qolgha keltürüsh üchünmu dawamliq tirishiwatqanliqini bildürdi.

Toluq bet