“Shawqun süren” filimi shiwétsariyeliklerge Uyghur irqi qirghinchiliqini yorutup berdi

Bérndin ixtiyariy muxbirimiz hebibulla izchi teyyarlidi
2024.03.19
shawqun-suren-1 Jenwediki xelq'araliq filim féstiwalidin kéyin körürmenlerning so'aligha jawab bérilmekte. 2024-Yili 17-mart, shiwétsariye.
RFA/Hebibulla Izchi

Shiwétsariyede 17- we 18-mart künliri  Uyghur ziyaliysi abduweli ayup we jewher ilhamlarning eslimisi arqiliq Uyghurlarning échinishliq teqdiri yorutup bérilgen“ Shawqun-süren ”filimining quyulush murasimi ötküzüldi.

Shiwétsariyening jenwe shehiridiki b d t bash ishtabida 55-nöwetlik xelq'ara kishilik hoquq yighini échiliwatqan bolup, bu yighin'gha mas halda xelq'ara kechürüm teshkilati, b d t kishilik hoquq komitéti teripidin ötküzülgen “Xelq'ara kishilik hoquq we filim féstiwali” da “Shawqun-süren” filimining qoyulush murasimi ötküzülgen. Bu féstiwalgha norwégiyedin yétip kelgen abduwéli ayup ependi bu bir nechche künlük pa'aliyiti heqqidiki tepsilatlarni radiyo anglighuchilar bilen ortaqlashti. Uning éytishiche, “Shawqun-süren” filimining shu künki qoyulush murasimigha her sahediki zatlar, diplomatlar, kishilik hoquq pa'aliyetchiliri, mutexessisler we shu yerdiki Uyghurlardin bolup 400 din köp adem qatnashqan.

Abduwéli ayup ependi we xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilatidin sélina morrél xanim filim axirida shiwétsariyeliklerning so'allirigha jawab bermekte. 2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
Abduwéli ayup ependi we xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilatidin sélina morrél xanim filim axirida shiwétsariyeliklerning so'allirigha jawab bermekte. 2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
RFA/Hebibulla Izchi

Jenwediki bir künlük pa'aliyettin kéyin, 18-mart küni, xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilatining orunlashturushida, shiwétsariyening paytexti bérnde bu filimni tonushturush murasimi ötküzülgen. Xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilatidin sélina morrél xanim bu qétimqi pa'aliyetning teshkillinishi heqqide melumat berdi.

Sélina xanim: “Bu filimda sherqi türkistandiki weziyetla emes, Uyghur diyasporasi duch kéliwatqan bésim, tehdit we xitayning shiwétsariyede yashawatqan Uyghurlargha élip kéliwatqan bésimlirimu yorutup bérilgen” dédi. 

Filim qoyulup bolghandin kéyin, körürmenler abduweli ayuptin bes-beste so'allar sorashti. Eng köp chüshken so'al , Uyghurlarning türk dunyasi we islam dunyasi teripidin yalghuz qaldurulushi we shiwétsariyening xitay bilen erkin soda kélishimi tüzgen birdinbir yawropa döliti ikenliki toghrisida boldi. Abduweli ayup özining bergen jawabini radiyo anglighuchilar bilen ortaqlashti.

Xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati re'isi xiristop widmér(otturida), endili qaraxanli(solda) we abduweli ayuplar ependiler pa'aliyettin kéyin söhbet ötküzmekte.  2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
Xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati re'isi xiristop widmér(otturida), endili qaraxanli(solda) we abduweli ayuplar ependiler pa'aliyettin kéyin söhbet ötküzmekte. 2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
RFA/Hebibulla Izchi

Bu pa'aliyetke shiwétsariye Uyghur jem'iyiti we bérn etrapidiki Uyghurlarmu qatnashti. Shiwétsariye Uyghur jem'iyitining re'isi rizwan'ay xanim radiyomizning ziyaritini qubul qilip, bu qétimqi pa'aliyetke shiwétsariyelik kishiler we kishilik hoquq teshkilatliri qétilghandin bashqa, eng muhimi, shiwétsariye bilen xitay otturisida élip bériliwatqan kishilik hoquq diyalogidiki muhim shexslerningmu qatnashqanliqini, ularning bu xil pa'aliyetler arqiliq Uyghurlar bilen uchrishishi we yéqindin tonushining Uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliqni chüshinishi üchün bekmu muhim ikenlikini bildürdi.

Körürmenlerdin biri söz qilip, “ Xitayning sherqiy türkistandiki basturushliri we élip bériwatqan qirghinchiliqlirini sün'iy hemrah arqiliqmu körüwatimiz, bu filim bizge u yerdiki ré'alliqni téximu yaxshi yorutup berdi. Bu derijidiki qirghinchiliq aldida xelq'ara jem'iyet we b d t kishilik hoquq organliri öz rolini jari qilduralmidi,  xitay gherbning démokratiyesidin paydilinip ketti” dédi, shundaqla  Uyghurlarning teqdiridin qattiq échinidighanliqini, mejburiy emgek mehsulatlirini cheklesh üchün yawropa we shiwétsariyedin birer tedbir élinmighanliqining xitaygha yéshil chiragh yéqip bériwatqanliqini eskertip ötti.

Shiwétsariye Uyghur jem'iyiti re'isi rizwan'ay ilham xanim shiwétsariye tashqi ishlar ministirliqi kishilik hoquq komitéti diplomati, dölet katibat bashqarmisidin paskal xubatka ependi bilen. 2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
Shiwétsariye Uyghur jem'iyiti re'isi rizwan'ay ilham xanim shiwétsariye tashqi ishlar ministirliqi kishilik hoquq komitéti diplomati, dölet katibat bashqarmisidin paskal xubatka ependi bilen. 2024-Yili 18-mart, bérn, shiwétsariye.
RFA/Hebibulla Izchi

Bérnning qedimi sheher rayonidiki bu tiyatir saloni körürmenler bilen liq toshqan bolup, filimdiki shexslerning hayat hékayiliri pütün salonni sükünatqa chömdürdi. Bu pa'aliyetke bérn xelqidin bashqa yene, shiwétsariyede yashawatqan Uyghurlar we shiwétsariye tashqi ishlar ministirliqi kishilik hoquq komitéti diplomati, dölet katibat bashqarmisidin paskal xubatka ependimu qatnashti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.