Firansiye paytexti parizhda shi jinpinggha qarshi birleshme namayish ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-03-28
Élxet
Pikir
Share
Print
Firansiye paytexti parizhda shi jinpinggha qarshi élip bérilghan birleshme namayishtin körünüsh. 2019-Yili 24-mart.
Firansiye paytexti parizhda shi jinpinggha qarshi élip bérilghan birleshme namayishtin körünüsh. 2019-Yili 24-mart.
RFA/Erkin Tarim

Xitay re'isi shi jinping italiye ziyaritidin kéyin 24-mart küni firansiyening nis shehiride firansiye prézidénti makron bilen uchrashqan. Uchrishish ötküzülüwatqan chaghda firansiyediki Uyghurlar, tibetler, démokrat xitaylar we wiyétnamliqlar parizhdiki kishilik hoquq meydanida shi jinpinggha qarshi birleshme namayish ötküzgen.

Metbu'atlardiki bayanlargha asaslan'ghanda, xitay re'isi shi jinpingning bu qétimqi yawropa ziyaritining meqsiti italiye we firansiye qatarliq döletler bilen bolghan istratégiyelik shériklik munasiwitini yenimu kücheytishtin ibaret iken.

Emma shi jinpingning firansiye ziyariti Uyghurlar, tibetler, démokrat xitaylar we firansiyediki yerlik kishilik hoquq teshkilatlirining qarshiliqigha uchrighan. Firansiye Uyghur birlikining seperwer qilishi bilen parizh shehiri we bashqa qoshna rayonlardiki Uyghurlar, tibetler, démokrat xitaylar we yerlik xelqler birlikte shi jinpinggha qarshi namayish ötküzgen.

Firansiye Uyghur birlikining re'isi alim ömer ependi ziyaritimizni qobul qilip, xitay dölet re'isi shi jinpingning firansiyede élip barghan 3 künlük resmiy ziyariti esnasida parizhdiki kishilik hoquq meydanida ikki kün namayish ötküzgenlikini, namayishta xitay hökümitining Uyghurlargha élip bériwatqan basturush siyasetlirini pash qilghanliqini bayan qildi.

Undaqta, bu qétimqi namayishning firansiyede ilgiri élip bérilghan namayishlargha oxshimaydighan terepliri nede? firansiye Uyghur birlikining sabiq re'isi ekber yüsüp ependi parizhdin ziyaritimizni qobul qilip, shi jinping firansiyede ziyarette boluwatqan mezgilde bu namayishning firansiye taratqulirida keng kölemde orun alghanliqini ilgiri sürdi.

Ikki künlük namayish jeryanida firansiye xelq'ara radiyosi, yawropa xewerliri, firansiye agéntliqigha oxshash köp sandiki nopuzluq axbarat organlirining muxbirliri neq meydan'gha kélip namayish heqqide xewer bergen. Firansiye Uyghur birlikining sabiq re'isi ekber yüsüp ependi bu heqte tepsiliy melumat berdi.

Bu qétimqi namayishqa firansiyede turuwatqan Uyghur pa'aliyetchilerdin rizwan'gül xanimmu qatnashqan. U bu qétimqi namayishning firansiye xelqige shundaqla dunya jama'etchilikige xitayning Uyghurlargha qaritiwatqan zulum siyasetlirini échip körsitishte muhim köznek bolghanliqini, hetta shi jinpingning özimu bu naraziliqtin xewer tapqanliqini tilgha aldi.

Namayish jeryanida Uyghurlar, tibetler, démokrat xitaylar we wiyétnamliqlar shi jinpinggha, xitay zulumigha we Uyghur diyaridiki jaza lagérlirigha qarshi sho'arlar towlashqan. Firansiye Uyghur birlikining nöwettiki re'isi alim ömer ependi firansiye hökümitini iqtisadiy menpe'etnila qoghlashmay kishilik hoquqqa hörmet qilishqa, xitaygha bésim ishlitishke chaqirip, nutuqlar sözligen.

Melum bolushiche, xitay re'isi shi jinping italiyediki 4 künlük ziyaritidin kéyin firansiyege kelgen. U firansiyediki 3 künlük ziyariti jeryanida firansiye prézidénti makrondin sirt yene firansiye parlaméntining re'isi, bash ministir we bashqa muhim erbablar bilen ayrim-ayrim körüshken. Biraq bu uchrishishlarda Uyghur mesilisining otturigha qoyulghan yaki qoyulmighanliqi melum emes.

Toluq bet